PL 143, col. 887
Epistola ad Valcherum (Gozechinus Scholasticus), J. P. Migne
facis, nec praeter solitum, si te mihi tam exhibes
benignum: sed et cum adhuc sub scholari fleres
ferula, eadem mihi serviebas benevolentia: et quod
de te, ut de caeteris solus metus sufficeret extorquere,
tu prae caeteris, ut in tali animante conjici poterat,
magis hoc exhibebas ultronea bonitate; adeo ut totus
de nutu oris mei penderes, nec quidquam de
verbis meis in terram cadere permitteres. Cumque
te adhuc puerum ob hujusmodi diligere coeperim, et
propter alia quaedam signa virtutis in te jam tum
eminentia, factum est accessu aetatis, ut spem honestiorem
in dies de te captarem, considerans vim
industriae tuae ad obscuritatem lectionum, sagacitatem,
vigilantiam, acumen alacris ingenii ad fugas
subtilium rerum: adeo ut cum caeteri catecheseos
nostrae auditores verba magistri dictis vel scriptis
nequiverint aequiparare; tu etiam totum magistrum
in te videreris transfundere. Unde et ego cum fratre
tuo et cum caeteris amicis quibuscum oportebat gloriabar,
speciale quoddam mihi accrescere in areola
quam plantabam aromatum, scilicet inter adultos te
sapientem puerum.
IV.
Ubi vero te adultum propter bonos mores et
vitae honestatem gaudebam sedulo mecum esse,
quid te gratius, quid te amabilius mihi erat! nunquidnam
aliquis, vel aliquid poterat intervenire,
quod te apud me in secundis fecerit esse? Ac multarum
quidem rerum atque hominum assiduitas satietatem
afferre solet: te vero mihi domi forisque
conjunctissimum consuetudo ipsa altius inserebat;
ut quotidie gratior recentiorque habereris. Et merito
quidem. Nam te mihi in cunctis adeo exhihebas
unanimem, ut non solum de successu meo gauderes,
verum et, si quando res nostras adversa concussissent,
tu multo acerbius multoque indignius atque
ego, cujus intererat, tolerares. Eratque jam tum experiri
quantum valeas etiam consilio, dum modo
profectibus nostris gnaviter annuendo, modo incommodis
viriliter obtinendo, res nostras saepe in melius
reduxisti. Si quando vero ab exterioribus mihi non
vacabat negotiis feriari, tu vices absentis magistri
inter adjutorii nostri concelliones ita exsequebaris,
ut quaeque vel legendo, vel disputando perplexe intricata,
vel in theosophicis, vel in sophisticis occurrissent;
ea nodosus ipse sagaciter enodares, et de
his ambigentibus ad votum satisfaceres.
V.
Cum haec et hujusmodi plura ita se habeant,
possumne, oro, probitatem, industriam, benignitatem
tuam, caeteraque id genus bonae et circumspectae
vitae munia oblivione transmittere, teque, ne si
velim quidem, non amare? Ego vero ut prius in te
puero praeclaram indolem, ita nunc totis amplector
visceribus praecanam adultae juventutis tuae maturitatem;
nec quidquam magis mihi dolet, quam quod
dulcedinis tuae privatus fructu, velut in quadam deserti
solitudine mihi degere videor. Non quia desint
frequentissimi comites et charissimi assessores, sed
eorum nullus, aut valde rarus est, in quo caput, imo
animum tam molliter reclinem. Proinde si fas esset,
benignum: sed et cum adhuc sub scholari fleres
ferula, eadem mihi serviebas benevolentia: et quod
de te, ut de caeteris solus metus sufficeret extorquere,
tu prae caeteris, ut in tali animante conjici poterat,
magis hoc exhibebas ultronea bonitate; adeo ut totus
de nutu oris mei penderes, nec quidquam de
verbis meis in terram cadere permitteres. Cumque
te adhuc puerum ob hujusmodi diligere coeperim, et
propter alia quaedam signa virtutis in te jam tum
eminentia, factum est accessu aetatis, ut spem honestiorem
in dies de te captarem, considerans vim
industriae tuae ad obscuritatem lectionum, sagacitatem,
vigilantiam, acumen alacris ingenii ad fugas
subtilium rerum: adeo ut cum caeteri catecheseos
nostrae auditores verba magistri dictis vel scriptis
nequiverint aequiparare; tu etiam totum magistrum
in te videreris transfundere. Unde et ego cum fratre
tuo et cum caeteris amicis quibuscum oportebat gloriabar,
speciale quoddam mihi accrescere in areola
quam plantabam aromatum, scilicet inter adultos te
sapientem puerum.
IV.
Ubi vero te adultum propter bonos mores et
vitae honestatem gaudebam sedulo mecum esse,
quid te gratius, quid te amabilius mihi erat! nunquidnam
aliquis, vel aliquid poterat intervenire,
quod te apud me in secundis fecerit esse? Ac multarum
quidem rerum atque hominum assiduitas satietatem
afferre solet: te vero mihi domi forisque
conjunctissimum consuetudo ipsa altius inserebat;
ut quotidie gratior recentiorque habereris. Et merito
quidem. Nam te mihi in cunctis adeo exhihebas
unanimem, ut non solum de successu meo gauderes,
verum et, si quando res nostras adversa concussissent,
tu multo acerbius multoque indignius atque
ego, cujus intererat, tolerares. Eratque jam tum experiri
quantum valeas etiam consilio, dum modo
profectibus nostris gnaviter annuendo, modo incommodis
viriliter obtinendo, res nostras saepe in melius
reduxisti. Si quando vero ab exterioribus mihi non
vacabat negotiis feriari, tu vices absentis magistri
inter adjutorii nostri concelliones ita exsequebaris,
ut quaeque vel legendo, vel disputando perplexe intricata,
vel in theosophicis, vel in sophisticis occurrissent;
ea nodosus ipse sagaciter enodares, et de
his ambigentibus ad votum satisfaceres.
V.
Cum haec et hujusmodi plura ita se habeant,
possumne, oro, probitatem, industriam, benignitatem
tuam, caeteraque id genus bonae et circumspectae
vitae munia oblivione transmittere, teque, ne si
velim quidem, non amare? Ego vero ut prius in te
puero praeclaram indolem, ita nunc totis amplector
visceribus praecanam adultae juventutis tuae maturitatem;
nec quidquam magis mihi dolet, quam quod
dulcedinis tuae privatus fructu, velut in quadam deserti
solitudine mihi degere videor. Non quia desint
frequentissimi comites et charissimi assessores, sed
eorum nullus, aut valde rarus est, in quo caput, imo
animum tam molliter reclinem. Proinde si fas esset,