PG 39, col. 37
ῥησιάσομαι γὰρ ἐν τούτῳ τῷ μέρει πρὸς σὲ τὸ τῶν
παλαιῶν ἀνδρῶν πρόσωπον ἀναδεδεγμένος, τῶν ταύ-
την (εἰς) τὴν πανύμνητόν μοι ἐορτασάντων πανήγυ-
ριν, μήτε δὲ τοῦ καινοῦ καὶ πανάγνου τοκετοῦ τῆς
ἀχράντου Παρθένου πεπειραμένων, μήτε τὰ τῶν ἀγ-
γέλων ἐωρακότων σκιρτήματα, μήτε τὰς θείας ἀκη-
κοότων φωνὰς, ἃς πρὸς τοὺς ἱερεῖς ποιμένας ἀνευ-
φημοῦντες τὸν γεγεννημένον Σωτῆρα, γεγηθότες
ἀπήγγελλον· μήτε μὴν τῶν μάγων τὰ δῶρα συνιέν-
των, καὶ τὴν προσκύνησιν τὴν θεῖκήν· ἐκείνων ἀνα-
δεξάμενος τὸ πρόσωπον, ἐρωτήσαιμί σε τὸν τρόπον
τῆς παρουσίας. Κατέπληττε γὰρ αὐτοὺς εἰκότως
λίαν τὸ λόγιον, καὶ μικροῦ δεῖν τῷ πλήθει τοῦ δέους
ἐξίστασθαι παρεσκεύασεν τῶν φρενῶν. Οὐ γὰρ εἶχον
νοεῖν, ὅτι ὁ ἀθάνατος Θεὸς πρὸς ἀνθρώπους γεωδεστά-
τους ἤξει· ὁ ἀψηλάφητος, πρὸς τοὺς αἰσθητούς· ὁ
ἀθεώρητος, πρὸς τοὺς ὀρατούς. Πῶς γὰρ ἄν ἤξειν
τὸν Θεὸν ῷήθησαν,καὶ πῶς ὀφθήσεσθαι; Ἐνίοις μὲν
ἐδόκει πρότερον ὡς ὤφθη τῷ Ἀβραὰμ διʼ ἀγγέλων,
ἢ δʼ αὖ πάλιν, ὡς ὡφθη τῷ Μωθσῇ διὰ πυρὸς ἐν
τῇ βάτῳ, ἢ καθʼ ὄν τρόπον ὤφθη τῷ Ἡσσῖᾳ διὰ τῶν
σεραφὶμ, ἢ τῷ Ἰεζεκιὴλ διὰ τῶν χερουβίμ. Οὕτω
γὰρ πόντες Θεὸν ἐωρακέναι διαμφοτέροις τρόποις
μεμαρτυρήκασι. Ποῖος τοίνυν τούτων τρόπων εἰς
θεωρίαν Θεοῦ ἐστιν ἄξιος; δῆλον δτι οὐδὲ εἰς.
Πόθεν δὲ μάλιστα τοῦτο πιστούμεθα; Ἐκ τῆς ἐτέ-
ρας τοῦ προφήτου φωνῆς λεγούσης· Mετὰ ταῦτα
ἐπὶ τῆς γῆς ὥφθη, καὶ τοῖς ἀνβρώποις συναν-
εστράφη. Ὁπτασίας μὲν γὰρ ἐκεῖνα, καὶοὐ συνανα-
στροφῆς ὑπῆρχε τεκμήρια· ταῦτα συναναστροφῆς,
καὶ οὐκ ὀπτασίας τυγχάνει κηρύγματα. Πῶς οὖν
φησίν· Aὐτὸς ὁ Κύριος ῆξει, καὶ σώσει ἡμᾶςς
Δέγῃς ἂν ἡμῖν, ἄ μακάριε. Πῶς ὁ ἀσχημάτιστος
σχηματίζεται; ὁ ἀκίνητος, ἀπὸ τῶν οὐρανίων θρό-
νων ἐπὶ τῆς γῆς πάλιν ἀντιμεθίσταται; εἰπῃ δʼ ἄν
πρὸς αὐτοὺς ἀπαντῶν ὁθεῖος οὗτος ἀνήρ· Ὁττι διʼ ἐτέ-
ρων λογίων τὸν τρόπον ἠκούσατε τῆς παρουσίας, τί
περισσῶς πολυπραγμονεῖτε ἐνταῦθα τὸ λόγιον; 4
λέληθεν ὑμᾶς τὸ εἰρημένον, ὅττι ʼἩ παρθένος ἐν
γαστρὶ ἐξει, καὶ τέξεται υίόν, καὶ καλέσουσι τὸ
δνομα αὐτοῦ Ἐμμανουὴλ, ὅ ἐστι μεθερμηνευό-
μενον, Mεδʼ ἡμῶν ὁ Θεόςς ἢ οὐκ ἀκηκόατε τὸ γε-
γραμμένον, ὅτι Παιδίον ἐγττνήθη ῆμῖν, υῖὸς καὶ
ἐδόθη ἡμῖν, οὖ ἐ ἄρχὴ ἐπὶ τοῦ ὥμου αὐτοῦ, καὶ
καλεῖται τὸ ὄνομα αὐτοῦ, μεγάλης βουλῆς γγε-
λος, βαυμαστός, σύμβουλος, Θεός ἰσχυρός, ἐξου-
οιαστὴς, ἄρχον εlρήνης, πατὴρ τοῦ μέλλοστος
αἰῶνοςς Ἐκ τούτων τῶν λόγων τὸν τρόπον τῆς παρ-
ουσίας ἐπέγνωτε. Παρθένος γὰρ ἄφθαρτος ἀπο-
κυήσει σωματικῶς τὸν λύχνον τὸν ἄφθαρτον (3).
Cen. αmn, 1. ⁶ Εαod. m, 2. 1sa. , 2.
Isa. α, 6.
(3) Τὸν ἔόχνον τὸν ἄρθαρτον. Solet crebro in
Seriptura per lucernam designari proles et semen;
in qua igmculus Patris et Pater velut vivat. Sic
Jansen. illud psal. οxXXI, Parari lucernams Christο
meo, paraphrasticῶa: Paravi enim uncto meo David
posteritatem, quæ sua claritate et gloria, quasi lu-
cerna qucdam illustrabit Davidis nomen: ubi plura
in eam rem. Præ omnibus autem fuit Mariæ lu-
παλαιῶν ἀνδρῶν πρόσωπον ἀναδεδεγμένος, τῶν ταύ-
την (εἰς) τὴν πανύμνητόν μοι ἐορτασάντων πανήγυ-
ριν, μήτε δὲ τοῦ καινοῦ καὶ πανάγνου τοκετοῦ τῆς
ἀχράντου Παρθένου πεπειραμένων, μήτε τὰ τῶν ἀγ-
γέλων ἐωρακότων σκιρτήματα, μήτε τὰς θείας ἀκη-
κοότων φωνὰς, ἃς πρὸς τοὺς ἱερεῖς ποιμένας ἀνευ-
φημοῦντες τὸν γεγεννημένον Σωτῆρα, γεγηθότες
ἀπήγγελλον· μήτε μὴν τῶν μάγων τὰ δῶρα συνιέν-
των, καὶ τὴν προσκύνησιν τὴν θεῖκήν· ἐκείνων ἀνα-
δεξάμενος τὸ πρόσωπον, ἐρωτήσαιμί σε τὸν τρόπον
τῆς παρουσίας. Κατέπληττε γὰρ αὐτοὺς εἰκότως
λίαν τὸ λόγιον, καὶ μικροῦ δεῖν τῷ πλήθει τοῦ δέους
ἐξίστασθαι παρεσκεύασεν τῶν φρενῶν. Οὐ γὰρ εἶχον
νοεῖν, ὅτι ὁ ἀθάνατος Θεὸς πρὸς ἀνθρώπους γεωδεστά-
τους ἤξει· ὁ ἀψηλάφητος, πρὸς τοὺς αἰσθητούς· ὁ
ἀθεώρητος, πρὸς τοὺς ὀρατούς. Πῶς γὰρ ἄν ἤξειν
τὸν Θεὸν ῷήθησαν,καὶ πῶς ὀφθήσεσθαι; Ἐνίοις μὲν
ἐδόκει πρότερον ὡς ὤφθη τῷ Ἀβραὰμ διʼ ἀγγέλων,
ἢ δʼ αὖ πάλιν, ὡς ὡφθη τῷ Μωθσῇ διὰ πυρὸς ἐν
τῇ βάτῳ, ἢ καθʼ ὄν τρόπον ὤφθη τῷ Ἡσσῖᾳ διὰ τῶν
σεραφὶμ, ἢ τῷ Ἰεζεκιὴλ διὰ τῶν χερουβίμ. Οὕτω
γὰρ πόντες Θεὸν ἐωρακέναι διαμφοτέροις τρόποις
μεμαρτυρήκασι. Ποῖος τοίνυν τούτων τρόπων εἰς
θεωρίαν Θεοῦ ἐστιν ἄξιος; δῆλον δτι οὐδὲ εἰς.
Πόθεν δὲ μάλιστα τοῦτο πιστούμεθα; Ἐκ τῆς ἐτέ-
ρας τοῦ προφήτου φωνῆς λεγούσης· Mετὰ ταῦτα
ἐπὶ τῆς γῆς ὥφθη, καὶ τοῖς ἀνβρώποις συναν-
εστράφη. Ὁπτασίας μὲν γὰρ ἐκεῖνα, καὶοὐ συνανα-
στροφῆς ὑπῆρχε τεκμήρια· ταῦτα συναναστροφῆς,
καὶ οὐκ ὀπτασίας τυγχάνει κηρύγματα. Πῶς οὖν
φησίν· Aὐτὸς ὁ Κύριος ῆξει, καὶ σώσει ἡμᾶςς
Δέγῃς ἂν ἡμῖν, ἄ μακάριε. Πῶς ὁ ἀσχημάτιστος
σχηματίζεται; ὁ ἀκίνητος, ἀπὸ τῶν οὐρανίων θρό-
νων ἐπὶ τῆς γῆς πάλιν ἀντιμεθίσταται; εἰπῃ δʼ ἄν
πρὸς αὐτοὺς ἀπαντῶν ὁθεῖος οὗτος ἀνήρ· Ὁττι διʼ ἐτέ-
ρων λογίων τὸν τρόπον ἠκούσατε τῆς παρουσίας, τί
περισσῶς πολυπραγμονεῖτε ἐνταῦθα τὸ λόγιον; 4
λέληθεν ὑμᾶς τὸ εἰρημένον, ὅττι ʼἩ παρθένος ἐν
γαστρὶ ἐξει, καὶ τέξεται υίόν, καὶ καλέσουσι τὸ
δνομα αὐτοῦ Ἐμμανουὴλ, ὅ ἐστι μεθερμηνευό-
μενον, Mεδʼ ἡμῶν ὁ Θεόςς ἢ οὐκ ἀκηκόατε τὸ γε-
γραμμένον, ὅτι Παιδίον ἐγττνήθη ῆμῖν, υῖὸς καὶ
ἐδόθη ἡμῖν, οὖ ἐ ἄρχὴ ἐπὶ τοῦ ὥμου αὐτοῦ, καὶ
καλεῖται τὸ ὄνομα αὐτοῦ, μεγάλης βουλῆς γγε-
λος, βαυμαστός, σύμβουλος, Θεός ἰσχυρός, ἐξου-
οιαστὴς, ἄρχον εlρήνης, πατὴρ τοῦ μέλλοστος
αἰῶνοςς Ἐκ τούτων τῶν λόγων τὸν τρόπον τῆς παρ-
ουσίας ἐπέγνωτε. Παρθένος γὰρ ἄφθαρτος ἀπο-
κυήσει σωματικῶς τὸν λύχνον τὸν ἄφθαρτον (3).
Cen. αmn, 1. ⁶ Εαod. m, 2. 1sa. , 2.
Isa. α, 6.
(3) Τὸν ἔόχνον τὸν ἄρθαρτον. Solet crebro in
Seriptura per lucernam designari proles et semen;
in qua igmculus Patris et Pater velut vivat. Sic
Jansen. illud psal. οxXXI, Parari lucernams Christο
meo, paraphrasticῶa: Paravi enim uncto meo David
posteritatem, quæ sua claritate et gloria, quasi lu-
cerna qucdam illustrabit Davidis nomen: ubi plura
in eam rem. Præ omnibus autem fuit Mariæ lu-