PG 95, col. 261
ct
δ. Δέδεικται τοίνυν τῇ τοῦ Χριστοῦ συνεργίᾳ, A 14. Sic igitur auspice faventeque Ciuisto mon-
ὅτιπερ γέγονε ἐν τῷ ἀδῃ ἐξομολόγησις Ταῦτα δέ
φαμεν, οὐχὶ τὴν προφητείαν ἀναιροῦντες· μὴ γένοι-
το· ἀλλὰ δεῖξαι βουλόμενοι τὸν ὑπεράγαθον Κύριον
ὐπὸ τῆς οἰκείας φιλανθρωπίας νικώμενον· ὥσπερ
καὶ τὸ, « Nινευὶ καταστραφήσεται· » καὶ αὕτη οὐ
κατέστραπται, ἀλλὰ νενίκηκε τὴν κρίσιν ἡ ἀγαθό-
της. Καὶ ἐν τῷ Ἐζεκίᾳ, « Τάξαι, φησὶ, περὶ τοῦ
οἴκου σου. Ἀποθνήσκεις γὰρ σὺ, καὶ οὐ ζώσεις· »
κκαὶ αὐτὸς οὐκ ἀπέθανε. Καὶ ἐν τῷ Ἀχαάβ· Ἐπ-
ἀξω, φησὶ, κακά· » καὶ οὐκ ἐπήγαγεν, ἀλλʼ εἶπεν·
ν Εἶδες πῶς κατενύγη Ἀχαάβ; διὸ οὐκ ἐπάξω ἐν
ἡμέραις αὐτοῦ κακά. » Ἀλλὰ καὶ πάλιν τὴν ἀπόφα-
σιν ἡ ἀγαθότης ὑπερενίκησεν, ὡς καὶ ἐν ἄλλοις
πλείστοις κρίμασι, καὶ εἰς ἀεὶ νικήσει μέχρι τῆς
ἐσχάτης ἀνταποδόσεως, ὅταν ἡ λῆξις τῆς πανηγύ- in plerisque aliis judiciis : futurumque adeo cst
ρεως ἤξει, καὶ βοηθείας οὐκ ἔσται καιρὸς, ἀλλʼ ἄν-
θρωπος, καὶ τὸ φορτίον αὐτοῦ. Νῦν δὲ καιρὸς πρα-
γματείας, καιρὸς συναλλάγματος, καιρὸς κόπου καὶ
δρόμου καὶ μόχθου· καὶ μακάριος ὁ μὴ ὀκλάσας,
μήτε χαυνωθεὶς τῇ ἐλπίδι· μακαριώτερος δὲ ὁ καὶ
ὑπὲρ ἑαυτοῦ καὶ ὑπὲρ τοῦ πλησίον ἀγωνισάμενος.
ιε. Τοῦτο γὰρ μᾶλλον τέρπει καὶ κατευφραίνει τὸν
φιλοικτίρμονα Κύριον, τὸ σπεύδειν ἕκαστον εἰς τὴν
τοῦ πέλας βοήθειαν. Τοῦτο καὶ θέλει ὁ ἐλεήμων, καὶ
βούλεται, ἵνα ὑπʼ ἀλλήλων οἱ πάντες εὐεργετώμεθα,
καὶ ζῶντες, καὶ μετὰ θάνατον. Οὐ γὰρ ἄν ἡμῖν ἀφορ-
μὴν ἐδεδώκει, τοῦ μνήμην ἐπὶ τῆς ἀναιμάκτου θυ-
σίας ποιεῖσθαι τῶν προλαβόντων, καὶ πάλιν τρίτα, ( dedisset, ut defunctorum in incruento sacrificlo
καὶ ἔννατα, καὶ τεσσαράκοντα, καὶ ἐτησίους μνήμας
καὶ τελετάς· ἅτινα πάσης ἀντιῤῥήσεως ἄνευ ἡ καθ-
ολικὴ αὐτοῦ καὶ ἀποστολικὴ Ἐκκλησία, καὶ ὁ ταύ-
της θεοσύλλεκτος καὶ πανευσεβὴς λαὸς ἀπαρασάλευ-
τα κατέχει καὶ ἀδιάβληταs, εἰ μὴ τοῦτο εὐθὲς ἦν ἐν
ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ. Πάντως γὰρ εἰ χλεύη τὸ πρᾶγμα
ἦν, καὶ ἀκερδὲς καὶ ἀνόνητον, πολλῶν γεγονότων
θεοφόρων ἀγίων πατριαρχῶν, Πατέρων, καὶ διδα-
σκάλων, ἐνέσκηψεν ἂν τούτων ἐνὶ καταπαῦσαι τὴν
πλάνην· ἀλλʼ οὐδεὶς τούτων ἀνατρέψαι τοῦτό ποτε
δεδοκίμακε, μᾶλλον μὲν οὗν καὶ κεκύρωκε· καὶ ὁσ-
ημέραι τὸ πρᾶγμα ἐπαύξεται καὶ προστίθεται, προσ-
θήκην ἐπὶ προσθήκῃ δεχόμενον.
ιςʼ. Δέον τοίνυν καὶ ἄλλων ἱστοριῶν ἐπιμνησθῆναι
πρὸς τούτους. Γρηγόριος οὗν ὁ Διάλογος, ὁ τῆς πρε-
σβυτέρας Ῥώμης ἐπίσκοπος, ἀνὴρ, ὡς ἴσασι πάντες,
ἐν ἀγιωσύνῃ καὶ γνώσει ἐξάκουστος, ὦ, φασὶ, λει-
τουργοῦντι οὐράνιος συνελειτούργει, καὶ θεῖος ἄγγε-
λος. Οὗτός ποτε ἀνὰ τὴν λίθινον πορείαν ποιούμενος,
καὶ στὰς ἐξεπίτηδες, εὐχὴν κραταιὰν πρὸς τὸν φιλό-
ψυχον Κύριον ὑπὲρ συγχωρήσεως ἀμαρτιῶν Τραῖα-
νοῦ τοῦ βασιλέως πεποίηκεν· ὅς παραυτίκα φωνῆς
⁶ Jon. m, 4. ¹IΠ Reg αα, 2. It Reg. XX, 21. ibid.
VAIÆ LECTIONES.
a Sic Reg 1 ct Colb. I; edit. διάγνωστα; Bill. in suo cod, fegit ἀδιάγνωστα, ut habet Colh. Alter IR.
ἐ920 ἀκατάγνωστα.
δ. Δέδεικται τοίνυν τῇ τοῦ Χριστοῦ συνεργίᾳ, A 14. Sic igitur auspice faventeque Ciuisto mon-
ὅτιπερ γέγονε ἐν τῷ ἀδῃ ἐξομολόγησις Ταῦτα δέ
φαμεν, οὐχὶ τὴν προφητείαν ἀναιροῦντες· μὴ γένοι-
το· ἀλλὰ δεῖξαι βουλόμενοι τὸν ὑπεράγαθον Κύριον
ὐπὸ τῆς οἰκείας φιλανθρωπίας νικώμενον· ὥσπερ
καὶ τὸ, « Nινευὶ καταστραφήσεται· » καὶ αὕτη οὐ
κατέστραπται, ἀλλὰ νενίκηκε τὴν κρίσιν ἡ ἀγαθό-
της. Καὶ ἐν τῷ Ἐζεκίᾳ, « Τάξαι, φησὶ, περὶ τοῦ
οἴκου σου. Ἀποθνήσκεις γὰρ σὺ, καὶ οὐ ζώσεις· »
κκαὶ αὐτὸς οὐκ ἀπέθανε. Καὶ ἐν τῷ Ἀχαάβ· Ἐπ-
ἀξω, φησὶ, κακά· » καὶ οὐκ ἐπήγαγεν, ἀλλʼ εἶπεν·
ν Εἶδες πῶς κατενύγη Ἀχαάβ; διὸ οὐκ ἐπάξω ἐν
ἡμέραις αὐτοῦ κακά. » Ἀλλὰ καὶ πάλιν τὴν ἀπόφα-
σιν ἡ ἀγαθότης ὑπερενίκησεν, ὡς καὶ ἐν ἄλλοις
πλείστοις κρίμασι, καὶ εἰς ἀεὶ νικήσει μέχρι τῆς
ἐσχάτης ἀνταποδόσεως, ὅταν ἡ λῆξις τῆς πανηγύ- in plerisque aliis judiciis : futurumque adeo cst
ρεως ἤξει, καὶ βοηθείας οὐκ ἔσται καιρὸς, ἀλλʼ ἄν-
θρωπος, καὶ τὸ φορτίον αὐτοῦ. Νῦν δὲ καιρὸς πρα-
γματείας, καιρὸς συναλλάγματος, καιρὸς κόπου καὶ
δρόμου καὶ μόχθου· καὶ μακάριος ὁ μὴ ὀκλάσας,
μήτε χαυνωθεὶς τῇ ἐλπίδι· μακαριώτερος δὲ ὁ καὶ
ὑπὲρ ἑαυτοῦ καὶ ὑπὲρ τοῦ πλησίον ἀγωνισάμενος.
ιε. Τοῦτο γὰρ μᾶλλον τέρπει καὶ κατευφραίνει τὸν
φιλοικτίρμονα Κύριον, τὸ σπεύδειν ἕκαστον εἰς τὴν
τοῦ πέλας βοήθειαν. Τοῦτο καὶ θέλει ὁ ἐλεήμων, καὶ
βούλεται, ἵνα ὑπʼ ἀλλήλων οἱ πάντες εὐεργετώμεθα,
καὶ ζῶντες, καὶ μετὰ θάνατον. Οὐ γὰρ ἄν ἡμῖν ἀφορ-
μὴν ἐδεδώκει, τοῦ μνήμην ἐπὶ τῆς ἀναιμάκτου θυ-
σίας ποιεῖσθαι τῶν προλαβόντων, καὶ πάλιν τρίτα, ( dedisset, ut defunctorum in incruento sacrificlo
καὶ ἔννατα, καὶ τεσσαράκοντα, καὶ ἐτησίους μνήμας
καὶ τελετάς· ἅτινα πάσης ἀντιῤῥήσεως ἄνευ ἡ καθ-
ολικὴ αὐτοῦ καὶ ἀποστολικὴ Ἐκκλησία, καὶ ὁ ταύ-
της θεοσύλλεκτος καὶ πανευσεβὴς λαὸς ἀπαρασάλευ-
τα κατέχει καὶ ἀδιάβληταs, εἰ μὴ τοῦτο εὐθὲς ἦν ἐν
ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ. Πάντως γὰρ εἰ χλεύη τὸ πρᾶγμα
ἦν, καὶ ἀκερδὲς καὶ ἀνόνητον, πολλῶν γεγονότων
θεοφόρων ἀγίων πατριαρχῶν, Πατέρων, καὶ διδα-
σκάλων, ἐνέσκηψεν ἂν τούτων ἐνὶ καταπαῦσαι τὴν
πλάνην· ἀλλʼ οὐδεὶς τούτων ἀνατρέψαι τοῦτό ποτε
δεδοκίμακε, μᾶλλον μὲν οὗν καὶ κεκύρωκε· καὶ ὁσ-
ημέραι τὸ πρᾶγμα ἐπαύξεται καὶ προστίθεται, προσ-
θήκην ἐπὶ προσθήκῃ δεχόμενον.
ιςʼ. Δέον τοίνυν καὶ ἄλλων ἱστοριῶν ἐπιμνησθῆναι
πρὸς τούτους. Γρηγόριος οὗν ὁ Διάλογος, ὁ τῆς πρε-
σβυτέρας Ῥώμης ἐπίσκοπος, ἀνὴρ, ὡς ἴσασι πάντες,
ἐν ἀγιωσύνῃ καὶ γνώσει ἐξάκουστος, ὦ, φασὶ, λει-
τουργοῦντι οὐράνιος συνελειτούργει, καὶ θεῖος ἄγγε-
λος. Οὗτός ποτε ἀνὰ τὴν λίθινον πορείαν ποιούμενος,
καὶ στὰς ἐξεπίτηδες, εὐχὴν κραταιὰν πρὸς τὸν φιλό-
ψυχον Κύριον ὑπὲρ συγχωρήσεως ἀμαρτιῶν Τραῖα-
νοῦ τοῦ βασιλέως πεποίηκεν· ὅς παραυτίκα φωνῆς
⁶ Jon. m, 4. ¹IΠ Reg αα, 2. It Reg. XX, 21. ibid.
VAIÆ LECTIONES.
a Sic Reg 1 ct Colb. I; edit. διάγνωστα; Bill. in suo cod, fegit ἀδιάγνωστα, ut habet Colh. Alter IR.
ἐ920 ἀκατάγνωστα.