PG 158, col. 999
et solu‘s ipse causa. et causator, quod et solus‘sine
rausa et sine principiorest : neque enim ex aliquo
ipse cst, ut quodammodo et ipse productus sit, et
qua: in ipso sunt ab alio quopiam, etnon sim-prin-
cipio, ct tanquam in fonte. Siquidem ipse solus est
Filii et Spiritus principium absque principio, el
absque causa, ut dicebamus.
0. Producens igitur Pater Filium communicat
ipsi divinam essentiam , reliquasque omnes illius
perfectiones. uti et generativam et productivam
simul facultatem. Cum enim ejusdem essentia: per-
nonae sint, easdem queque possident perfectiones,
ut demonstratum est, et intellectus quidem et vo-
luntas perfectiones sunt. Cum alioquin quis non
novit intellectum et voluntatem eadem prorsus om-
nique ex parte in Patre, et Filio, et Spiritu ? Verum-
tamen eum Filius producebatur a Patre, ut Patre,
non intelligitur Spiritus sanctus ex Patre ut pro-
ducente produci. Praeiutetligitur enim Pater, qua
Pater producenti, qua producens est, ut diceba-
tur. Aliter paternitate. qua: est ‘una ex proprieta-
tibus, sustinente paternam liypostasim, veluti et
Filium filiatio. et Spiritum productio, non utique
simul fuerit paternitas, et, qua: in Patre est, pro-
ductio. Praeintelligetur siquidem paternitas quce in
Patre est, et idem erit dicere, activa: productioni. (ἶ
Quare et Filius, eum Pater ut producens producit
Spiritum sanctum, eamdem possidens al‘atre per
generationem facultatem, productivam nellipe, una
cum Patre intelligetur in Spiritus processione,
qua: una fuerit ex Patre per Filium , una scilicet
principio, et una facultate, quae in l‘atre et Filio
est, in illo veluti ir. fonte, et absque principio,
nec al) alio tradita; in Filio vero tauquam ex prin—
cipio sine principio, et fonte . et causa per gene-
rationem exhibita, ex qua ambo exsiliunt Filius
et Spiritus sanctus. Quapropter Spiritus sanctus
jure merito ex Patre per Filium procedere dicitur,
indubitata ac clara theologorum sententia. Neipie
enim ex solo Patre, ne Filius illi reputaretur dissi-
milis, tanquam qui easdem atque Pater perfectio-
nes non possideret, proptereaque neque con-
substantialis. quod conformiSsimum est Arianae
ha-resi, qui Filium divina natura Patris spoliabat.
Quorum etenim facultates diversae sunt. essent
quoque eadem ipsa essentia diversa. Neque rursus
ex Filio, ne iterum Filius principium existimare-
tur siiie principio : indeque rursus a paterna essen- ’
tia naturaque alienus. Ad haec , ne et nepos Patris
reputaretur Spiritus sanctus, et Filius item Filii
liei. Esset enim vicissim et Filius Pater. ltem , ne
quid Filio inesse, veluti productivam facultatem
Spiritus sancti, opinarentur, quod tum esset idem
numero in Deo et Patre. lntrotlucitur namque et
rausa et sine principiorest : neque enim ex aliquo
ipse cst, ut quodammodo et ipse productus sit, et
qua: in ipso sunt ab alio quopiam, etnon sim-prin-
cipio, ct tanquam in fonte. Siquidem ipse solus est
Filii et Spiritus principium absque principio, el
absque causa, ut dicebamus.
0. Producens igitur Pater Filium communicat
ipsi divinam essentiam , reliquasque omnes illius
perfectiones. uti et generativam et productivam
simul facultatem. Cum enim ejusdem essentia: per-
nonae sint, easdem queque possident perfectiones,
ut demonstratum est, et intellectus quidem et vo-
luntas perfectiones sunt. Cum alioquin quis non
novit intellectum et voluntatem eadem prorsus om-
nique ex parte in Patre, et Filio, et Spiritu ? Verum-
tamen eum Filius producebatur a Patre, ut Patre,
non intelligitur Spiritus sanctus ex Patre ut pro-
ducente produci. Praeiutetligitur enim Pater, qua
Pater producenti, qua producens est, ut diceba-
tur. Aliter paternitate. qua: est ‘una ex proprieta-
tibus, sustinente paternam liypostasim, veluti et
Filium filiatio. et Spiritum productio, non utique
simul fuerit paternitas, et, qua: in Patre est, pro-
ductio. Praeintelligetur siquidem paternitas quce in
Patre est, et idem erit dicere, activa: productioni. (ἶ
Quare et Filius, eum Pater ut producens producit
Spiritum sanctum, eamdem possidens al‘atre per
generationem facultatem, productivam nellipe, una
cum Patre intelligetur in Spiritus processione,
qua: una fuerit ex Patre per Filium , una scilicet
principio, et una facultate, quae in l‘atre et Filio
est, in illo veluti ir. fonte, et absque principio,
nec al) alio tradita; in Filio vero tauquam ex prin—
cipio sine principio, et fonte . et causa per gene-
rationem exhibita, ex qua ambo exsiliunt Filius
et Spiritus sanctus. Quapropter Spiritus sanctus
jure merito ex Patre per Filium procedere dicitur,
indubitata ac clara theologorum sententia. Neipie
enim ex solo Patre, ne Filius illi reputaretur dissi-
milis, tanquam qui easdem atque Pater perfectio-
nes non possideret, proptereaque neque con-
substantialis. quod conformiSsimum est Arianae
ha-resi, qui Filium divina natura Patris spoliabat.
Quorum etenim facultates diversae sunt. essent
quoque eadem ipsa essentia diversa. Neque rursus
ex Filio, ne iterum Filius principium existimare-
tur siiie principio : indeque rursus a paterna essen- ’
tia naturaque alienus. Ad haec , ne et nepos Patris
reputaretur Spiritus sanctus, et Filius item Filii
liei. Esset enim vicissim et Filius Pater. ltem , ne
quid Filio inesse, veluti productivam facultatem
Spiritus sancti, opinarentur, quod tum esset idem
numero in Deo et Patre. lntrotlucitur namque et