PG 103, col. 857
βαδίζων κύριος γίνεται, καὶ τά εἷς βυθὸν ἀγρεύει
νηχόμενα, καὶ ἁπλῶς πάντων ἐστὶ τῷ λόγῳ καὶ τῇ
συνέσει κραταιότερος. Πῶς οὖν ἡ γένεσις τοῦ μὶν
κρατοῦντος πάντων κρατεῖ, τῶν δ’ ὑπ’ ἐκείνου κρα-
τουμένων ἄρχειν οὐκ ἷ¹σχυσεν; ἀλλ’ ὡς ἔοικε, κατ’
ἀνθρώπων αὕτη παρὰ τοῦ πονηροῦ προϐέϐληται ἡ
μηχανὴ, ’ίνα τὸ εὐσεϐεῖν καὶ δικαιοπραγεῖν ἀνάγκης
ἔργον νομίσαντες ἀλλοτριωθῶσι Θεοῦ, καὶ τὸ τάναν-
τία πράττειν τῆς αὒτῆς αἰτίας πειθόμενοι οὐδὲν
ἆποκνῶσι ³⁸ πρὸς τὰ ἁμαρτήματα. Οὐκοῦν οὐκ ἔστιν
ἡ γένεσις, πλάττεται δὲ ὑπὸ τῶν ἔχθρῶν τῆς ἀλη-
θείας κατά τῆς ἀληθείας, ὥσπερ ὑπὸ τῶν ταύτης
ἐλέγχεται φίλων.
caeteris imperat omnibus, iis vero imperare nequit, quae hujus imperio continentur? Verum, ut apparet,
hac adversus homines a malo daemone instructa machina est, ut et pie vivere justeque agere necessi-
tatis esse effectum rati, alieni a Deo efficerentur; et quae his contraria committerentur, ab eadem
proficisci causa persuasi, nullum omnino peccatum praetermitterent. Nulla est igitur prorsus genesis,
sed a veritatis hostibus contra veritatem fingitur, quemadmodum ab hujus amicis demonstratur.
Οὒδὶ λὰρ τὴν ἀλογίαν εὕροι τις ἃν ἀκριϐολογού-
μενος αἰτίαν τοῦ μὴ μανθάνειν τά ζῶα ὅσα καὶ ἄν·
θρωπος, ὥσπερ οὐδὲ τὸ λογικὸν τῷ ἀνθρώπῳ τῶν
μυρίων ἐπιτηδευμάτων αἴτιον, Πόσους γὰρ κατ’ αύ-
τοὺς ἡ γένεσις ἐργάζεται κωφοὺς. ἀφώνους, μωροὺς,
ἂτὲχνους, ἀφυεῖςξ Τί οὖν ὠφέλησε τὸ λογικὸν τὸν
ἐκ μήτρας προελθόντα τυφλὸν καὶ κωφὸν ἢ τοὺς
τοιούτους, καὶ πόσων ἀλόγων οὐκ εἶσὶ χείρους καὶ
πρὸς βίον καὶ πρὸς μάθησιν ; τί δὲ μέλιτταν ἔϐλαψεν
ἢ ἀράχνην ἢ μύρμηκα ἠ ἀλογία, εἷ πράττειᾶ ³⁷ ἕκα-
στον ἀκωλύτως κατὰ φύσιν αὐτοῖς ἐπιτηδεύεται;
τί δὲ τὰ ἄλλα τῶν ζώων νπαρὲϐλαψε πρὸς τὸ οἰκεῖον
ἔργον, ἀντὶ τοῦ λογικοῦ λαϐόντα τὸ ἄλογον : μὴ τοῖς
πτεροῖς ᾅδειν τὸν κύκνον ἡ ἀλογία συνέστειλεν, ἤ
τοὺς τὲττιγας; ἀλλ’ ἄρα δύναται καὶ φύσει ποιεῖν
ἡ γὲνεσις μουσικούς ⁸ και πῶς οὐχὶ καὶ ῥήτορας καὶ
σοφιστὰς ἀπετέλεσες διὰ τί δὲ καθὰ γινώσκει τὰ
ἄλογα, μὴ καὶ ἡμεῖς ’ίσμεν χωρὶς τοῦ μανθάνεινς
ἀλλά τά τῶν λογικῶν διὰ τὸ ἄλογον ού δύναται μανε-
θάνειν τὰ ἄλογα. Καὶ πως τά ἀλλήλων διὰ τήν κοινὴν
ἀλογίαν ού διδάσκονται, γέρανοι τὰ κύκνων, ὄνοι τά
κυνῶν, καὶ τὰ μελίττης ἀράχνη, καὶ ἕκαστον τὸ
ἀλλότριονς οὐκ ἄρα διὰ τήν ἀλογίαν ἡ τῶν ἀνθρώπων
μάθησις ἀλόγοις ἀπαράδεκτος, ἀλλᾶ διὰ τήν διαφο·
ρὰν τῆς ὑπὸ τοῦ Δημιουργοῦ προαχθείσης φύςεως.
Τίς ὂὶ ἀστὴρ τόδε καταλαϐὼν τὸ ζώδιον [356 H.] τὸ
γένος ἔπλασε τῶν θηρίων ἀπὸ τῆς γῆς ἢ τῶν κτηνῶν,
ἢ ἀπὸ θαλάσσης τῶν νηκτῶν; καὶ διὰ τί μὴ καὶ νῦν
τὸ αὐτὸ διαπράττεται; ἡ δὲ τοὺς ἀώρους θανάτους
ἐπάγουσα γένεσις πῶς οὐχὶ καὶ δέκα ἐτών ἄνθρωπον
ἔδειξε γὲροντα, ἢ πρώτοις ³⁸ ἰούλοις τὸ πρόσωπον
στεφανούμενον; καὶ εἰ τοῦ χρόνου τὸ μῆκος τῆς
ἑκάστου ζωῆς είς πέντε καὶ ’ἐξ 3°, ἰνίοτε δὶ καὶ ἂσύγ-
κριτον κατά τὸ ἔλαττον ἔτεμε, [688 Β] πῶς 0681;-
ποτε πενταπλάσιον ἢ δεκαπλάσιον; καὶ τί λέγω πεν-
κίάποκινοῦσι _C :jmxvofiat ς.
libri. ³⁹ ἓξ] ξ’ Scaliger.
νηχόμενα, καὶ ἁπλῶς πάντων ἐστὶ τῷ λόγῳ καὶ τῇ
συνέσει κραταιότερος. Πῶς οὖν ἡ γένεσις τοῦ μὶν
κρατοῦντος πάντων κρατεῖ, τῶν δ’ ὑπ’ ἐκείνου κρα-
τουμένων ἄρχειν οὐκ ἷ¹σχυσεν; ἀλλ’ ὡς ἔοικε, κατ’
ἀνθρώπων αὕτη παρὰ τοῦ πονηροῦ προϐέϐληται ἡ
μηχανὴ, ’ίνα τὸ εὐσεϐεῖν καὶ δικαιοπραγεῖν ἀνάγκης
ἔργον νομίσαντες ἀλλοτριωθῶσι Θεοῦ, καὶ τὸ τάναν-
τία πράττειν τῆς αὒτῆς αἰτίας πειθόμενοι οὐδὲν
ἆποκνῶσι ³⁸ πρὸς τὰ ἁμαρτήματα. Οὐκοῦν οὐκ ἔστιν
ἡ γένεσις, πλάττεται δὲ ὑπὸ τῶν ἔχθρῶν τῆς ἀλη-
θείας κατά τῆς ἀληθείας, ὥσπερ ὑπὸ τῶν ταύτης
ἐλέγχεται φίλων.
caeteris imperat omnibus, iis vero imperare nequit, quae hujus imperio continentur? Verum, ut apparet,
hac adversus homines a malo daemone instructa machina est, ut et pie vivere justeque agere necessi-
tatis esse effectum rati, alieni a Deo efficerentur; et quae his contraria committerentur, ab eadem
proficisci causa persuasi, nullum omnino peccatum praetermitterent. Nulla est igitur prorsus genesis,
sed a veritatis hostibus contra veritatem fingitur, quemadmodum ab hujus amicis demonstratur.
Οὒδὶ λὰρ τὴν ἀλογίαν εὕροι τις ἃν ἀκριϐολογού-
μενος αἰτίαν τοῦ μὴ μανθάνειν τά ζῶα ὅσα καὶ ἄν·
θρωπος, ὥσπερ οὐδὲ τὸ λογικὸν τῷ ἀνθρώπῳ τῶν
μυρίων ἐπιτηδευμάτων αἴτιον, Πόσους γὰρ κατ’ αύ-
τοὺς ἡ γένεσις ἐργάζεται κωφοὺς. ἀφώνους, μωροὺς,
ἂτὲχνους, ἀφυεῖςξ Τί οὖν ὠφέλησε τὸ λογικὸν τὸν
ἐκ μήτρας προελθόντα τυφλὸν καὶ κωφὸν ἢ τοὺς
τοιούτους, καὶ πόσων ἀλόγων οὐκ εἶσὶ χείρους καὶ
πρὸς βίον καὶ πρὸς μάθησιν ; τί δὲ μέλιτταν ἔϐλαψεν
ἢ ἀράχνην ἢ μύρμηκα ἠ ἀλογία, εἷ πράττειᾶ ³⁷ ἕκα-
στον ἀκωλύτως κατὰ φύσιν αὐτοῖς ἐπιτηδεύεται;
τί δὲ τὰ ἄλλα τῶν ζώων νπαρὲϐλαψε πρὸς τὸ οἰκεῖον
ἔργον, ἀντὶ τοῦ λογικοῦ λαϐόντα τὸ ἄλογον : μὴ τοῖς
πτεροῖς ᾅδειν τὸν κύκνον ἡ ἀλογία συνέστειλεν, ἤ
τοὺς τὲττιγας; ἀλλ’ ἄρα δύναται καὶ φύσει ποιεῖν
ἡ γὲνεσις μουσικούς ⁸ και πῶς οὐχὶ καὶ ῥήτορας καὶ
σοφιστὰς ἀπετέλεσες διὰ τί δὲ καθὰ γινώσκει τὰ
ἄλογα, μὴ καὶ ἡμεῖς ’ίσμεν χωρὶς τοῦ μανθάνεινς
ἀλλά τά τῶν λογικῶν διὰ τὸ ἄλογον ού δύναται μανε-
θάνειν τὰ ἄλογα. Καὶ πως τά ἀλλήλων διὰ τήν κοινὴν
ἀλογίαν ού διδάσκονται, γέρανοι τὰ κύκνων, ὄνοι τά
κυνῶν, καὶ τὰ μελίττης ἀράχνη, καὶ ἕκαστον τὸ
ἀλλότριονς οὐκ ἄρα διὰ τήν ἀλογίαν ἡ τῶν ἀνθρώπων
μάθησις ἀλόγοις ἀπαράδεκτος, ἀλλᾶ διὰ τήν διαφο·
ρὰν τῆς ὑπὸ τοῦ Δημιουργοῦ προαχθείσης φύςεως.
Τίς ὂὶ ἀστὴρ τόδε καταλαϐὼν τὸ ζώδιον [356 H.] τὸ
γένος ἔπλασε τῶν θηρίων ἀπὸ τῆς γῆς ἢ τῶν κτηνῶν,
ἢ ἀπὸ θαλάσσης τῶν νηκτῶν; καὶ διὰ τί μὴ καὶ νῦν
τὸ αὐτὸ διαπράττεται; ἡ δὲ τοὺς ἀώρους θανάτους
ἐπάγουσα γένεσις πῶς οὐχὶ καὶ δέκα ἐτών ἄνθρωπον
ἔδειξε γὲροντα, ἢ πρώτοις ³⁸ ἰούλοις τὸ πρόσωπον
στεφανούμενον; καὶ εἰ τοῦ χρόνου τὸ μῆκος τῆς
ἑκάστου ζωῆς είς πέντε καὶ ’ἐξ 3°, ἰνίοτε δὶ καὶ ἂσύγ-
κριτον κατά τὸ ἔλαττον ἔτεμε, [688 Β] πῶς 0681;-
ποτε πενταπλάσιον ἢ δεκαπλάσιον; καὶ τί λέγω πεν-
κίάποκινοῦσι _C :jmxvofiat ς.
libri. ³⁹ ἓξ] ξ’ Scaliger.