PL 129, col. 825
Invectiva pro Formoso papa (Auctor incertus), J. P. Migne
priores, inter reprobos habeantur, et poenitentiae
triennio deputentur. Heu! heu! heu!
Quomodo sedet sola civitas plena populo; facta est
quasi vidua domina gentium: provinciarum princeps
facta est sub tributo. O Roma, conditores tuos Romulum
et Remum, quos unus uterus gessit, tua moenia,
ut simul regnarent, non receperunt; sed fratricidio
tabefacta, neci unum tradidisti, alterum quirinali
gladio capitales tibi leges impertiendo volvens.
. . . . . . . . . . . . . . . .
imo totius orbis hominibus, dominos, Petrum et
Paulum, apoli viri principes, unum crucifixisti,
alterum gladio inter homicidas capite truncasti. Nam,
ut quidam sapiens dixit:
Nam nisi te Petri meritum Paulique foveret,
Tempore tam longo, Roma, misella fores.
Haeccine est retributio quam audivimus a te? nec
visu nec dictu affabilis ulli unquam dictus fuisset.
Nuper itaque a fratribus audivimus, et in synodo
collatum percepimus, patronum tuum Formosum
papam, in tuo ab ipsis cunabulis educatum gremio,
ab episcopis, cleroque, et populo ad percipiendum
apostolicae sublimitatis culmen electum, et ab hujusmodi
officialibus pontificibus in sacrata sede
inthronizatum, in subterraneo specu, post hujus vitae
terminum, quietem habere non licuisse exanimatum.
Nam ejus cadaver, jamque per novem menses
sepultum, per pedes de sepulcro extraxisti, et
quasi Saul, per Samuelem eum ab inferis revocans,
consuluisti, et in synodum sedere fecisti. Credimus,
si, ut spiritu Samuelis, loqueretur, forsita825n diceret
tibi: Cras tu et filii tui mecum eritis. Sed quamvis
ille non fuerit locutus, tu tamen et filii tui descendetis
ad inferos; ille autem ab angelis susceptus,
jam pridem migravit ad Superos. O facinus
inauditum! o scelus invisum! o sacrilegium intemptatum!
quem ab infantia lacte nutristi, cibo solido
pavisti, litteris imbuisti, et per ecclesiasticos gradus
ad culmen pontificale, dignis ejus moribus promerentibus,
advectum recoluisti, atque ad paganissimam
praedicandam gentem misisti, remeantem quoque
gaudio suscepisti, et susceptum malo tuo, quod
non debuisti, exsulem procul a patria projecisti.
Sed ad tempus receptus, et in pristinum gradum,
a quo destitutus (nescimus zelo, an noxa fuerit),
restitutus, Christi quam debuerat, militia est functus.
triennio deputentur. Heu! heu! heu!
Quomodo sedet sola civitas plena populo; facta est
quasi vidua domina gentium: provinciarum princeps
facta est sub tributo. O Roma, conditores tuos Romulum
et Remum, quos unus uterus gessit, tua moenia,
ut simul regnarent, non receperunt; sed fratricidio
tabefacta, neci unum tradidisti, alterum quirinali
gladio capitales tibi leges impertiendo volvens.
. . . . . . . . . . . . . . . .
imo totius orbis hominibus, dominos, Petrum et
Paulum, apoli viri principes, unum crucifixisti,
alterum gladio inter homicidas capite truncasti. Nam,
ut quidam sapiens dixit:
Nam nisi te Petri meritum Paulique foveret,
Tempore tam longo, Roma, misella fores.
Haeccine est retributio quam audivimus a te? nec
visu nec dictu affabilis ulli unquam dictus fuisset.
Nuper itaque a fratribus audivimus, et in synodo
collatum percepimus, patronum tuum Formosum
papam, in tuo ab ipsis cunabulis educatum gremio,
ab episcopis, cleroque, et populo ad percipiendum
apostolicae sublimitatis culmen electum, et ab hujusmodi
officialibus pontificibus in sacrata sede
inthronizatum, in subterraneo specu, post hujus vitae
terminum, quietem habere non licuisse exanimatum.
Nam ejus cadaver, jamque per novem menses
sepultum, per pedes de sepulcro extraxisti, et
quasi Saul, per Samuelem eum ab inferis revocans,
consuluisti, et in synodum sedere fecisti. Credimus,
si, ut spiritu Samuelis, loqueretur, forsita825n diceret
tibi: Cras tu et filii tui mecum eritis. Sed quamvis
ille non fuerit locutus, tu tamen et filii tui descendetis
ad inferos; ille autem ab angelis susceptus,
jam pridem migravit ad Superos. O facinus
inauditum! o scelus invisum! o sacrilegium intemptatum!
quem ab infantia lacte nutristi, cibo solido
pavisti, litteris imbuisti, et per ecclesiasticos gradus
ad culmen pontificale, dignis ejus moribus promerentibus,
advectum recoluisti, atque ad paganissimam
praedicandam gentem misisti, remeantem quoque
gaudio suscepisti, et susceptum malo tuo, quod
non debuisti, exsulem procul a patria projecisti.
Sed ad tempus receptus, et in pristinum gradum,
a quo destitutus (nescimus zelo, an noxa fuerit),
restitutus, Christi quam debuerat, militia est functus.