PG 139, col. 1118
flatus aliquis velut extrinseca quaedam exhalatio,
subterraneis reflans sese meatibus insinuet: qua
etiam de causa serena tempestate terrae motus ac-
cidere, eaque adeo frequentius loca infestare so-
lent, in quibus mare rapidius fluit, tellusque
mollis et laxa cavernis et cuniculis scatet.
Porro solem ipsum terrmmotus tempore tenebri-
cosum et obscurum esse affirmant: quia nimi-
rum ventorum tunc in terram remeare flatus in-
cipit, a quo liquidior aer interim et serenior elfi-
citur.
CAP. XXVII.
De ventis.
Verumenimvero de ventis idem quoque Davides
ila canit: Qui educit vento: de thesauris suis. Prisci
vero philosophi ventos in universum quatuor esse
affirmant, Subsolanum, Zephyrum, Notum, et Bo-
ream, quorum Subsolanus et Zephyrus non ita
vehementes sint, Notus vero et Boreas infestissi-
mam tyrannidem exerceant. Quae cur fiant, his ra-
tionibus innituntur, quod sol nec australes nec
septentrionales plagas calefaciat: quia nec in arc-
tico nec in antarctico polo semper versatur (unde
fit, ut frigidae ex aequo et humidae sint, multisque
adeo imbribus indicem exortis, multus quoque
vapor, isque fumosus consequatur: quae res in
causa est, ut Boreas et Notus tam impetuosis fla-
tibus ferantur). Contra vero cum in regionibus,
qua: vel in Orientem vel in Occidentem vergunt,
sol crebris anfractibus moveatur, multum ibi fri-
goris suboriri non sinit.
CAP. XXVIII.
De fulmine, turbine, tonitrui, procella, etc.
Fulmen porro nullam in se inflammationem ha-
bet,quippe quod aerem ingenita sibi levitate et
tenuitate referat. Unde id etiam nominis sortitum
est, utsit κεραυνὸς, quasi εὐκραὴς, quia pre: levore
suo minime adurat. Prester vero, hoc est turbo ac-
census, cum ex nube substantiam materia crasissi-
ma constantem habeat, eamque incendat et inflam-
neusevadat.Presterem autem ventusetiam praecedit,
cujus rei certo id indicio est, quod fulmine jam-
jam tangendum est, quia prius vento concutitur.
Presteris enim Ventus ferire, quia sulphureus, et
concutere solet. Neque vero ventus ille prestera so-
lummodo praecedit, sed etiam comitatnr et subse—
quitur, dispersusque et in levissimos flatus diffusus
tonitrus et fulgetras excitat: et, si quideminflam-
inetur, vel fulmen, vel fulgur, vel prestera: sin
secus, ἐκνεφίαν et τυφῶνα, hoc est procellam et
vorticem ciet. Porro haec omnia ad inflammationem
et adustionem referantur.
subterraneis reflans sese meatibus insinuet: qua
etiam de causa serena tempestate terrae motus ac-
cidere, eaque adeo frequentius loca infestare so-
lent, in quibus mare rapidius fluit, tellusque
mollis et laxa cavernis et cuniculis scatet.
Porro solem ipsum terrmmotus tempore tenebri-
cosum et obscurum esse affirmant: quia nimi-
rum ventorum tunc in terram remeare flatus in-
cipit, a quo liquidior aer interim et serenior elfi-
citur.
CAP. XXVII.
De ventis.
Verumenimvero de ventis idem quoque Davides
ila canit: Qui educit vento: de thesauris suis. Prisci
vero philosophi ventos in universum quatuor esse
affirmant, Subsolanum, Zephyrum, Notum, et Bo-
ream, quorum Subsolanus et Zephyrus non ita
vehementes sint, Notus vero et Boreas infestissi-
mam tyrannidem exerceant. Quae cur fiant, his ra-
tionibus innituntur, quod sol nec australes nec
septentrionales plagas calefaciat: quia nec in arc-
tico nec in antarctico polo semper versatur (unde
fit, ut frigidae ex aequo et humidae sint, multisque
adeo imbribus indicem exortis, multus quoque
vapor, isque fumosus consequatur: quae res in
causa est, ut Boreas et Notus tam impetuosis fla-
tibus ferantur). Contra vero cum in regionibus,
qua: vel in Orientem vel in Occidentem vergunt,
sol crebris anfractibus moveatur, multum ibi fri-
goris suboriri non sinit.
CAP. XXVIII.
De fulmine, turbine, tonitrui, procella, etc.
Fulmen porro nullam in se inflammationem ha-
bet,quippe quod aerem ingenita sibi levitate et
tenuitate referat. Unde id etiam nominis sortitum
est, utsit κεραυνὸς, quasi εὐκραὴς, quia pre: levore
suo minime adurat. Prester vero, hoc est turbo ac-
census, cum ex nube substantiam materia crasissi-
ma constantem habeat, eamque incendat et inflam-
neusevadat.Presterem autem ventusetiam praecedit,
cujus rei certo id indicio est, quod fulmine jam-
jam tangendum est, quia prius vento concutitur.
Presteris enim Ventus ferire, quia sulphureus, et
concutere solet. Neque vero ventus ille prestera so-
lummodo praecedit, sed etiam comitatnr et subse—
quitur, dispersusque et in levissimos flatus diffusus
tonitrus et fulgetras excitat: et, si quideminflam-
inetur, vel fulmen, vel fulgur, vel prestera: sin
secus, ἐκνεφίαν et τυφῶνα, hoc est procellam et
vorticem ciet. Porro haec omnia ad inflammationem
et adustionem referantur.