PG 150, col. 433
αὐτῶν δεήσεως ἀμφιϐαλλομένων; Καὶ οὐδὲν ἄλλο
λοιπον, ἦ πάντα τὸν Χριστιανισμδν ἐκ μέσου ποιῆ-
σαι, ταῖς καινοτομίαις ἀκολουθοῦντας αὐτῶν. Φαίνε-
ται τοίνυν ὡς ἐκείνοις μΞῖ-λον οἳ ταῦτα ἀξιοῦσιν,
ἑν ἀμφιϐολῖα κεῖται τὰ τῆς ἀρετῆς, καὶ πολὺν ἔχει
τὶ πρᾶγμα κίνδυνον, ἀλλότρια τῶν πατρικῶν παρα·
δόσεων γαὶ τῆς ἐν αὐταῖς ἀσφαλείας ἐπινοοῦσιν.
’Ὀτι μὲν γὰρ ὁ 0:2}: εὐχόμενος ἐπινεύει, καὶ δίδωσι
Πνεῦμα ἂγιον τοῖς αἰτοῦσιν αὑτὸν, καὶ οὐδὲν ἀδυνα-
τεῖ τοῖς μετᾶ πίστεως αὐτοῦ δεομένοις, αὐτὸς εἶπεν
ὁ Θεός· καὶ οὐδεμία μηχανὴ τοῦ μὴ ἀληθῆ ταῦτ’
εἶναι. Ὀτι δὲ διηγουμένοις ὁτιοῦν τῶν λογίων συμ-
ϐαίνει τι τοιοῦτον, οἰδαμῆ λέγεται. Καὶ τὸ μὲν εὑχῇ
τὰ μυστικὰ τελεῖν οἱ Πατέρες παρέδοσαν, ἀπὸ τῶν
ἀποστόλων καὶ τῶν ἐκείνους ἐκδεξαμένων παραλα-
ίὸντες· τά τε ἄλλα, γαϐἀτιερ ἔφην, καὶ τὴν ἱερὰν
εὐχαρίστιαν, μετά πολλοὺς ἄλλους καὶ μέγας Βασί-
λειος, καὶ Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, οἱ μεγάλοι τῆς
Ἐκκλησίας διδάσκαλοι· οἷς τοὺς ἀντιλέγοντας οὐδὲ
λόγου τινὸς ἀξιοῦν χρὴ, τοὺς εὐσεϐεῖν βουλομένους.
Τὸν δὲ τοῦ Κυρίου περὶ τῶν μυστηρίων λόγον, ἐν
εἴδει διηγήσεως λεγόμενον, πρὸς τὸν ἀγιασμδν τῶν
δώρων ἀρκεῖν, οὐδεὶς, οὗτε τῶν ἀπόστολων οὔτε
τῶν διδασκάλων εἰπὼν φαίνεται ’ ἀλλ’·ὃτι μὲν am:
ὑπὸ τοῦ Κυρίου λεχθεὶς, αὐτῷ τῷ ὑπ’ ἐκείνου λέγε-
οΟαι, ὡς ὁ δημιουργικὺς λόγος ἀεὶ ἐνεργεῖ, καὶ ὁ
μακάριός φησι Ἰωάννης. ’Ὁτι δὲ νῦν ὑπὸ τοῦ ἱερέως
λεγόμενος, διὰ τὸ ὑπ’ ἐκείνου λέγεσθαι, τοῦτο
δύναται, οὐδαμόθεν ἐστι μαθεῖν ⁸ ἐπεὶ οὐδ’ αὐτὸς ὁ
ὅημιουργικδς λόγος ἐνεργεῖ, ὅτι ἐφ’ ἑκάστων γενόμενος, ὑπό τινος ἀνθρώπου λέγεται, ἀλλ’ ὃτι ἐστὶν ἅπαξ
ὑπὸ τοῦ Κυρίου εἰρημένος.
ΚΕΦΑΑ. Λ’.
Ὀτίκαὶ τῇ Ἐκκλησία Λατίνων ἠ τελετὴ κατὰ τὸν
αὐτὸν ἡμῖν τελεῖται τρόπον. ’
Ὀ δὲ παντελῶς αὐτοὺς ἐπιστομίζει, ὅτι καὶ ἡ
Λατίνων Ἐκκλησία, είς ῆν ἀναφέρειν δοκοῦσι, μετὰ
τὸν τοῦ Κυρίου λόγον, εὔχεσθαι ὑπὲρ τῶν δώρων οὐ
παραιτοῦνται. Δανθάνει δὲ αὐτοὺς, ὅτι οὐκ εὐθὺς
μετᾶ τὸν λόγον εὔχονται, καὶ ὃτι οὐ capti); ἀγιασμὸν
αἰτοῦνται, καὶ μεταϐολὴν είς τδθκυριακδν σῶμα , ιῖλλ⁹
ἑτέροις χρῶνται ὀνόμασι πρὸς τοῦτο φέρουσι, καὶ τὰ
αὐτὰ δυναμένοις. Τίς δὲ εὐχή ; ι Κέλευσον ἀνενεχοῆο D
ναι τὰ δῶρα ταῦτα ὲν χειρὶ ἀγγέλου, εἰς τὸ ὕπερον-
ρᾶνιόν σου ουσιαστήριον. ι Λεγέτωσαν γὰρ, τί ἐστιν
αὖτὸ τὸ, ι ἀνενεχθῆναι τὰ δῶρα ταῦτα; ι Ἢ γὰρ το-
πικὴν μετάθεσιν αὑτοῖςζεῦχονται, ἀπὺ τῆς γῆς καὶ τῶν
κατω τόπων εἰς τὸν οὐρανὸν, ἢ ἀξίαν τινὰ, καὶ τὴν
ἀπὸ τῶν ταπεινοτέρων ἐπὶ τὰ ὑψηλότερα μεταϐολήν.
Ἀλλ’ ἐξ μὲν τὸ πρότερον, τί ὄφελος ταύτης ἡμῖν τῆς
εὐχῆς ἀφ’ ἡμῶν ἀρθῆναι τὰ ἅγια, ἆ παρ’ ἡμῖν εἶναι,
καὶ ἐν ἡμῖν μένειν. καὶ εὐχόμεθα καὶ πιστεύομεν,
ὡς τοῦτο ὃν τὸ εἶναι τὸν Χριστὸν μεθ’ ἡμῶν, ἓως
τῆς συντελείας τοῦ αἱῶνος; Πῶς δὲ οὐ πιστεύου-
σιν, εί σῶμα Χριστοῦ τοῦτο γιγνώσκουσιν, ὅτι καὶ
ἐν ἡμῖν ἐστι, καὶ ὑπερουράνιόν ἐστι, καὶ ἐν δοξιᾷ
,τοῦ Πατρὶς κάθηται , τρόπον ὃν οἶδεν αὐτὸς ; ιΙῶς
λοιπον, ἦ πάντα τὸν Χριστιανισμδν ἐκ μέσου ποιῆ-
σαι, ταῖς καινοτομίαις ἀκολουθοῦντας αὐτῶν. Φαίνε-
ται τοίνυν ὡς ἐκείνοις μΞῖ-λον οἳ ταῦτα ἀξιοῦσιν,
ἑν ἀμφιϐολῖα κεῖται τὰ τῆς ἀρετῆς, καὶ πολὺν ἔχει
τὶ πρᾶγμα κίνδυνον, ἀλλότρια τῶν πατρικῶν παρα·
δόσεων γαὶ τῆς ἐν αὐταῖς ἀσφαλείας ἐπινοοῦσιν.
’Ὀτι μὲν γὰρ ὁ 0:2}: εὐχόμενος ἐπινεύει, καὶ δίδωσι
Πνεῦμα ἂγιον τοῖς αἰτοῦσιν αὑτὸν, καὶ οὐδὲν ἀδυνα-
τεῖ τοῖς μετᾶ πίστεως αὐτοῦ δεομένοις, αὐτὸς εἶπεν
ὁ Θεός· καὶ οὐδεμία μηχανὴ τοῦ μὴ ἀληθῆ ταῦτ’
εἶναι. Ὀτι δὲ διηγουμένοις ὁτιοῦν τῶν λογίων συμ-
ϐαίνει τι τοιοῦτον, οἰδαμῆ λέγεται. Καὶ τὸ μὲν εὑχῇ
τὰ μυστικὰ τελεῖν οἱ Πατέρες παρέδοσαν, ἀπὸ τῶν
ἀποστόλων καὶ τῶν ἐκείνους ἐκδεξαμένων παραλα-
ίὸντες· τά τε ἄλλα, γαϐἀτιερ ἔφην, καὶ τὴν ἱερὰν
εὐχαρίστιαν, μετά πολλοὺς ἄλλους καὶ μέγας Βασί-
λειος, καὶ Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, οἱ μεγάλοι τῆς
Ἐκκλησίας διδάσκαλοι· οἷς τοὺς ἀντιλέγοντας οὐδὲ
λόγου τινὸς ἀξιοῦν χρὴ, τοὺς εὐσεϐεῖν βουλομένους.
Τὸν δὲ τοῦ Κυρίου περὶ τῶν μυστηρίων λόγον, ἐν
εἴδει διηγήσεως λεγόμενον, πρὸς τὸν ἀγιασμδν τῶν
δώρων ἀρκεῖν, οὐδεὶς, οὗτε τῶν ἀπόστολων οὔτε
τῶν διδασκάλων εἰπὼν φαίνεται ’ ἀλλ’·ὃτι μὲν am:
ὑπὸ τοῦ Κυρίου λεχθεὶς, αὐτῷ τῷ ὑπ’ ἐκείνου λέγε-
οΟαι, ὡς ὁ δημιουργικὺς λόγος ἀεὶ ἐνεργεῖ, καὶ ὁ
μακάριός φησι Ἰωάννης. ’Ὁτι δὲ νῦν ὑπὸ τοῦ ἱερέως
λεγόμενος, διὰ τὸ ὑπ’ ἐκείνου λέγεσθαι, τοῦτο
δύναται, οὐδαμόθεν ἐστι μαθεῖν ⁸ ἐπεὶ οὐδ’ αὐτὸς ὁ
ὅημιουργικδς λόγος ἐνεργεῖ, ὅτι ἐφ’ ἑκάστων γενόμενος, ὑπό τινος ἀνθρώπου λέγεται, ἀλλ’ ὃτι ἐστὶν ἅπαξ
ὑπὸ τοῦ Κυρίου εἰρημένος.
ΚΕΦΑΑ. Λ’.
Ὀτίκαὶ τῇ Ἐκκλησία Λατίνων ἠ τελετὴ κατὰ τὸν
αὐτὸν ἡμῖν τελεῖται τρόπον. ’
Ὀ δὲ παντελῶς αὐτοὺς ἐπιστομίζει, ὅτι καὶ ἡ
Λατίνων Ἐκκλησία, είς ῆν ἀναφέρειν δοκοῦσι, μετὰ
τὸν τοῦ Κυρίου λόγον, εὔχεσθαι ὑπὲρ τῶν δώρων οὐ
παραιτοῦνται. Δανθάνει δὲ αὐτοὺς, ὅτι οὐκ εὐθὺς
μετᾶ τὸν λόγον εὔχονται, καὶ ὃτι οὐ capti); ἀγιασμὸν
αἰτοῦνται, καὶ μεταϐολὴν είς τδθκυριακδν σῶμα , ιῖλλ⁹
ἑτέροις χρῶνται ὀνόμασι πρὸς τοῦτο φέρουσι, καὶ τὰ
αὐτὰ δυναμένοις. Τίς δὲ εὐχή ; ι Κέλευσον ἀνενεχοῆο D
ναι τὰ δῶρα ταῦτα ὲν χειρὶ ἀγγέλου, εἰς τὸ ὕπερον-
ρᾶνιόν σου ουσιαστήριον. ι Λεγέτωσαν γὰρ, τί ἐστιν
αὖτὸ τὸ, ι ἀνενεχθῆναι τὰ δῶρα ταῦτα; ι Ἢ γὰρ το-
πικὴν μετάθεσιν αὑτοῖςζεῦχονται, ἀπὺ τῆς γῆς καὶ τῶν
κατω τόπων εἰς τὸν οὐρανὸν, ἢ ἀξίαν τινὰ, καὶ τὴν
ἀπὸ τῶν ταπεινοτέρων ἐπὶ τὰ ὑψηλότερα μεταϐολήν.
Ἀλλ’ ἐξ μὲν τὸ πρότερον, τί ὄφελος ταύτης ἡμῖν τῆς
εὐχῆς ἀφ’ ἡμῶν ἀρθῆναι τὰ ἅγια, ἆ παρ’ ἡμῖν εἶναι,
καὶ ἐν ἡμῖν μένειν. καὶ εὐχόμεθα καὶ πιστεύομεν,
ὡς τοῦτο ὃν τὸ εἶναι τὸν Χριστὸν μεθ’ ἡμῶν, ἓως
τῆς συντελείας τοῦ αἱῶνος; Πῶς δὲ οὐ πιστεύου-
σιν, εί σῶμα Χριστοῦ τοῦτο γιγνώσκουσιν, ὅτι καὶ
ἐν ἡμῖν ἐστι, καὶ ὑπερουράνιόν ἐστι, καὶ ἐν δοξιᾷ
,τοῦ Πατρὶς κάθηται , τρόπον ὃν οἶδεν αὐτὸς ; ιΙῶς