PG 139, col. 1116
CAP. XXI.
De vacuo.
Philosophorum presteres nonnulli vacuum quod-
dam etiam introduxerunt, idque corpore prorsus
destitutum, quasi quoddam chaos infinitum de-
monstrant, idemque ante mundum fuisse conten-
dunt : creatis deinde elementis universa corpora
ambitu et circumvectione cmli concluserunt, nihil
interius vacui relinquentes. Quod autem exterius
est, atque adeo extra ipsam caeli circumvectionem,
id demum omne vacuum esse, et infinitum, quan-
CAP. XXII.
Ecquod elementum primo productum.
Ad hec Moses quidem, cui se Deus videndum
praebuit, in ortu mundi cmlo et terris primas assi-
gnat. Grsacorum vero sapientes alia in haeresi fue-
runt : quorum alii terram primo loco, tanquam
ccelestis orbis centrum statuunt. Quandoquidem in
solido circulo centrum prius et antiquius est. Alii
vero mundi universitatem in quatuor elementa et
quintum corpus cceleste dividunt: elementorum-
que tetradem, seu quaternionem, ab ipso aethere
moveri autumant. Etheris porro pulcherrimam
partem coelum esse, quod primo etiam loco in
rerum naturam productum arhitrantur.Quicunque
autem ingenitum esse mundum asseruerunt, idem
quoque ex consequentia de ipsa universitate sen-
serunt. Potior vero sententia mihi videtur, ut cae-
lum tanquam corpus praestantius ct nobilius,quod-
que ambitu suo cmtera complectatur, primo quo-
que loco productum fuerit. 1
CAP. XXIII.
De cometis, et fulgorizus illis, qui διάττοντες ἀστέρες
u-un ur.
u'un tur.
Ut autem perceptis illis quoque passionibus seu
alfectionibus, quibus rcelum al‘fici philosophorum
monumenta tradunt, multarum inde rerum expe-
rientiam,atque eorum etiam qua: sunt cognitionem
tibi compares, cometas fieri aiunt, cum exhalatio-
nis pars aliqua inflammatur. Nam si concretio illa
tenuior sit,quod accensum est celeri cursu rapitur,
isque evadit qui vulgo διάττων ἀστὴρ dicitur, hoc
est stella trajiciens qua nihil aliud est, quam
ignis trajectio, seu fulgor caelestis emicans : si vero
crassior materia subsederit, ibi scilicet candentis
ignis semina foventur, cometamque seu crinitam
stellam ell‘ormant. Cometarum porro figuris variae,
pro varia materia inflammatione, feruntur. Nam
vel sola sui longitudine materia exardescit, unde
cometa gignitur, quem vulgo δοκίαν, hoc cst tra-
;ue accenset.
De vacuo.
Philosophorum presteres nonnulli vacuum quod-
dam etiam introduxerunt, idque corpore prorsus
destitutum, quasi quoddam chaos infinitum de-
monstrant, idemque ante mundum fuisse conten-
dunt : creatis deinde elementis universa corpora
ambitu et circumvectione cmli concluserunt, nihil
interius vacui relinquentes. Quod autem exterius
est, atque adeo extra ipsam caeli circumvectionem,
id demum omne vacuum esse, et infinitum, quan-
CAP. XXII.
Ecquod elementum primo productum.
Ad hec Moses quidem, cui se Deus videndum
praebuit, in ortu mundi cmlo et terris primas assi-
gnat. Grsacorum vero sapientes alia in haeresi fue-
runt : quorum alii terram primo loco, tanquam
ccelestis orbis centrum statuunt. Quandoquidem in
solido circulo centrum prius et antiquius est. Alii
vero mundi universitatem in quatuor elementa et
quintum corpus cceleste dividunt: elementorum-
que tetradem, seu quaternionem, ab ipso aethere
moveri autumant. Etheris porro pulcherrimam
partem coelum esse, quod primo etiam loco in
rerum naturam productum arhitrantur.Quicunque
autem ingenitum esse mundum asseruerunt, idem
quoque ex consequentia de ipsa universitate sen-
serunt. Potior vero sententia mihi videtur, ut cae-
lum tanquam corpus praestantius ct nobilius,quod-
que ambitu suo cmtera complectatur, primo quo-
que loco productum fuerit. 1
CAP. XXIII.
De cometis, et fulgorizus illis, qui διάττοντες ἀστέρες
u-un ur.
u'un tur.
Ut autem perceptis illis quoque passionibus seu
alfectionibus, quibus rcelum al‘fici philosophorum
monumenta tradunt, multarum inde rerum expe-
rientiam,atque eorum etiam qua: sunt cognitionem
tibi compares, cometas fieri aiunt, cum exhalatio-
nis pars aliqua inflammatur. Nam si concretio illa
tenuior sit,quod accensum est celeri cursu rapitur,
isque evadit qui vulgo διάττων ἀστὴρ dicitur, hoc
est stella trajiciens qua nihil aliud est, quam
ignis trajectio, seu fulgor caelestis emicans : si vero
crassior materia subsederit, ibi scilicet candentis
ignis semina foventur, cometamque seu crinitam
stellam ell‘ormant. Cometarum porro figuris variae,
pro varia materia inflammatione, feruntur. Nam
vel sola sui longitudine materia exardescit, unde
cometa gignitur, quem vulgo δοκίαν, hoc cst tra-
;ue accenset.