PG 26, col. 488
In inglese: Against the Arians. (Orationes contra Arianos IV.) 4.15
καὶ Πνεῦμα, ἀλλ’ ἀεὶ, ἵνα μὴ ἄλογος 6 Θεὸς κατά
τοὺς ’Λρειανούς. Ὥστε, εί ἀε¹ιιῆν Λόγος καὶ Πνεῦμα,
ἀεὶ πλατεῖα , καὶ οὐ πρῶτον Μονάς. Εἰ δὲ ὕστερον
ὲπλατύνθη, ὕστερον καὶ Λόγος. Εἰ δὲ διὰ τὴν ὲναν-
θρὼπησιν ὲπλατύνθη, καὶ γέγονε τότε Τριὰς · ἄρα
πρὸ τῆς ἐνανθρωπήσεως οὔπω ἦν Τριάς. Φανήσεται
δὲ 6 Πατὴρ (87) καὶ γεγονὼς σάρξ, εἴγε αὐτὸς, Μο-
νάς ὣν, ὲν τῷ ἀνθρώπῳ ὲπλατύνθη · καὶ τάχα λοιπὸν
Μονὰς ἔσται καὶ σὰρξ, καὶ, τὸ τρίτον, Πνεῦμα· εἴγε
αὐτὸς ἐπλατύνθηο ἔσται δὲ κα)⁴ ὀνόματι μόνον Τριὰς.
Εἰ δὲ διά τὸ κτίσαι ὲπλατύνθη, ἄτοπον. Δυνατὸν γάρ
ἦν, καὶ Μονάδα μένουσαν αὐτὴν (88), πάντα ποιεῖν ·
οὐ γὰρ ἐνδεὴς ἦν πλατυσμοῦ ἡ Μονὰς, οὐδὲ ἀσθενὴς
ἦν πρὸ (89) τοῦ πλατυνθῆναι. Ἀτοπον γὰρ καὶ ἀσε-
ϐὲς τοῦτό γειέπὶ Θεοῦ νοεῖν καὶ λέγειν. ’Λκολουθή-
σει δὲ καὶ ἄλλο ἄτοπον. Et γὰρ (90) διὰ τὴν κτίσιν
ὲπλατύνθη, ἕως δὲ Μονὰς ἦν, οὐκ ἦν ἡ κτίσις ⁸ πάλιν
δὲ (91) ἔσται μετὰ. τὴν συντέλειαν Μονὰς ἀπὸ πλα-
τυσμοῦ · ἀναιρεθήσεται καὶ ἡ κτίσις. Ὥσπερ γὰρ
διὰ τὸ κτίσαι ἐπλατύνθη, οὕτωσ παυομένου τοῦ
πλατυσμοῦ, παύσεται καὶ ἡ κτίσις.
15. Τοιαῦτα μὲν οῦν ἄτοπα ἐκ τοῦ πλατύνεσθαι λέ-
γειν είς Τριάδα τὴν Μονάδα ἀπαντήσει. Ἐπειδὴ δὲ
›ἱ (9‘2) τοῦτο λέγοντες τολμῶσι διαιρεῖν Λόγον καὶ
Γίὸν , καὶ λέγειν ἀλλον μὲν εἶναι τὸν. Λόγον , ἓτερον
δὲ τὸν Υίὸν, καὶ πρότερον μὲν εἶναι τὸν Λόγον, εἶτα
τὸν Υίόν (95) ' φέρε, καὶ περὶτούτων ἴδωμεν. Ἐστι
δὲ τούτοιν διάφορος ἡ τόλμα. Οἱ μὲν γὰρ τὸν ἄνθρω-
πον , ὃν ἀνέλαϐεν 6 Σωτὴρ , αὑτὸν εῖναι τὸν Υἰὸν λέ-
γουσιν · οἱ δὲ τὸ συναμφότερον, τόν τε ἄνθρωπον καὶ
τὸκ Λόγον, Υἰὸν τότε γεγενῆσθαι,ιότε συνήφθησαν.
’Ἄλλοι δέ εἰσιν οἱ λέγοντες, αὑτὸν τὸν Λόγον τότε Υἱὸν
γεγενῆσθαι, ὅτε ὲνηνθ ρώπησεν· Ἀπὸ γὰρ Λόγου, φασὶ,
γέγονεν Υἱὸς, οὐκ ὣν, πρότερον Υἱὸς, ἀλλά Λόγος μό-
νον. Στωϊκὰ μὲν οῦν ἀμφότερα, τό τε πλατύνεσθαι ‘
λέγειν τὸν Θεὸν, καὶ ἀρνεῖσθαι τὸν Υίόν. Κατά περιτ-
, τὸν δὲ ἀνόητον , ὅτι , ὀνομάζοντες Λόγον , ἀρνοῦνται
αὐτὸν Υἱὸν εἶναι. Εἰ μὲν γάρ οὐκ ἐστιν ὲκ τοῦ Θεοῦ
› Λόγος, εἰκότως ἂν αὐτὸν ἀρνοϊντο εἶναι Υίόν · εί δὲ
ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐστι, διὰ τί μὴ συνορῶσιν, ὅτι τὸ ἔκ τινος
ὑπάρχον υἱός ἐστιν ἐκείνου , ἐξ οῦ καὶ ἔστιν; Εῐτα
εί τοῦ Λόγου Πατήρ ἐστιν ὁ Θεὸς, διὰ. τί μὴ καὶ ό
Λόγος Υἱὸς ἂν εἴη τοῦ ἑαυτοῦ Πατρός; Πατὴρ γὰρ
ἓξὲξ) Sic mss. In editione autem Commel. πρό
(90) Γάρ abesta Dasil. et Anglican"); qui Anglic.
mo§_habet,_xa‘t_ ὡς δὲγΜονάς ἦν.
(9-ξ) Sic Regius et Seguerianns aliique mss. prte-
ter Felckm. primum. ln'aliis et'editis'deest δέ.
ιει- ιιειειιιη. ramum. In alus et'euttts ueeSt οε.
ει Auglic., Ἐπειδὴ δὲ οἱ. Ceteri et
ίδέΓιῖᾶέίίῖεηνέίς ει Anglicanus, εἶτα δὲ τὸν Υῑόνο
τοὺς ’Λρειανούς. Ὥστε, εί ἀε¹ιιῆν Λόγος καὶ Πνεῦμα,
ἀεὶ πλατεῖα , καὶ οὐ πρῶτον Μονάς. Εἰ δὲ ὕστερον
ὲπλατύνθη, ὕστερον καὶ Λόγος. Εἰ δὲ διὰ τὴν ὲναν-
θρὼπησιν ὲπλατύνθη, καὶ γέγονε τότε Τριὰς · ἄρα
πρὸ τῆς ἐνανθρωπήσεως οὔπω ἦν Τριάς. Φανήσεται
δὲ 6 Πατὴρ (87) καὶ γεγονὼς σάρξ, εἴγε αὐτὸς, Μο-
νάς ὣν, ὲν τῷ ἀνθρώπῳ ὲπλατύνθη · καὶ τάχα λοιπὸν
Μονὰς ἔσται καὶ σὰρξ, καὶ, τὸ τρίτον, Πνεῦμα· εἴγε
αὐτὸς ἐπλατύνθηο ἔσται δὲ κα)⁴ ὀνόματι μόνον Τριὰς.
Εἰ δὲ διά τὸ κτίσαι ὲπλατύνθη, ἄτοπον. Δυνατὸν γάρ
ἦν, καὶ Μονάδα μένουσαν αὐτὴν (88), πάντα ποιεῖν ·
οὐ γὰρ ἐνδεὴς ἦν πλατυσμοῦ ἡ Μονὰς, οὐδὲ ἀσθενὴς
ἦν πρὸ (89) τοῦ πλατυνθῆναι. Ἀτοπον γὰρ καὶ ἀσε-
ϐὲς τοῦτό γειέπὶ Θεοῦ νοεῖν καὶ λέγειν. ’Λκολουθή-
σει δὲ καὶ ἄλλο ἄτοπον. Et γὰρ (90) διὰ τὴν κτίσιν
ὲπλατύνθη, ἕως δὲ Μονὰς ἦν, οὐκ ἦν ἡ κτίσις ⁸ πάλιν
δὲ (91) ἔσται μετὰ. τὴν συντέλειαν Μονὰς ἀπὸ πλα-
τυσμοῦ · ἀναιρεθήσεται καὶ ἡ κτίσις. Ὥσπερ γὰρ
διὰ τὸ κτίσαι ἐπλατύνθη, οὕτωσ παυομένου τοῦ
πλατυσμοῦ, παύσεται καὶ ἡ κτίσις.
15. Τοιαῦτα μὲν οῦν ἄτοπα ἐκ τοῦ πλατύνεσθαι λέ-
γειν είς Τριάδα τὴν Μονάδα ἀπαντήσει. Ἐπειδὴ δὲ
›ἱ (9‘2) τοῦτο λέγοντες τολμῶσι διαιρεῖν Λόγον καὶ
Γίὸν , καὶ λέγειν ἀλλον μὲν εἶναι τὸν. Λόγον , ἓτερον
δὲ τὸν Υίὸν, καὶ πρότερον μὲν εἶναι τὸν Λόγον, εἶτα
τὸν Υίόν (95) ' φέρε, καὶ περὶτούτων ἴδωμεν. Ἐστι
δὲ τούτοιν διάφορος ἡ τόλμα. Οἱ μὲν γὰρ τὸν ἄνθρω-
πον , ὃν ἀνέλαϐεν 6 Σωτὴρ , αὑτὸν εῖναι τὸν Υἰὸν λέ-
γουσιν · οἱ δὲ τὸ συναμφότερον, τόν τε ἄνθρωπον καὶ
τὸκ Λόγον, Υἰὸν τότε γεγενῆσθαι,ιότε συνήφθησαν.
’Ἄλλοι δέ εἰσιν οἱ λέγοντες, αὑτὸν τὸν Λόγον τότε Υἱὸν
γεγενῆσθαι, ὅτε ὲνηνθ ρώπησεν· Ἀπὸ γὰρ Λόγου, φασὶ,
γέγονεν Υἱὸς, οὐκ ὣν, πρότερον Υἱὸς, ἀλλά Λόγος μό-
νον. Στωϊκὰ μὲν οῦν ἀμφότερα, τό τε πλατύνεσθαι ‘
λέγειν τὸν Θεὸν, καὶ ἀρνεῖσθαι τὸν Υίόν. Κατά περιτ-
, τὸν δὲ ἀνόητον , ὅτι , ὀνομάζοντες Λόγον , ἀρνοῦνται
αὐτὸν Υἱὸν εἶναι. Εἰ μὲν γάρ οὐκ ἐστιν ὲκ τοῦ Θεοῦ
› Λόγος, εἰκότως ἂν αὐτὸν ἀρνοϊντο εἶναι Υίόν · εί δὲ
ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐστι, διὰ τί μὴ συνορῶσιν, ὅτι τὸ ἔκ τινος
ὑπάρχον υἱός ἐστιν ἐκείνου , ἐξ οῦ καὶ ἔστιν; Εῐτα
εί τοῦ Λόγου Πατήρ ἐστιν ὁ Θεὸς, διὰ. τί μὴ καὶ ό
Λόγος Υἱὸς ἂν εἴη τοῦ ἑαυτοῦ Πατρός; Πατὴρ γὰρ
ἓξὲξ) Sic mss. In editione autem Commel. πρό
(90) Γάρ abesta Dasil. et Anglican"); qui Anglic.
mo§_habet,_xa‘t_ ὡς δὲγΜονάς ἦν.
(9-ξ) Sic Regius et Seguerianns aliique mss. prte-
ter Felckm. primum. ln'aliis et'editis'deest δέ.
ιει- ιιειειιιη. ramum. In alus et'euttts ueeSt οε.
ει Auglic., Ἐπειδὴ δὲ οἱ. Ceteri et
ίδέΓιῖᾶέίίῖεηνέίς ει Anglicanus, εἶτα δὲ τὸν Υῑόνο