PG 44, col. 80
φάνειαν σχήματος γίνεται, τὸ δὲ σχῆμα οὐκ ἄνευ σώ-
ματος. Εἰ οὖν ἀόρατον ἦν, καὶ ἀχρωμάτιστον πάν-
τως. Τούτῳ δὲ συνθεωρεῖται τὸ ἀσχημάτιστον ο ὲκείο
νῳ δὲ τὸ ἀσώματονο ούκοῦν ὲν τῷ ἀθιρόῳ τῆς τοῦ
κόσμου καταϐολῆς , ἦν μὲν ἐνιτοῖς οὖσιν ἡ γῆ, ὡς
καὶ τὰ ἄλλα πάντα. Ἀνέμεινε δὲ τὸ διὰ τῆς τῶν ποιο-
τὴτων κατασκευῆς, ὅπερ ἐστὶ γενέσθαι. Διά γὰρ τοῦ
Φανερώτερον δὲ διὰ τῆς Συμμάχου καὶ Θεοδο-
υνοςή καῖ Ἀκύλα γραφῆς ⁷ ἠ.. τοιαύτη διά-
νοια σαφηνίζεται ' τοῦ μὲν εἰπόντος · ι Ἥ δὲ γῆ ἦν
ἀργὸν καὶ ἀδιάκριτον’ ι τοῦ δὲ ἐτέρου, ι Κένωμα καὶ
οὐθέν· ι τοῦ δὲ ἄλλου, ι Οὐθὲν καὶ οὐθέν. ι Δηλοῦται
γὰρ διὰ τούτων , κατά τὸν ἐμὸν λόγον, διὰ μὲν τοῦ
ἀργοῦ, ὅτι ἐνεργείᾳ μὲν οὔπω ἦν ο ὲν μόνῃ δὲ τῇ
δυνάμει τὸ εἶναι εἶχεο διὰ δὲ τοῦ ἀδιακρίτου, τὸ μη-
δέπω ἀποστῆναι ἀπ’ ἀλλήλων καὶ ἐφ’ ἑαυτῆς ἰδιαζόν-
τως ἑκάστην τῶν ποιοτήτων γνωρίζεσθαι, ἀλλ’ ἐν
συγκεχυ μένῃ τινὶ acati. ἀδιακρίτῳ ποιότητι τὸ πᾶν καθ-
ορᾶσθαι, μὴ χρώματος, μὴ σχήματος, μὴ ὄγκου, μὴ
βάρους, μὴ πηλικότητος, μὴ ἄλλου τινὸς τῶν τοιούτων
ἐφ’ ἑαυτοῦ κατά τὸν ἴδιον λόγον ὲν τῷ ὑποκειμένῳ
θεωρουμένου. Τὴν δὲ αὐτὴν διάνοιαν ἐνδείκνυται ἡμῖν,
καὶτὸ κένωμα καὶ οὐθέν. Τὴν γὰρ χωρητικὴν τῶν
C
ιοτήτων δύναμιν, τῇ τοῦ κενώματος φωνῇ παρεδή-
λωσεν· ὥστε διὰ τούτου μαθεῖν , ὅτι δεκτικὴν δύνα-
μιν τῶν ποιοτήτων ὁ τοῦ παντὸς κτίστης προκατ-
εϐἀλλετο· κενὴ δέ τις ἦν αὕτη καὶ ἐν ἑαυτῇ εἶχεν
οὐθὲν, πρὶν συμπληρωθῆναι αὐτὴν ταῖς ποιότησι.
Τὸν δὲ τρίτον λόγον, ὡς ὲκ τῆς Ἐπικούρου φιλο-
σοφίας παρευρεθέντα, καταλιπεῖν οἶμαι ἀθεώρητον.
Ὅμοιον γάρ τι κάκεῖνός φησι περὶ τῆς πρώτης τῶν
ὄντων ἀρχῆς, κενόφωνον δὲ καὶ μηδὲν τὴν ἀνυπό-
στατον τῶν ἀτόμων φύσιν διὰ τῶν τοιούτων φωνῶν
ἐνδεικνύμενος, ὅπερ ὅμοιόν ἐστι τῷ οὐδὲν, καὶ οὐθέν.
Ἀλλ’ ἐπὶ τὰ συνεχῆ τῆς θεωρίας πάλιν προΐωμεν,
πῶς εἰσάπαξ τοῦ πυρὸς τὸν ἀκρότατον τῆς αἰσθητῆς
φύσεως ὅρον περιοδεύσαντος, ἀκολούθως τὸ στερέωμα
εται · ὅπερ μεθόριόν φησιν εἶναι τῶν τε ὑπερ-
κειμένων καὶ τῶν ὑποκειμένων ὑδάτων. Ἐγὼ γὰρ
οἶμαι σῶμα μέν τοι στερρὸν καὶ ἀντίτυπον, εί τὲ τι
τῶν τεσσάρων, ετ τέ τι καὶ παρά ταῦτα ἕτερον, κα-
θὼς ή ἔξωθεν ὲφαντάσθη φιλοσοφία, μηδὲν περὶ τὸ
στερέωμα θεωρεῖσθαι, ἀλλά τὸ ἀκρον τῆς αἰσθητῆς
οὐσίας, ὅπερ ὴ τοῦ πυρὸς φύσις κατά τὴν ἀεικίνητον
δύναμιν περιπολεῖ, τοῦτο στερέωμα παρά τῆς Γρα-
φῆς ῥηθῆναι, συγκρίσει τῆς ἀϊδίου τε καὶ ἀσωμάτου
καὶ ἀναφοῦς ἰδιότητος. Τίς γάρ οὐκ οἶδεν ὅτι πᾶν τὸ
στερρὸν διά τινος πάντως ἀντιτυπίας πεπύκνωται ;
Τὸ δὲ πυκνὸν καὶ ἀντίτυπον, οὐ καθαρεύει τῆς κατά
τὸ βάρος ποιότητος* τὸ δὲ βαρὺ· κατά τὴν φύσιν,
ἀνωφερὲς εἶναι οὐ δύναται. Ἀλλά μὴν πάσης ὑπέρ-
κειται τῆς αἰσθητῆς κτίσεως τὸ στερέωμα , οὐκ ἄρα
ματος. Εἰ οὖν ἀόρατον ἦν, καὶ ἀχρωμάτιστον πάν-
τως. Τούτῳ δὲ συνθεωρεῖται τὸ ἀσχημάτιστον ο ὲκείο
νῳ δὲ τὸ ἀσώματονο ούκοῦν ὲν τῷ ἀθιρόῳ τῆς τοῦ
κόσμου καταϐολῆς , ἦν μὲν ἐνιτοῖς οὖσιν ἡ γῆ, ὡς
καὶ τὰ ἄλλα πάντα. Ἀνέμεινε δὲ τὸ διὰ τῆς τῶν ποιο-
τὴτων κατασκευῆς, ὅπερ ἐστὶ γενέσθαι. Διά γὰρ τοῦ
Φανερώτερον δὲ διὰ τῆς Συμμάχου καὶ Θεοδο-
υνοςή καῖ Ἀκύλα γραφῆς ⁷ ἠ.. τοιαύτη διά-
νοια σαφηνίζεται ' τοῦ μὲν εἰπόντος · ι Ἥ δὲ γῆ ἦν
ἀργὸν καὶ ἀδιάκριτον’ ι τοῦ δὲ ἐτέρου, ι Κένωμα καὶ
οὐθέν· ι τοῦ δὲ ἄλλου, ι Οὐθὲν καὶ οὐθέν. ι Δηλοῦται
γὰρ διὰ τούτων , κατά τὸν ἐμὸν λόγον, διὰ μὲν τοῦ
ἀργοῦ, ὅτι ἐνεργείᾳ μὲν οὔπω ἦν ο ὲν μόνῃ δὲ τῇ
δυνάμει τὸ εἶναι εἶχεο διὰ δὲ τοῦ ἀδιακρίτου, τὸ μη-
δέπω ἀποστῆναι ἀπ’ ἀλλήλων καὶ ἐφ’ ἑαυτῆς ἰδιαζόν-
τως ἑκάστην τῶν ποιοτήτων γνωρίζεσθαι, ἀλλ’ ἐν
συγκεχυ μένῃ τινὶ acati. ἀδιακρίτῳ ποιότητι τὸ πᾶν καθ-
ορᾶσθαι, μὴ χρώματος, μὴ σχήματος, μὴ ὄγκου, μὴ
βάρους, μὴ πηλικότητος, μὴ ἄλλου τινὸς τῶν τοιούτων
ἐφ’ ἑαυτοῦ κατά τὸν ἴδιον λόγον ὲν τῷ ὑποκειμένῳ
θεωρουμένου. Τὴν δὲ αὐτὴν διάνοιαν ἐνδείκνυται ἡμῖν,
καὶτὸ κένωμα καὶ οὐθέν. Τὴν γὰρ χωρητικὴν τῶν
C
ιοτήτων δύναμιν, τῇ τοῦ κενώματος φωνῇ παρεδή-
λωσεν· ὥστε διὰ τούτου μαθεῖν , ὅτι δεκτικὴν δύνα-
μιν τῶν ποιοτήτων ὁ τοῦ παντὸς κτίστης προκατ-
εϐἀλλετο· κενὴ δέ τις ἦν αὕτη καὶ ἐν ἑαυτῇ εἶχεν
οὐθὲν, πρὶν συμπληρωθῆναι αὐτὴν ταῖς ποιότησι.
Τὸν δὲ τρίτον λόγον, ὡς ὲκ τῆς Ἐπικούρου φιλο-
σοφίας παρευρεθέντα, καταλιπεῖν οἶμαι ἀθεώρητον.
Ὅμοιον γάρ τι κάκεῖνός φησι περὶ τῆς πρώτης τῶν
ὄντων ἀρχῆς, κενόφωνον δὲ καὶ μηδὲν τὴν ἀνυπό-
στατον τῶν ἀτόμων φύσιν διὰ τῶν τοιούτων φωνῶν
ἐνδεικνύμενος, ὅπερ ὅμοιόν ἐστι τῷ οὐδὲν, καὶ οὐθέν.
Ἀλλ’ ἐπὶ τὰ συνεχῆ τῆς θεωρίας πάλιν προΐωμεν,
πῶς εἰσάπαξ τοῦ πυρὸς τὸν ἀκρότατον τῆς αἰσθητῆς
φύσεως ὅρον περιοδεύσαντος, ἀκολούθως τὸ στερέωμα
εται · ὅπερ μεθόριόν φησιν εἶναι τῶν τε ὑπερ-
κειμένων καὶ τῶν ὑποκειμένων ὑδάτων. Ἐγὼ γὰρ
οἶμαι σῶμα μέν τοι στερρὸν καὶ ἀντίτυπον, εί τὲ τι
τῶν τεσσάρων, ετ τέ τι καὶ παρά ταῦτα ἕτερον, κα-
θὼς ή ἔξωθεν ὲφαντάσθη φιλοσοφία, μηδὲν περὶ τὸ
στερέωμα θεωρεῖσθαι, ἀλλά τὸ ἀκρον τῆς αἰσθητῆς
οὐσίας, ὅπερ ὴ τοῦ πυρὸς φύσις κατά τὴν ἀεικίνητον
δύναμιν περιπολεῖ, τοῦτο στερέωμα παρά τῆς Γρα-
φῆς ῥηθῆναι, συγκρίσει τῆς ἀϊδίου τε καὶ ἀσωμάτου
καὶ ἀναφοῦς ἰδιότητος. Τίς γάρ οὐκ οἶδεν ὅτι πᾶν τὸ
στερρὸν διά τινος πάντως ἀντιτυπίας πεπύκνωται ;
Τὸ δὲ πυκνὸν καὶ ἀντίτυπον, οὐ καθαρεύει τῆς κατά
τὸ βάρος ποιότητος* τὸ δὲ βαρὺ· κατά τὴν φύσιν,
ἀνωφερὲς εἶναι οὐ δύναται. Ἀλλά μὴν πάσης ὑπέρ-
κειται τῆς αἰσθητῆς κτίσεως τὸ στερέωμα , οὐκ ἄρα