PG 44, col. 641
ἀκροωμένους ὁ Κύριος, τὸν περὶτῆς βασιλείας).ὀγον
ὑπ’ ὃψιν άγει, ἢ μαργαρίτην, ἢ θησαυρὸν, ἢ γάμον,
ἢ κόκκον, ἢ ζύμην, ή τι τῶν τοιούτων διηγησάμενος,
λ οὐ ταῦτα λέγων εἶναι τὴν βασιλείαν· ἀλλὰ διὰ τῆς
ὁμοιώσεως τῶν ὲν τούτοις σημαινομένων, ὲναυγά-
σματά τινα καὶ αἰνίγματα τῶν ὑπὲρ κατάληψιν πρα-
γμάτων παραϐολικῶς τοῖς ἀκούουσιν ύποδεικνύει.
‘c Καὶ είς τοῦτό μοι γέγονε, ι φησὶν, ι ἡ προαίρεσις
τοῦ πνεύματος, τὸ γενέσθαι μοι πλῆθος σοφίας ,ι ὡς
ἂν διὰ τοῦ γενέσθαι σοφὸς, μὴ διαμάρτοιμι τῆς τῶν
ὅντων γνώσεως, μηδὲ ἐκτὸς γενοίμην τῆς τοῦ λυσι-
τελοῦντος εὑρέσεως. Ἕκ γάρ σοφίας ἡ γνῶσις συν-
ίσταται· ή δὲ γνῶσις,ηεύκολωτέραν ἡμῖν ποιεῖ τήν
τοῦ προσέχοντος κρίσιν. Τοῦτο δὲ οὐκ ἁκμητὶ τοῖς
σπουδάζουσι παραγίνεσθαι πέφυκεν, ἀλλ’ ὁ προσθεὶς
ἑαυτῷ γνῶσιν συνεπιτείνει πάντως τῇ μαθήσει τὸν
πόνον. Διὸ φησὶν, ι '0 προσθεὶς γνῶσιν, προστίθησιν
ἄλγημα. ι Καὶ τοιοῦτος γεγονὼς, τότε τῶν ήδέων ὡς
ματαίων καταψηφίζεται.
Λέγει γὰρ, ὃτι ι Εἷπα ἐγὼ ὲν τῇ καρδίᾳ μου,
Δεῦρο δὴ, πειράσω σε ὲν εὐφροσύνῃ, καὶ ἰδοὺ ὲν ἁγα-
ςθοίς. Καί γε τοῦτο ματαιότης. › Ού γάρ εὐθὺς ἔδω-
κεν ἑαυτὸν τῇ τοιαύτῃ πείρᾳ, ,οὐδὲ ἄγευστος τοῦ
κατεσκληκότος τε καὶ σεμνοτέρου βίου, πρὸς τὴν
τῶν ἡδέων μετουσίαν ’κατώλισθενθ ἀλλ’ ὲνασκηθεὶς
ἐκείνοις, καὶ προκατορθώσας τῷ ἤθει τὸ ἁμειδὲς
καὶ ἁνένδωτον, δι’ ὦν μάλιστα τά τῆς σοφίας μαθή-
ματα τοῖς σπουδάζουσι γίνεται ³ τότε καθίησι πρὸς τά·
τῇ αἰσθήσει τερπνὰ νομιζόμενα, ού πάθει πρὸς ταῦτα
καθελκυσοεὶς , ἀλλὰ τοῦ ἐπισκέψασθαι χάριν, εἰ τις
συντελεί πρὸς τὴν τοῦ ἀληθινῶς γνῶσιν ἀγαθοῦ ὲν
τούτοις γενομένη ἡ αἴσθησις. Ἐπεὶ τότε κατ’ ἀρχὰς
ἐχθρὸν ἑαυτοῦ ποιεῖ καὶ τὸν γέλωτα, καὶ περιφορὰν
ὀνομάζει τὸ πάθος , ὅπερ ἶσόν ἐστι κατὰ διάνοιαν τῇ
παραφορᾷ τε καὶ παρανοίᾳ. Εἴ τι γὰρ ἄλλο τις ὀνο-
μάσειε κυρίως τὸν γέλωτα, ὃ μήτε λόγος ἐστὶ, μήτε
ἔργον ἐπί τινι σκοπῷ κατορθούμενον. Διάλυσις δὲ
στόματος ἀπρεπὴς , καὶ¹ πνεύματος κλόνος, καὶ βροι⁸
σμὸς ὅλου τοῦ σώματος, καὶ διαστολὴ παρειῶν, καὶ
γύμνωσις ὀδόντων τέ καὶ οὔλων, καὶ ὑπερῷας αὐχέ-
νος τε λογισμοὶ, καὶ φωνῆς παράλογος θρύψις, συνε-
πικοπτομένη ιτῇ κλάσει τοῦ πνεύματος , τί ἂν ἄλλο
εἴη τοῦτο, φησὶ, καὶ οὐ παράνοια; Διό φησι,
ε Τῷ γέλωτι εἶπα παραφορὰν, ι ὡς ἂν εί ἔλεγε τῷ
γέλωτι,Μαένῃ καὶ παρεξέστηκας καὶ οὐκ ἐντὸς τοῦ ’
καθεστῶτος μένεις , ἑκουσίως ἀσχημονῶν, καὶ δια-
στρέφων ὲν τῷ πάθει τὸ εἶδος, ἐπ’ οὐδενὶ χρησίμῳ
τὴν διαστ ροφὴιὲργαζό μενος. ι Εἶπον δὲ καὶ⁸ τῇ εὐφρο-
σύνῃ ⁸ Τί τοῦτο ποιεϊς; ι ὅπερ ἶσόν ἐστι τῷ λέγειν,
ὅτι Πρὸς τὴν ἡδονήν ἀντιστατικῶς ἔσχον ὑποπτεύων
δέ’ Matth. ιιιι, 5 sqq. . _ λ
ὑπ’ ὃψιν άγει, ἢ μαργαρίτην, ἢ θησαυρὸν, ἢ γάμον,
ἢ κόκκον, ἢ ζύμην, ή τι τῶν τοιούτων διηγησάμενος,
λ οὐ ταῦτα λέγων εἶναι τὴν βασιλείαν· ἀλλὰ διὰ τῆς
ὁμοιώσεως τῶν ὲν τούτοις σημαινομένων, ὲναυγά-
σματά τινα καὶ αἰνίγματα τῶν ὑπὲρ κατάληψιν πρα-
γμάτων παραϐολικῶς τοῖς ἀκούουσιν ύποδεικνύει.
‘c Καὶ είς τοῦτό μοι γέγονε, ι φησὶν, ι ἡ προαίρεσις
τοῦ πνεύματος, τὸ γενέσθαι μοι πλῆθος σοφίας ,ι ὡς
ἂν διὰ τοῦ γενέσθαι σοφὸς, μὴ διαμάρτοιμι τῆς τῶν
ὅντων γνώσεως, μηδὲ ἐκτὸς γενοίμην τῆς τοῦ λυσι-
τελοῦντος εὑρέσεως. Ἕκ γάρ σοφίας ἡ γνῶσις συν-
ίσταται· ή δὲ γνῶσις,ηεύκολωτέραν ἡμῖν ποιεῖ τήν
τοῦ προσέχοντος κρίσιν. Τοῦτο δὲ οὐκ ἁκμητὶ τοῖς
σπουδάζουσι παραγίνεσθαι πέφυκεν, ἀλλ’ ὁ προσθεὶς
ἑαυτῷ γνῶσιν συνεπιτείνει πάντως τῇ μαθήσει τὸν
πόνον. Διὸ φησὶν, ι '0 προσθεὶς γνῶσιν, προστίθησιν
ἄλγημα. ι Καὶ τοιοῦτος γεγονὼς, τότε τῶν ήδέων ὡς
ματαίων καταψηφίζεται.
Λέγει γὰρ, ὃτι ι Εἷπα ἐγὼ ὲν τῇ καρδίᾳ μου,
Δεῦρο δὴ, πειράσω σε ὲν εὐφροσύνῃ, καὶ ἰδοὺ ὲν ἁγα-
ςθοίς. Καί γε τοῦτο ματαιότης. › Ού γάρ εὐθὺς ἔδω-
κεν ἑαυτὸν τῇ τοιαύτῃ πείρᾳ, ,οὐδὲ ἄγευστος τοῦ
κατεσκληκότος τε καὶ σεμνοτέρου βίου, πρὸς τὴν
τῶν ἡδέων μετουσίαν ’κατώλισθενθ ἀλλ’ ὲνασκηθεὶς
ἐκείνοις, καὶ προκατορθώσας τῷ ἤθει τὸ ἁμειδὲς
καὶ ἁνένδωτον, δι’ ὦν μάλιστα τά τῆς σοφίας μαθή-
ματα τοῖς σπουδάζουσι γίνεται ³ τότε καθίησι πρὸς τά·
τῇ αἰσθήσει τερπνὰ νομιζόμενα, ού πάθει πρὸς ταῦτα
καθελκυσοεὶς , ἀλλὰ τοῦ ἐπισκέψασθαι χάριν, εἰ τις
συντελεί πρὸς τὴν τοῦ ἀληθινῶς γνῶσιν ἀγαθοῦ ὲν
τούτοις γενομένη ἡ αἴσθησις. Ἐπεὶ τότε κατ’ ἀρχὰς
ἐχθρὸν ἑαυτοῦ ποιεῖ καὶ τὸν γέλωτα, καὶ περιφορὰν
ὀνομάζει τὸ πάθος , ὅπερ ἶσόν ἐστι κατὰ διάνοιαν τῇ
παραφορᾷ τε καὶ παρανοίᾳ. Εἴ τι γὰρ ἄλλο τις ὀνο-
μάσειε κυρίως τὸν γέλωτα, ὃ μήτε λόγος ἐστὶ, μήτε
ἔργον ἐπί τινι σκοπῷ κατορθούμενον. Διάλυσις δὲ
στόματος ἀπρεπὴς , καὶ¹ πνεύματος κλόνος, καὶ βροι⁸
σμὸς ὅλου τοῦ σώματος, καὶ διαστολὴ παρειῶν, καὶ
γύμνωσις ὀδόντων τέ καὶ οὔλων, καὶ ὑπερῷας αὐχέ-
νος τε λογισμοὶ, καὶ φωνῆς παράλογος θρύψις, συνε-
πικοπτομένη ιτῇ κλάσει τοῦ πνεύματος , τί ἂν ἄλλο
εἴη τοῦτο, φησὶ, καὶ οὐ παράνοια; Διό φησι,
ε Τῷ γέλωτι εἶπα παραφορὰν, ι ὡς ἂν εί ἔλεγε τῷ
γέλωτι,Μαένῃ καὶ παρεξέστηκας καὶ οὐκ ἐντὸς τοῦ ’
καθεστῶτος μένεις , ἑκουσίως ἀσχημονῶν, καὶ δια-
στρέφων ὲν τῷ πάθει τὸ εἶδος, ἐπ’ οὐδενὶ χρησίμῳ
τὴν διαστ ροφὴιὲργαζό μενος. ι Εἶπον δὲ καὶ⁸ τῇ εὐφρο-
σύνῃ ⁸ Τί τοῦτο ποιεϊς; ι ὅπερ ἶσόν ἐστι τῷ λέγειν,
ὅτι Πρὸς τὴν ἡδονήν ἀντιστατικῶς ἔσχον ὑποπτεύων
δέ’ Matth. ιιιι, 5 sqq. . _ λ