PG 49, col. 267
ἀγαθῆς · ἔδειξα ὑμῖν τοῦτο οὐκ ἀπὸ λογισμῶν ψιλῶν,
ἀλλ’ ἀπὸ συνδούλων τῶν ἐν αὐτῷ τῷ κόσμῳ ζώντων.
Ταύτῃ καὶ αὐτὸς κέχρησο τῇ ἀποδείξει · οὕτω καὶ 6
κοινὸς ἡμᾶς κρινεί Δεσπότης· μάθετε τοῦτον τῆς
ἀπώείξεως τὸν τρόπον, καὶ οὐδεὶς ὑμᾶς δυνήσεται
συλλογίσασθαι ε. Πορνεύει τις; δεῖξον αὐτῷ σωφρο-
νοῦντα ἕτερον· πλεονεκτεῖ [270] τις καὶ ἀρπάζει;
δεῖξον αὐτῷ τὸν ἐλεημοσύνην διδόντα· ἐν βασκανίᾳ
ζῇ καὶ φθόνῳ; δεῖξον αὐτῷ τὸν καθαρὸν τοῦ πάθους·
ὐπ’ ὀργῆς κρατεῖται; τὸν ἐν φιλοσοφίᾳ ζῶντα εἰς μέ-
σον ἀγαγε. Οὐ γάρ δεῖ μόνον είς τὰ παλαιά ἀνατρέ-
χειν διηγήματα, ἀλλά καὶ ἀπὸ τῶν παρόντων λαμ-
ϐάνειν τὰ παραδείγματα· καὶ γὰρ καὶ τήμερον διὰ
τὴν τού Θεοῦ χάριν οὐκ ἐλάττονα τῶν προτέρων ἐστὶ
τά κατορθώματα. Ἀπιστός ἐστι καὶ ψευδεῖς ἡγεῖται
τὰς Γραφάς εἰναις οὐ πιστεύει, ὃτι 6 Ἰὼϐ τοιοῦτος
ἧν; δεῖξον αὐτῷ ἕτερον ἄνθρωπον τὸν ἐκείνου τοῦ
δικαίου ζηλοῦντα τὸν βίον. Ούτω καὶ 6 Δεσπότης ἡμᾶς
κρινεῖ· συνδούλους ἵστησι μετά συνδούλων, καὶ οὐκ
ἀπὸ τῆς αὐτοῦ κρίσεως φέρει τὴν ψῆφον, ἴνα μὴ ἄρ-
ξηται λέγειν τις πάλιν, καθάπερ ἐκεῖνος 6 οἰκέτης 6
τὸ τάλαντον πιστευθεὶς, καὶ ἀντί⁵ ταλάντου κατηγο-
ρίαν προσενεγκὼν, ’Ὀτι σκληρὸς εί. Δέον γὰρ στέ-
νειν. ὅτι οὐκ ἐδιπλασίασε τὸ τάλαντον, ἀλλά καὶ χα-
λεπωτέραν τὴν ἁμαρτίαν εἰργάσατο, τὴν κατηγορίαν
τὴν κατὰ τοῦ δεσπότου προσθεὶς τῇ οἰκεία ἀργία. Τί
γάρ φησιν ; Ε ἴδόν σε ὅτι σκληρὸς εἷ. τυ ἄθλιε καὶ
ταλαίπωρε, καὶ ἀγνωμονῶν, καὶ ὀκνηρέ· ὀφείλων τῆς
σαυτοῦ κατηγορεῖν ἀργίας καὶὑφελέσθαι τι τῆς προ-
τέρας ἀμαρτίας, σὺ δὲ ἐπὶ τὸν δεσπότην τήν κατηγο -
ρίαν μετενεγκὼν, ἀντὶ τοῦ ταλάντου τὴν ἁμαρτίαν
ἐδιπλασίασας.
γ’. Διά τοῦτο 6 Θεὸς δούλους καὶ δούλους ἵστη σιν, ἵνα
οὗτοι ἐκείνους κρίνωσι, κάκεῖνοι διὰ τούτων κρινό-
μενοι μὴ ἔχωσι λοιπὸν κατηγορεῖν τοῦ Δεσπότου,
Διά τοῦτό φησιν· Ἔρχεταιό Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπων
ἐπὶ τῆς δόξης τοῦ Πατρός αὑτοῦ. Ὅρα τῆς δόξης
τὸ ἀπαράλλακτον · οὐκ εἶπεν, Ἐπὶ δόξης ὁμοίας τῇ
δόξῃ τοῦ [Ιατρὸς, ἀλλ’ Ἐπὶ τῆς δόξης τοῦ ηατρδς,
καί συνάξει τὰ ἔθνη πάντα · φοϐερὸν τὸ κριτήριον,
φοϐερὸν τοῖς ἁμαρτάνουσι καὶ ὑπευθύνοις · ἐπε)⁵ τοῖς
συνειδόσιν ἑαυτοῖς κατορθώματα ποθεινὸν καὶ προσ-
ηνές· Καὶ στήσει τὰ πρόϐατα ἐκ δεξιῶν, καὶ τὰ
ἐρίφια ἐξ εὐωνύμων· καὶ οὗτοι κάκεῖνοι ἄνθρωποι.
Διά τί οὖν ἐκεῖνοι μὲν πρόϐατα, οὗτοι δὲ ἐρίφιας
Οὐχ ἵνα τήν ἐναλλαγὴν τῆς φύσεως, ἀλλ’ ἵνα τὴν
ἐναλλαγὴν τῆς προαιρέσεως μάθῃς. Διά τί δέ οί μὴ
διδόντες ἐλεημοσύνην ἐρίφια; Ὅτι ἄκαρπόν ἐστι τὸ
ζῶον, καὶ οὐτε τήν ἀπὸ τοῦ γάλακτος λειτουργίαν,
οὐτε τὴν ἀπὸ τῶν γεννημάτων, οὔτε τὴν ἀπὸ τῶν
τριχῶν εἰσφέρειν δύναται τοῖς κεκτημένοις, παντα-
χόθεν ἔρημον ὃν τῆς τοιαύτης εἰσφορᾶς ι’ δια τὸ τῆς
ἡλικίας ἄωρον. Διά τούτο τούς οὐδένα καρπὸν ἐλεη-
μοσύνης φέροντας ἐκάλεσεν ἐρίφια, τοὺς ἐκ δεξιῶν
πρόϐατα · ἀπὸ γὰρ τούτων πολλὴή φορὰ, ἐκ τῆς τοῦ
ἐρίου φύσεως, ἐκ τῶν γεννημάτων, ἐκ τού γάλακτος.
Τί οὖν φησι πρὸς αὐτούς; Πεινῶντά με εἴδετε , καὶ
ἐθρέψατε · γυμνὸν, καὶ περιεϐάλετέ · ξένον, καὶ συν-
ηγάγετέ. Πάλιν πρὸς ἐκείνους τὰ ἐναντία · καίτοι γε
οι αὐτοὶ ἄνθρωποι καὶ οὗτοι κάκεῖνοι, τὰς αὐτὰς ἕλα-
έ Reg. συλήσασθαι.
³³ Duo mss; τοιαύτης φορᾶς-
ἀλλ’ ἀπὸ συνδούλων τῶν ἐν αὐτῷ τῷ κόσμῳ ζώντων.
Ταύτῃ καὶ αὐτὸς κέχρησο τῇ ἀποδείξει · οὕτω καὶ 6
κοινὸς ἡμᾶς κρινεί Δεσπότης· μάθετε τοῦτον τῆς
ἀπώείξεως τὸν τρόπον, καὶ οὐδεὶς ὑμᾶς δυνήσεται
συλλογίσασθαι ε. Πορνεύει τις; δεῖξον αὐτῷ σωφρο-
νοῦντα ἕτερον· πλεονεκτεῖ [270] τις καὶ ἀρπάζει;
δεῖξον αὐτῷ τὸν ἐλεημοσύνην διδόντα· ἐν βασκανίᾳ
ζῇ καὶ φθόνῳ; δεῖξον αὐτῷ τὸν καθαρὸν τοῦ πάθους·
ὐπ’ ὀργῆς κρατεῖται; τὸν ἐν φιλοσοφίᾳ ζῶντα εἰς μέ-
σον ἀγαγε. Οὐ γάρ δεῖ μόνον είς τὰ παλαιά ἀνατρέ-
χειν διηγήματα, ἀλλά καὶ ἀπὸ τῶν παρόντων λαμ-
ϐάνειν τὰ παραδείγματα· καὶ γὰρ καὶ τήμερον διὰ
τὴν τού Θεοῦ χάριν οὐκ ἐλάττονα τῶν προτέρων ἐστὶ
τά κατορθώματα. Ἀπιστός ἐστι καὶ ψευδεῖς ἡγεῖται
τὰς Γραφάς εἰναις οὐ πιστεύει, ὃτι 6 Ἰὼϐ τοιοῦτος
ἧν; δεῖξον αὐτῷ ἕτερον ἄνθρωπον τὸν ἐκείνου τοῦ
δικαίου ζηλοῦντα τὸν βίον. Ούτω καὶ 6 Δεσπότης ἡμᾶς
κρινεῖ· συνδούλους ἵστησι μετά συνδούλων, καὶ οὐκ
ἀπὸ τῆς αὐτοῦ κρίσεως φέρει τὴν ψῆφον, ἴνα μὴ ἄρ-
ξηται λέγειν τις πάλιν, καθάπερ ἐκεῖνος 6 οἰκέτης 6
τὸ τάλαντον πιστευθεὶς, καὶ ἀντί⁵ ταλάντου κατηγο-
ρίαν προσενεγκὼν, ’Ὀτι σκληρὸς εί. Δέον γὰρ στέ-
νειν. ὅτι οὐκ ἐδιπλασίασε τὸ τάλαντον, ἀλλά καὶ χα-
λεπωτέραν τὴν ἁμαρτίαν εἰργάσατο, τὴν κατηγορίαν
τὴν κατὰ τοῦ δεσπότου προσθεὶς τῇ οἰκεία ἀργία. Τί
γάρ φησιν ; Ε ἴδόν σε ὅτι σκληρὸς εἷ. τυ ἄθλιε καὶ
ταλαίπωρε, καὶ ἀγνωμονῶν, καὶ ὀκνηρέ· ὀφείλων τῆς
σαυτοῦ κατηγορεῖν ἀργίας καὶὑφελέσθαι τι τῆς προ-
τέρας ἀμαρτίας, σὺ δὲ ἐπὶ τὸν δεσπότην τήν κατηγο -
ρίαν μετενεγκὼν, ἀντὶ τοῦ ταλάντου τὴν ἁμαρτίαν
ἐδιπλασίασας.
γ’. Διά τοῦτο 6 Θεὸς δούλους καὶ δούλους ἵστη σιν, ἵνα
οὗτοι ἐκείνους κρίνωσι, κάκεῖνοι διὰ τούτων κρινό-
μενοι μὴ ἔχωσι λοιπὸν κατηγορεῖν τοῦ Δεσπότου,
Διά τοῦτό φησιν· Ἔρχεταιό Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπων
ἐπὶ τῆς δόξης τοῦ Πατρός αὑτοῦ. Ὅρα τῆς δόξης
τὸ ἀπαράλλακτον · οὐκ εἶπεν, Ἐπὶ δόξης ὁμοίας τῇ
δόξῃ τοῦ [Ιατρὸς, ἀλλ’ Ἐπὶ τῆς δόξης τοῦ ηατρδς,
καί συνάξει τὰ ἔθνη πάντα · φοϐερὸν τὸ κριτήριον,
φοϐερὸν τοῖς ἁμαρτάνουσι καὶ ὑπευθύνοις · ἐπε)⁵ τοῖς
συνειδόσιν ἑαυτοῖς κατορθώματα ποθεινὸν καὶ προσ-
ηνές· Καὶ στήσει τὰ πρόϐατα ἐκ δεξιῶν, καὶ τὰ
ἐρίφια ἐξ εὐωνύμων· καὶ οὗτοι κάκεῖνοι ἄνθρωποι.
Διά τί οὖν ἐκεῖνοι μὲν πρόϐατα, οὗτοι δὲ ἐρίφιας
Οὐχ ἵνα τήν ἐναλλαγὴν τῆς φύσεως, ἀλλ’ ἵνα τὴν
ἐναλλαγὴν τῆς προαιρέσεως μάθῃς. Διά τί δέ οί μὴ
διδόντες ἐλεημοσύνην ἐρίφια; Ὅτι ἄκαρπόν ἐστι τὸ
ζῶον, καὶ οὐτε τήν ἀπὸ τοῦ γάλακτος λειτουργίαν,
οὐτε τὴν ἀπὸ τῶν γεννημάτων, οὔτε τὴν ἀπὸ τῶν
τριχῶν εἰσφέρειν δύναται τοῖς κεκτημένοις, παντα-
χόθεν ἔρημον ὃν τῆς τοιαύτης εἰσφορᾶς ι’ δια τὸ τῆς
ἡλικίας ἄωρον. Διά τούτο τούς οὐδένα καρπὸν ἐλεη-
μοσύνης φέροντας ἐκάλεσεν ἐρίφια, τοὺς ἐκ δεξιῶν
πρόϐατα · ἀπὸ γὰρ τούτων πολλὴή φορὰ, ἐκ τῆς τοῦ
ἐρίου φύσεως, ἐκ τῶν γεννημάτων, ἐκ τού γάλακτος.
Τί οὖν φησι πρὸς αὐτούς; Πεινῶντά με εἴδετε , καὶ
ἐθρέψατε · γυμνὸν, καὶ περιεϐάλετέ · ξένον, καὶ συν-
ηγάγετέ. Πάλιν πρὸς ἐκείνους τὰ ἐναντία · καίτοι γε
οι αὐτοὶ ἄνθρωποι καὶ οὗτοι κάκεῖνοι, τὰς αὐτὰς ἕλα-
έ Reg. συλήσασθαι.
³³ Duo mss; τοιαύτης φορᾶς-