PG 151, col. 683
συνισταμένου τε καλ φαινομένου, νΞν δὲ διαλυομέ- Α ἀεὶ ὡσαύτως δεδοξασμένος καὶ λάμπων ἀστραπῇ
ἦν ὑπὸ τῶν στέρησιν πασχόντων τῶν νοερῶν ἐνερ-
γειῶν, μᾶλλον δε μηδέπω ταύτας ὅλως κτησαμένων
καὶ μήπω κικαθαρμένων ὄντων, ἀλλά ἀτελῶν, καὶ
ἐπ’ αὐτῆς ἐκείνης τῆς ἐπὶ τοῦ ὅρους θέας, ὡς μη-
δέπω ἀξιωθέντων τῆς τῶν θεοειδῷν νοήσεως. ’Λνα-
γόμεθα δὲ ἀπὸ τοῦ τοιούτου φωτὸς ἐπὶ νοήματα καὶ
θεωρήματα,ᾶ. κρείττω ἐστὶν ἐγκρίτως τοῦ φωτὸς
ἐκείνου. Τοιγαροῦν οἱ λέγοντες αὐτὸ ὑπὲρ νοῦν, καὶ
ἀληθινὸν καὶ ἀπρόσιτον καὶ τὰ τοιαῦτα, πεπλανημέ-
νοι εἰσὶ καθάπαξ, καὶ οὐδὲν τῶν φαινομένων καλῶν
ὑψηλότερον είδότες,ἀσε6εῖς τε διὰ τοῦτο, καί. ὀλε-
θριώτατα δόγματα είς τὴν Ἐκκλησίαν εἰσάγοντες.
Ταῦτα μὲν οὖν 6 Βαρλαάμ, ἐτερόδοξα προδήλως
καὶ ὲναντία τοῖς περὶ τοῦ θείου τούτου φωτὸς ρη-
θεῖσι παρά τῶν ἁγίων.
θ’. Τούτων γὰρ ταῖς ρήσεσι σύμφωνα διαϐεϐαιού-
μενοι καὶ φρονεῖν καὶ λέγειν οἰ μοναχοὶ, ταύτας καὶ
προεϐάλλοντο. Φησὶ τοίνυν 6 ὲκ Δαμασκοῦ θεῖος
Ἰωάννης · Σήμερον φωτὸς ἀπροσίτου ἄϐυσσος, σήο
μερον αἴγλης Θείας χύσις ἀπεριόριστος, ἐν τῷ Θα-
εὼρ τῷ δρει τοῖς ἀποστόλοις αὐγάζεται. Νῦν ἑω-
ράθη τὰ τοῖς ἀνθρωπίνοις ἀθέατα ῖὶμμασι. Σ·ῑ;μα
γήϊνον θείαν ἀπαυγάζει λαμπρότητα. Σῶμα θνητὸν
δόξαν πηγάζει θεότητος. ὐ γὰρ Λόγος σὰρξ, ή
σάρξ τε Λόγος ἐγένετο, εἰ καί⁵ μή τῆς οἰκείας ἑξέ-
στη ἑκάτερον φύσεως, ὢ τοῦ θαύματοςῐ Οὐκ ἕξω·-
θεν ή δόξα τῷ σώματι προσεγένετο, ἀλλ’ ἔνδοθεν
ἐκ τῆς ἁρῤήτῳ λόγῳ ἡνωμένης αὐτῷ καθ’ ὑπόστα“ C ἀλλὰ φωτὸς, ἐπεσκίασεο τὸ κεκρυμμένον γὰρ τῶναίὼ-
σιν τοῦ Θεοῦ Λόγου ὑπερθέου θεότητος.
ι’. ᾭ γὰρ ὲν ἐκείνῳ οἰ ἄγγελοι ἀκλινὲς ἐρείδειν
τὸ ὄμμα οὐ σθένουσιν, ὲν τούτῳ τῶν ἀποστόλων οἰ
πρόκριτοι τῇ δόξῃ τῆς ἑαυτοῦ βασιλείας ὁρῶσιν ὲκ-
λόιμποννὶα.
ια’. Ἐντεῦθεν τοὺς κορυφαίους τῶν ἀποστόλων
προσλαμϐάνεται μάρτυρας τῆ, οἱκεί.ς δόξης τε καὶ
θεότητος, ἀποκαλύπτει δὲ αὐτοῖς τὴν οἰκείαν θεό-
τητα. Τελείους δὲ εἶναι τοὺς τὴν θείαν δόξαν εἰκὸς
κατοπτεύοντας, τὴν ἁπάντων ἐπέκεινα, τὴν μόνην
καὶ ὑπερτελῆ καί⁸ προτέλειοη
ιβ’. '0 θεῖος γὰρ ὅντως καὶ θεηγόρος Διονύσιος,
Οὕτως 6 δεσπότης, φησιν, ὀφθήσεται τοῖς ἑαυτοῦ
τελείοις θεράπουσιν, ὃν τρόπον ἐν ὄρει Θαὸὼρ τοῖς
ἀποστόλοις όπτὰνεται. Ἰωάννην παραλαμϐάνει, ὡς
τῆς θεολογίας παρθένον καί⁹ καθαρώτατον ὄργανον,
ὅπως τὴν ἄχρονον δόξαν τοῦ Υίοῦ θεασάμενος, Ἑν
ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος, καί ό Λόγος ἦν πρὸς τόν Θεὸν,
καὶ Θεὸς ἦν ό Λόγος, βροντήσειε.
ιγ’. Μήτηρ γὰρ προσευχῆς ἡ ἡσυχία. Προσευχὴ
δὲ θείας δόξης ἐμφάνεια. Ὅταν γὰρ τάς αἰσθήσεις
μύσωμεν, καὶ. ἑαυτοῖς καὶ τῷ Θεῷ συγγενώμεθα,
καὶτῆς ἔξωθεν τοῦ κόσμου περιφορᾶς ἐλευθερω-
θέντες ὲντὶς αὐτῶν γενώμεθα, τότε τρανῶς ἐν ἐαυ-
τοῖς τὴν τοῦ Θεοῦ βασιλείαν ὀψόμεθα. Ἠ ,ϐασιλεία
γὰρ τῶν οὐρανῶν, ἣτις ἐστὶ βασιλεία Θεοῦ,
ἐντός ἡμῶν ἐστιν, Ἰησοῦς 6 Θεὸς ἀπεφθέγξατο.
ιδ’.“Ἐμπροσθεν τῶν μαθητῶν μεταμορφοῦται 6
ἦν ὑπὸ τῶν στέρησιν πασχόντων τῶν νοερῶν ἐνερ-
γειῶν, μᾶλλον δε μηδέπω ταύτας ὅλως κτησαμένων
καὶ μήπω κικαθαρμένων ὄντων, ἀλλά ἀτελῶν, καὶ
ἐπ’ αὐτῆς ἐκείνης τῆς ἐπὶ τοῦ ὅρους θέας, ὡς μη-
δέπω ἀξιωθέντων τῆς τῶν θεοειδῷν νοήσεως. ’Λνα-
γόμεθα δὲ ἀπὸ τοῦ τοιούτου φωτὸς ἐπὶ νοήματα καὶ
θεωρήματα,ᾶ. κρείττω ἐστὶν ἐγκρίτως τοῦ φωτὸς
ἐκείνου. Τοιγαροῦν οἱ λέγοντες αὐτὸ ὑπὲρ νοῦν, καὶ
ἀληθινὸν καὶ ἀπρόσιτον καὶ τὰ τοιαῦτα, πεπλανημέ-
νοι εἰσὶ καθάπαξ, καὶ οὐδὲν τῶν φαινομένων καλῶν
ὑψηλότερον είδότες,ἀσε6εῖς τε διὰ τοῦτο, καί. ὀλε-
θριώτατα δόγματα είς τὴν Ἐκκλησίαν εἰσάγοντες.
Ταῦτα μὲν οὖν 6 Βαρλαάμ, ἐτερόδοξα προδήλως
καὶ ὲναντία τοῖς περὶ τοῦ θείου τούτου φωτὸς ρη-
θεῖσι παρά τῶν ἁγίων.
θ’. Τούτων γὰρ ταῖς ρήσεσι σύμφωνα διαϐεϐαιού-
μενοι καὶ φρονεῖν καὶ λέγειν οἰ μοναχοὶ, ταύτας καὶ
προεϐάλλοντο. Φησὶ τοίνυν 6 ὲκ Δαμασκοῦ θεῖος
Ἰωάννης · Σήμερον φωτὸς ἀπροσίτου ἄϐυσσος, σήο
μερον αἴγλης Θείας χύσις ἀπεριόριστος, ἐν τῷ Θα-
εὼρ τῷ δρει τοῖς ἀποστόλοις αὐγάζεται. Νῦν ἑω-
ράθη τὰ τοῖς ἀνθρωπίνοις ἀθέατα ῖὶμμασι. Σ·ῑ;μα
γήϊνον θείαν ἀπαυγάζει λαμπρότητα. Σῶμα θνητὸν
δόξαν πηγάζει θεότητος. ὐ γὰρ Λόγος σὰρξ, ή
σάρξ τε Λόγος ἐγένετο, εἰ καί⁵ μή τῆς οἰκείας ἑξέ-
στη ἑκάτερον φύσεως, ὢ τοῦ θαύματοςῐ Οὐκ ἕξω·-
θεν ή δόξα τῷ σώματι προσεγένετο, ἀλλ’ ἔνδοθεν
ἐκ τῆς ἁρῤήτῳ λόγῳ ἡνωμένης αὐτῷ καθ’ ὑπόστα“ C ἀλλὰ φωτὸς, ἐπεσκίασεο τὸ κεκρυμμένον γὰρ τῶναίὼ-
σιν τοῦ Θεοῦ Λόγου ὑπερθέου θεότητος.
ι’. ᾭ γὰρ ὲν ἐκείνῳ οἰ ἄγγελοι ἀκλινὲς ἐρείδειν
τὸ ὄμμα οὐ σθένουσιν, ὲν τούτῳ τῶν ἀποστόλων οἰ
πρόκριτοι τῇ δόξῃ τῆς ἑαυτοῦ βασιλείας ὁρῶσιν ὲκ-
λόιμποννὶα.
ια’. Ἐντεῦθεν τοὺς κορυφαίους τῶν ἀποστόλων
προσλαμϐάνεται μάρτυρας τῆ, οἱκεί.ς δόξης τε καὶ
θεότητος, ἀποκαλύπτει δὲ αὐτοῖς τὴν οἰκείαν θεό-
τητα. Τελείους δὲ εἶναι τοὺς τὴν θείαν δόξαν εἰκὸς
κατοπτεύοντας, τὴν ἁπάντων ἐπέκεινα, τὴν μόνην
καὶ ὑπερτελῆ καί⁸ προτέλειοη
ιβ’. '0 θεῖος γὰρ ὅντως καὶ θεηγόρος Διονύσιος,
Οὕτως 6 δεσπότης, φησιν, ὀφθήσεται τοῖς ἑαυτοῦ
τελείοις θεράπουσιν, ὃν τρόπον ἐν ὄρει Θαὸὼρ τοῖς
ἀποστόλοις όπτὰνεται. Ἰωάννην παραλαμϐάνει, ὡς
τῆς θεολογίας παρθένον καί⁹ καθαρώτατον ὄργανον,
ὅπως τὴν ἄχρονον δόξαν τοῦ Υίοῦ θεασάμενος, Ἑν
ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος, καί ό Λόγος ἦν πρὸς τόν Θεὸν,
καὶ Θεὸς ἦν ό Λόγος, βροντήσειε.
ιγ’. Μήτηρ γὰρ προσευχῆς ἡ ἡσυχία. Προσευχὴ
δὲ θείας δόξης ἐμφάνεια. Ὅταν γὰρ τάς αἰσθήσεις
μύσωμεν, καὶ. ἑαυτοῖς καὶ τῷ Θεῷ συγγενώμεθα,
καὶτῆς ἔξωθεν τοῦ κόσμου περιφορᾶς ἐλευθερω-
θέντες ὲντὶς αὐτῶν γενώμεθα, τότε τρανῶς ἐν ἐαυ-
τοῖς τὴν τοῦ Θεοῦ βασιλείαν ὀψόμεθα. Ἠ ,ϐασιλεία
γὰρ τῶν οὐρανῶν, ἣτις ἐστὶ βασιλεία Θεοῦ,
ἐντός ἡμῶν ἐστιν, Ἰησοῦς 6 Θεὸς ἀπεφθέγξατο.
ιδ’.“Ἐμπροσθεν τῶν μαθητῶν μεταμορφοῦται 6