PG 95, col. 148
εἰσι. Δσκεῖ δὲ μᾶλλον ἡ νόησις εἶναι ἐνέργεια, ἡ δὲ
ὄρεξις, πάθος· πᾶν γὰρ ὀρεγόμενον, εάσχει· λέγο-
μεν δὲ αὐτὴν λογικὴν ὄρεξιιν, τὴν ἐνέργειαν, διότι
αὐτεξούσιός ἐστιν, ἐξουσιάζουσα ε τῶν ἀλόγων πα-
θῶν, καὶ κρίνουσα, καὶ κυβερνῶσα, καὶ χαλιναγω
γοῦσα ταῦτα· θυμὸν, καὶ ἐπιθυμίαν, καὶ αἴσθησιν,
καὶ τὴν καθʼ ὀρμὴν κίνησιν· ταὐτα γὰρ ὑπήκοα,
καὶ ἐπιπειθῆ τῷ λόγῳ εἰσὶν, ἄλογα πάθη· πέφυκε
γὰρ πείθεσθαι τῷ λόγῳ, καὶ ὑποτάσσεσθαι, καὶ κι-
νεῖσθαι, ὡς ἄν ὁ λόγος κελεὐῃ ὲ, ἐπὶ τῶν κατὰ φύσιν
ἀνθρώπων.
tione, rationi suhjectæ sunt et obsequuntur, Hæc enim omnia in hominibus, qui naturam ducem
sequuntur, rationi ohtemperant, subjectaque sunt, fit eo moveantur et inchnent, quocumque ills
ιηʼ δίς. Ἐστι δὲ καὶ ταῦτα τὰ πάθη συστατικὰ
τῆς ζωώδους οὐσίας· ἄνευ γὰρ τούτων οὐκ ἔστι
συστῆναι τὴν ζωήν. Ταῦτα δὲ εἰς ὑπηρεσίαν ἐδόθη-
σαν τῷ ἀνθρώπῳ παρὰ τοῦ Δημιουργοῦ· ἡ μὲν
ἐπιθυμία, πρὸς Θεὸν καὶ τὰ αὐτοῦ θελήματα·ὁ δὲ
θυμὸς, κατὰ τοῦ διαβόλου καὶ τῆς ἀμαρτίας, καὶ
πρὸς τὸ ἀνδρειοῦν τὴν ἐπιθυμίαν· ἡ μὲν οὗν ἄλογος
ὄρεξις πρὸς σύστασιν τῆς ζωώδους οὐσίας δέδοται.
7 δὲ λογικὴ καὶ αὐτεξούσιος, ὅπως αὐτεξουσίως
χαλιναγωγήσῃ πᾶσαν φυσικὴν κίνησιν, καὶ ὑποταγῇ
καὶ ὑποτάξῃ τῷ νόμῳ τοῦ Κτίσαντος. Συνέζευκται
ἡ τοίνυν νόησις καὶ ἡ ὄρεξις ἐν τῷ ἀνθρώπῳ, ὅπως
μὴ ἀκουσίως πάσχωμεν τὰ τῶν ἀλόγων, λογικοὶ-
ὄντες. Καὶ γὰρ ὁ νοῦς αὐτεξουσίως ὀρεγόμενος, καὶ
λογικῶς καὶ νοητικῶς ὀρεκτικῶς, νοεῖ καὶ ζητεῖ,
καὶ σκέπτεται, καὶ βουλεύεται, καὶ διακρίνει, καὶ
διατίθεται πρὸς τὸ κριθὲν, καὶ προαιρεῖται, καὶ ὁρμᾷ
πρὸς τὴν πρᾶξιν. Φύσει γὰρ κατάρχει τοῦ ἀλόγου
τὸ λογικόν. Εἰ οὖν ὡς λογικὸς πάσης ἀλόγου κτίσεως
βασιλεὺς ἐδημιουργήθη ὁ ἄνθρωπος, πῶς οὐκ ἔσται
τῶν ἐν αὐτῷ ἀλόγων παθῶν αὐτεξούσιος; θρεκτι-
κὸς οὖν, καὶ λογικὸς, καὶ νοητικὸς ὺν, ὀρεκτικῶς
νοεῖ καὶ λογίζεται· καὶ λογικῶς καὶ νοητικῶς,
αὐτεξουσίως ὀρέγεται. Τῶν δὲ κοινῶν ψυχῆς καὶ
σώματος, τὸ μὲν ζωτικὸν ἐνέργεια μᾶλλόν ἐστι·
καὶ τὸ φανταστικὸν δὲ καὶ αἰσθητικὸν, καὶ μνημο-
νευτικὸν, καὶ ἡ καθʼ ὀρμὴν κίνησις, παθητικαί εἰσιν
ἐνέργειαι, ἢ πάθη ἐνεργητικά· ὁ δὲ θυμὸς καὶ ἡ
ἐπιθυμία, πεῖνά τε, καὶ δίψα, καὶ κόπος, φόβος,
δειλία τε, καὶ ἀγωνία, ἡδονὴ, λύπη, πτύελος, καὶ
ἱδρὼς, τό τε θρεπτικὸν καὶ αὐξητικὸν, καὶ ἐπὶ πᾶ-
σιν ὁ θάνατος, πάθη εἰσίν.
fatigatio; metus quoque, pavor, angor, voluptas tristitia, despumatio, ac sudor; facultas item alendi
θ, Ταῦτα πάντα φυσικά εἰσι καὶ ἀδιάβλητα,
παρὰ τοῦ Δημιουργοῦ τῇ φύσει τῶν ἀνθρώπων δε-
δωρημένα. ἐὐτὸς γὰρ, καὶ τὸ εἶναι, καὶ τὸ οὕτως
εἶναι ἐδωρήσατο· καὶ οὐκ ἔστιν ἀνθρώπων οὐδεὶς,
δς τούτων ἀμέτοχος γέγονε. Τὸ δὲ ἔχειν ταῦτα, τὴν
μὲν Δημιουργοῦ σοφίαν καὶ ἀρετὴν παρίστησιν,
vAuIæ LECNoNES.
ὄρεξις, πάθος· πᾶν γὰρ ὀρεγόμενον, εάσχει· λέγο-
μεν δὲ αὐτὴν λογικὴν ὄρεξιιν, τὴν ἐνέργειαν, διότι
αὐτεξούσιός ἐστιν, ἐξουσιάζουσα ε τῶν ἀλόγων πα-
θῶν, καὶ κρίνουσα, καὶ κυβερνῶσα, καὶ χαλιναγω
γοῦσα ταῦτα· θυμὸν, καὶ ἐπιθυμίαν, καὶ αἴσθησιν,
καὶ τὴν καθʼ ὀρμὴν κίνησιν· ταὐτα γὰρ ὑπήκοα,
καὶ ἐπιπειθῆ τῷ λόγῳ εἰσὶν, ἄλογα πάθη· πέφυκε
γὰρ πείθεσθαι τῷ λόγῳ, καὶ ὑποτάσσεσθαι, καὶ κι-
νεῖσθαι, ὡς ἄν ὁ λόγος κελεὐῃ ὲ, ἐπὶ τῶν κατὰ φύσιν
ἀνθρώπων.
tione, rationi suhjectæ sunt et obsequuntur, Hæc enim omnia in hominibus, qui naturam ducem
sequuntur, rationi ohtemperant, subjectaque sunt, fit eo moveantur et inchnent, quocumque ills
ιηʼ δίς. Ἐστι δὲ καὶ ταῦτα τὰ πάθη συστατικὰ
τῆς ζωώδους οὐσίας· ἄνευ γὰρ τούτων οὐκ ἔστι
συστῆναι τὴν ζωήν. Ταῦτα δὲ εἰς ὑπηρεσίαν ἐδόθη-
σαν τῷ ἀνθρώπῳ παρὰ τοῦ Δημιουργοῦ· ἡ μὲν
ἐπιθυμία, πρὸς Θεὸν καὶ τὰ αὐτοῦ θελήματα·ὁ δὲ
θυμὸς, κατὰ τοῦ διαβόλου καὶ τῆς ἀμαρτίας, καὶ
πρὸς τὸ ἀνδρειοῦν τὴν ἐπιθυμίαν· ἡ μὲν οὗν ἄλογος
ὄρεξις πρὸς σύστασιν τῆς ζωώδους οὐσίας δέδοται.
7 δὲ λογικὴ καὶ αὐτεξούσιος, ὅπως αὐτεξουσίως
χαλιναγωγήσῃ πᾶσαν φυσικὴν κίνησιν, καὶ ὑποταγῇ
καὶ ὑποτάξῃ τῷ νόμῳ τοῦ Κτίσαντος. Συνέζευκται
ἡ τοίνυν νόησις καὶ ἡ ὄρεξις ἐν τῷ ἀνθρώπῳ, ὅπως
μὴ ἀκουσίως πάσχωμεν τὰ τῶν ἀλόγων, λογικοὶ-
ὄντες. Καὶ γὰρ ὁ νοῦς αὐτεξουσίως ὀρεγόμενος, καὶ
λογικῶς καὶ νοητικῶς ὀρεκτικῶς, νοεῖ καὶ ζητεῖ,
καὶ σκέπτεται, καὶ βουλεύεται, καὶ διακρίνει, καὶ
διατίθεται πρὸς τὸ κριθὲν, καὶ προαιρεῖται, καὶ ὁρμᾷ
πρὸς τὴν πρᾶξιν. Φύσει γὰρ κατάρχει τοῦ ἀλόγου
τὸ λογικόν. Εἰ οὖν ὡς λογικὸς πάσης ἀλόγου κτίσεως
βασιλεὺς ἐδημιουργήθη ὁ ἄνθρωπος, πῶς οὐκ ἔσται
τῶν ἐν αὐτῷ ἀλόγων παθῶν αὐτεξούσιος; θρεκτι-
κὸς οὖν, καὶ λογικὸς, καὶ νοητικὸς ὺν, ὀρεκτικῶς
νοεῖ καὶ λογίζεται· καὶ λογικῶς καὶ νοητικῶς,
αὐτεξουσίως ὀρέγεται. Τῶν δὲ κοινῶν ψυχῆς καὶ
σώματος, τὸ μὲν ζωτικὸν ἐνέργεια μᾶλλόν ἐστι·
καὶ τὸ φανταστικὸν δὲ καὶ αἰσθητικὸν, καὶ μνημο-
νευτικὸν, καὶ ἡ καθʼ ὀρμὴν κίνησις, παθητικαί εἰσιν
ἐνέργειαι, ἢ πάθη ἐνεργητικά· ὁ δὲ θυμὸς καὶ ἡ
ἐπιθυμία, πεῖνά τε, καὶ δίψα, καὶ κόπος, φόβος,
δειλία τε, καὶ ἀγωνία, ἡδονὴ, λύπη, πτύελος, καὶ
ἱδρὼς, τό τε θρεπτικὸν καὶ αὐξητικὸν, καὶ ἐπὶ πᾶ-
σιν ὁ θάνατος, πάθη εἰσίν.
fatigatio; metus quoque, pavor, angor, voluptas tristitia, despumatio, ac sudor; facultas item alendi
θ, Ταῦτα πάντα φυσικά εἰσι καὶ ἀδιάβλητα,
παρὰ τοῦ Δημιουργοῦ τῇ φύσει τῶν ἀνθρώπων δε-
δωρημένα. ἐὐτὸς γὰρ, καὶ τὸ εἶναι, καὶ τὸ οὕτως
εἶναι ἐδωρήσατο· καὶ οὐκ ἔστιν ἀνθρώπων οὐδεὶς,
δς τούτων ἀμέτοχος γέγονε. Τὸ δὲ ἔχειν ταῦτα, τὴν
μὲν Δημιουργοῦ σοφίαν καὶ ἀρετὴν παρίστησιν,
vAuIæ LECNoNES.