PL 139, col. 348
Acta (Concilium Causeiense; Auctor incertus (Gerbertus Auriliacensis)), J. P. Mi
ejusque sororis filio praeferendi? Quo ergo jure
Bonefatii pape decretum in irritum devocabitur,
qui intonat, ut si reus adesse neglexerit, dilationem
sententiae vel absentiae non lucretur. Nimirum
haec decreta apostolica nec fugientem protegunt,
nec confessum vel convictum ecclesiae restituunt.
Non igitur jure spoliatus eam recipiet ecclesiam,
quam nec sicut episcopus rexit, sed sicut praedo
crudelissimus devastavit, sed dicant summi pontifices
Leo et Zozimus magnusque Gregorius, quid de
hujusmodi confessis vel convictis auctoritate apostolica
statuerunt. « Hujusmodi, inquit Leo, lapsis
ad promerendam Dei misericordiam ecclesia privata
est, expetenda secessio, ubi illis satisfactio,
si fuerit digna, sit etiam fructuosa. » Et Zozimus
Lazarus dudum in Taurinensi concilio gravissimorum
episcoporum sententiis pro calumpniatore dampnatus,
cum Brictii innocentis episcopi vitam falsis
objectionibus appetisset, post vero ab eodem Proculo,
qui inter ceteros dampnationi ejus in synodo
assenserat, sacerdotium consecutus est. A quo ipse
vitae suae conscius, datis litteris in abdicationem
sui se sponte submovit. Et Gregorius ad Johannem
archiepiscopum primae Justinianae: « Dilectissimus
inquit, lator praesentium Nemesion ad nos veniens
indicavit, sicut et gestorum exemplaria quae huc
detulit continebant, Paulum Diaclinae civitatis episcopum
et post pauca etiam libellum, in quo ea de
quibus accusatus fuerat vera esse confessus est,
obtulisse. Qua de re sententia episcopali illo deposito
se ejus loco cum fraternitatis vestrae consensu
esse episcopum ordinatum. » Et Johannes
papa universis ecclesiis per Gallias constitutis
« Praedictum, inquiens, Contumeliosum episcopum
ut habeat poenitendi licentiam, petitorium vobis
dare censemus, ubi errorem suum evidenter alligans,
sub die profiteatur et consule. » Non, inquit
calumpniator, potuit Arnulfus se ipsum dampnare
sine apostolicae sedis legato. Quomodo ergo Lazarus
quomodo Paulus et Contumeliosus, et, ut propius ad
causam accedamus, quomodo Ebo Remorum archiepiscopus?
Si enim Arnulfo non licuit, nec illis.
Sed manifestum est illis licuisse. Licet enim mala
relinquere et bona facere sine apostolicae sedis
legato et auctoritate. At criminosum in ordine
pontificali stare malum est, et ab eo recedere bonum.
Bene igitur Arnulfus fecit, si ab ordine
pontificali recessit, in quo criminosus stare non
potuit. Bene reliquit, quod contra divinas et humanas
leges per dolum accepit. Cur ergo calumpniator,
inquit, detinetur omni potestate exutus, ac non
potius quo velit abire permittitur? Videlicet, quia
Euthices archimandrita in synodo depositus ab
imperatore est directus; sed hunc magnus Leo papa
ad remotiora duci jubet, ne in eo saeviens morbus
suo contagio alios corrumperet. Juste ergo detinetur,
qui adhuc necem patriae meditatur, suosque satellites
Bonefatii pape decretum in irritum devocabitur,
qui intonat, ut si reus adesse neglexerit, dilationem
sententiae vel absentiae non lucretur. Nimirum
haec decreta apostolica nec fugientem protegunt,
nec confessum vel convictum ecclesiae restituunt.
Non igitur jure spoliatus eam recipiet ecclesiam,
quam nec sicut episcopus rexit, sed sicut praedo
crudelissimus devastavit, sed dicant summi pontifices
Leo et Zozimus magnusque Gregorius, quid de
hujusmodi confessis vel convictis auctoritate apostolica
statuerunt. « Hujusmodi, inquit Leo, lapsis
ad promerendam Dei misericordiam ecclesia privata
est, expetenda secessio, ubi illis satisfactio,
si fuerit digna, sit etiam fructuosa. » Et Zozimus
Lazarus dudum in Taurinensi concilio gravissimorum
episcoporum sententiis pro calumpniatore dampnatus,
cum Brictii innocentis episcopi vitam falsis
objectionibus appetisset, post vero ab eodem Proculo,
qui inter ceteros dampnationi ejus in synodo
assenserat, sacerdotium consecutus est. A quo ipse
vitae suae conscius, datis litteris in abdicationem
sui se sponte submovit. Et Gregorius ad Johannem
archiepiscopum primae Justinianae: « Dilectissimus
inquit, lator praesentium Nemesion ad nos veniens
indicavit, sicut et gestorum exemplaria quae huc
detulit continebant, Paulum Diaclinae civitatis episcopum
et post pauca etiam libellum, in quo ea de
quibus accusatus fuerat vera esse confessus est,
obtulisse. Qua de re sententia episcopali illo deposito
se ejus loco cum fraternitatis vestrae consensu
esse episcopum ordinatum. » Et Johannes
papa universis ecclesiis per Gallias constitutis
« Praedictum, inquiens, Contumeliosum episcopum
ut habeat poenitendi licentiam, petitorium vobis
dare censemus, ubi errorem suum evidenter alligans,
sub die profiteatur et consule. » Non, inquit
calumpniator, potuit Arnulfus se ipsum dampnare
sine apostolicae sedis legato. Quomodo ergo Lazarus
quomodo Paulus et Contumeliosus, et, ut propius ad
causam accedamus, quomodo Ebo Remorum archiepiscopus?
Si enim Arnulfo non licuit, nec illis.
Sed manifestum est illis licuisse. Licet enim mala
relinquere et bona facere sine apostolicae sedis
legato et auctoritate. At criminosum in ordine
pontificali stare malum est, et ab eo recedere bonum.
Bene igitur Arnulfus fecit, si ab ordine
pontificali recessit, in quo criminosus stare non
potuit. Bene reliquit, quod contra divinas et humanas
leges per dolum accepit. Cur ergo calumpniator,
inquit, detinetur omni potestate exutus, ac non
potius quo velit abire permittitur? Videlicet, quia
Euthices archimandrita in synodo depositus ab
imperatore est directus; sed hunc magnus Leo papa
ad remotiora duci jubet, ne in eo saeviens morbus
suo contagio alios corrumperet. Juste ergo detinetur,
qui adhuc necem patriae meditatur, suosque satellites