PL 168, col. 1311
Commentarius in Matthaeum (Rupertus Tuitiensis), J. P. Migne
Deus est et homo, Rex atque Sacerdos. « Hic homo
et in Sion natus est, et ipse fundavit eam Altissimus [(Psal. XLVI, LXXXVI)] .
» Iste Sacerdos semetipsum
obtulit, et sacrificatus est tanquam vitulus. Iste Rex
tanquam leo sive catulus leonis, ad praedam ascendit [(Gen. XLIX)] ,
apertis in morte sua dormiens oculis,
et, spoliato inferno, surrexit a mortuis. Hic Deus,
ut aquila volans, super omnes coelos ascendit. Secundum
quatuor ista naturae vel officii sui nomina,
quatuor nobis sacramenta pietatis necessario credenda
proposuit, scilicet incarnationis sive nativitatis,
passionis, resurrectionis, ascensionis, quorum
nullum Christiano ignorare licuit unquam aut licebit.
Ex istis cognoscitur Jesus Christus qualis sit,
scilicet vere bonus, et vere fortis, quia tanquam bonus
propter nos homo fieri et passionem subire voluit,
et tanquam vere fortis, victa morte, resurrexit
et in coelum ascendit. Et quia talis exinde cognoscitur
ecce quatuor unius animalis facies intuemur,
ubi Ezechiel propheta loquitur: « Similitudo vultus
animalium, vultus eorum facies hominis et facies
leonis, facies vituli et facies aquilae desuper [(Ezech.
I)] . » Nam, licet quatuor animalia dixerit, in primis
tamen animal unum vult intelligi, quemadmodum
longe infra, cum dixisset: « Facies una facies cherub;
et facies secunda facies hominis; et in tertia
facies leonis; et in quarta facies aquilae; ipsum est,
ait, animal quod videram juxta flumen Chobar [(Ezech. X)] .
» Animal unum, unus est Jesus Christus;
quatuor facies sive quatuor animalia, quatuor jam
dicta sunt unius ejusdemque Jesu Christi sacramenta.
Facies istae fulgent super justos, quia Jesus
Christus videt eos, sicut scriptum est: « Oculi Domini
super justos [(Psal. XXXIII)] , » et videndo illo
conformes facit sibi, sive cuilibet ex istis faciebus
suis, multo efficacius quam specular penetrat, suamque
in illo imaginem format. Vidit justum beatum
Matthaeum, sicut ipse de semetipso: « Cum, inquit,
transiret Jesus, vidit hominem sedentem in teloneo,
nomine Matthaeum [(Matth. IX)] ; » vidit, inquam,
istum sol verus, et in speculari pectoris ejus faciem
formavit hominis; vidit alium et in illo figuravit faciem
suam, faciem leonis; vidit alium, et in illo expressit
faciem aquilae volantis. Isti sunt quatuor
evangelistae, qui secundarie quatuor animalia dicuntur.
Nam prima quatuor quae jam dicta sunt, sacramenta,
quatuor facies sunt, et animal unum est Jesus
Christus. David hunc hominem sive hominis
mysteria; hominis, inquam, et sacerdotis, regis et
Dei sacramenta mirabiliter ore prophetico simul cum
Psalterio decachordo cecinit calamoque conscripsit,
et ipsa quatuor vocabula, Deum, hominem, regem,
sacerdotem, pariter expressit. Exempli gratia:
« Homo natus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus [(Psal. XLVI, LXXXVI)] ,
» illic hominem enuntiavit.
« Ascendit Deus in jubilatione [(Psal. XLVI)] , »
illic Deum hanc ipsam personam nuncupavit, nam
qui descendit, ipse est et qui ascendit [(Joan. III)] .
« Ego autem constitutus sum rex ab eo super Sion
et in Sion natus est, et ipse fundavit eam Altissimus [(Psal. XLVI, LXXXVI)] .
» Iste Sacerdos semetipsum
obtulit, et sacrificatus est tanquam vitulus. Iste Rex
tanquam leo sive catulus leonis, ad praedam ascendit [(Gen. XLIX)] ,
apertis in morte sua dormiens oculis,
et, spoliato inferno, surrexit a mortuis. Hic Deus,
ut aquila volans, super omnes coelos ascendit. Secundum
quatuor ista naturae vel officii sui nomina,
quatuor nobis sacramenta pietatis necessario credenda
proposuit, scilicet incarnationis sive nativitatis,
passionis, resurrectionis, ascensionis, quorum
nullum Christiano ignorare licuit unquam aut licebit.
Ex istis cognoscitur Jesus Christus qualis sit,
scilicet vere bonus, et vere fortis, quia tanquam bonus
propter nos homo fieri et passionem subire voluit,
et tanquam vere fortis, victa morte, resurrexit
et in coelum ascendit. Et quia talis exinde cognoscitur
ecce quatuor unius animalis facies intuemur,
ubi Ezechiel propheta loquitur: « Similitudo vultus
animalium, vultus eorum facies hominis et facies
leonis, facies vituli et facies aquilae desuper [(Ezech.
I)] . » Nam, licet quatuor animalia dixerit, in primis
tamen animal unum vult intelligi, quemadmodum
longe infra, cum dixisset: « Facies una facies cherub;
et facies secunda facies hominis; et in tertia
facies leonis; et in quarta facies aquilae; ipsum est,
ait, animal quod videram juxta flumen Chobar [(Ezech. X)] .
» Animal unum, unus est Jesus Christus;
quatuor facies sive quatuor animalia, quatuor jam
dicta sunt unius ejusdemque Jesu Christi sacramenta.
Facies istae fulgent super justos, quia Jesus
Christus videt eos, sicut scriptum est: « Oculi Domini
super justos [(Psal. XXXIII)] , » et videndo illo
conformes facit sibi, sive cuilibet ex istis faciebus
suis, multo efficacius quam specular penetrat, suamque
in illo imaginem format. Vidit justum beatum
Matthaeum, sicut ipse de semetipso: « Cum, inquit,
transiret Jesus, vidit hominem sedentem in teloneo,
nomine Matthaeum [(Matth. IX)] ; » vidit, inquam,
istum sol verus, et in speculari pectoris ejus faciem
formavit hominis; vidit alium et in illo figuravit faciem
suam, faciem leonis; vidit alium, et in illo expressit
faciem aquilae volantis. Isti sunt quatuor
evangelistae, qui secundarie quatuor animalia dicuntur.
Nam prima quatuor quae jam dicta sunt, sacramenta,
quatuor facies sunt, et animal unum est Jesus
Christus. David hunc hominem sive hominis
mysteria; hominis, inquam, et sacerdotis, regis et
Dei sacramenta mirabiliter ore prophetico simul cum
Psalterio decachordo cecinit calamoque conscripsit,
et ipsa quatuor vocabula, Deum, hominem, regem,
sacerdotem, pariter expressit. Exempli gratia:
« Homo natus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus [(Psal. XLVI, LXXXVI)] ,
» illic hominem enuntiavit.
« Ascendit Deus in jubilatione [(Psal. XLVI)] , »
illic Deum hanc ipsam personam nuncupavit, nam
qui descendit, ipse est et qui ascendit [(Joan. III)] .
« Ego autem constitutus sum rex ab eo super Sion