PL 182, col. 73
Epistolae (Bernardus Claraevallensis), J. P. Migne
oviculam. Nec refugit ovicula lupum, quem et ipsa
putabat ovem. Quid plura? attrahit, allicit, blanditur,
et novi evangelii praedicator commendat crapulam,
parcimoniam damnat; voluntariam paupertatem,
miseriam dicit; jejunia, vigilias, silentium,
manuumque laborem, vocat insaniam: e contrario
otiositatem, contemplationem nuncupat; edacitatem,
loquacitatem, curiositatem, cunctam denique intemperantiam
nominat discretionem. Quando, inquit,
delectatur Deus cruciatibus nostris? ubi praecipit
Scriptura quempiam sese interficere? Qualis vero
religio est fodere terram, silvam excidere, stercora
comportare? Nunquid non sententia Veritatis est, Misericordiam volo, et non sacrificium?
[(Matth. IX,
13.)]
et, Nolo mortem peccatoris, sed magis ut convertatur
et vivat? [(Ezech. XXXIII, 11.)]
et, Beati misericordes,
quoniam ipsi misericordiam consequentur? [(Matth., V, 7.)]
Utquid vero Deus cibos creavit, si
non liceat manducare? utquid nobis corpora dedit,
si prohibeat sustentare? Denique, qui sibi nequam,
cui bonus? [(Eccli. XIV, 5.)] Quis unquam sanum sapiens,
carnem suam odio habuit? [(Ephes. V, 29.)]
5.
Talibus tandem allegationibus male credulus
puer circumventus seducitur, seductorem sequitur,
Cluniacum ducitur; tondetur, raditur, lavatur; exuitur
rusticanis, vetustis, sordidis; induitur pretiosis,
novis ac nitidis; et ita in conventum suscipitur.
Sed cum quali putas honore, cum quo triumpho, cum
quanta reverentia? Defertur ei super omnes coaetaneos
suos, et tanquam victor rediens a pugna, sic laudatur
peccator in desideriis animae suae [(Psal. X, 3)] .
Sustollitur in altum, statu non mediocri collocatur,
ita ut multis senioribus praelatus sit adolescens: favet,
blanditur, congratulatur ei universa fraternitas; exsultant
omnes, tanquam victores capta praeda, quando
dividunt spolia [(Isai. IX, 3)] . O Jesu bone! quam
multa facta sunt pro unius animulae perditione! Cujus
ad haec quantumlibet robustum pectus non emollesceret?
cujus interior, quantumvis spiritualis, oculus
non turbaretur? cui inter talia ad suam liceat recurrere
conscientiam? quis denique in tanta pompa
vel veritatem valeat agnoscere, vel obtinere humilitatem?
6.
Mittitur interea pro eo Romam. Apostolica
compellatur auctoritas; et ut Papa non neget assensum,
suggeritur ei infantem olim a parentibus
oblatum fuisse monasterio. Non fuit qui refelleret
(nec enim contradictor est exspectatus), judicatum
est de parte, abjudicatum absentibus. Justificati sunt
qui injuriam fecerunt, exciderunt a causa qui passi
sunt, absque satisfactione absolvitur reus. Firmatur
privilegio crudeli nimium clemens sententia absolutionis;
quo reportato 4 confirmaretur fluctuanti male
suasa stabilitas, securitas dubitanti. Et hic tenor
litterarum, haec judicii summa, haec totius causae
definitio, ut teneant qui tulerunt, sileant qui amiserunt:
inter haec autem pereat anima pro qua Christus
putabat ovem. Quid plura? attrahit, allicit, blanditur,
et novi evangelii praedicator commendat crapulam,
parcimoniam damnat; voluntariam paupertatem,
miseriam dicit; jejunia, vigilias, silentium,
manuumque laborem, vocat insaniam: e contrario
otiositatem, contemplationem nuncupat; edacitatem,
loquacitatem, curiositatem, cunctam denique intemperantiam
nominat discretionem. Quando, inquit,
delectatur Deus cruciatibus nostris? ubi praecipit
Scriptura quempiam sese interficere? Qualis vero
religio est fodere terram, silvam excidere, stercora
comportare? Nunquid non sententia Veritatis est, Misericordiam volo, et non sacrificium?
[(Matth. IX,
13.)]
et, Nolo mortem peccatoris, sed magis ut convertatur
et vivat? [(Ezech. XXXIII, 11.)]
et, Beati misericordes,
quoniam ipsi misericordiam consequentur? [(Matth., V, 7.)]
Utquid vero Deus cibos creavit, si
non liceat manducare? utquid nobis corpora dedit,
si prohibeat sustentare? Denique, qui sibi nequam,
cui bonus? [(Eccli. XIV, 5.)] Quis unquam sanum sapiens,
carnem suam odio habuit? [(Ephes. V, 29.)]
5.
Talibus tandem allegationibus male credulus
puer circumventus seducitur, seductorem sequitur,
Cluniacum ducitur; tondetur, raditur, lavatur; exuitur
rusticanis, vetustis, sordidis; induitur pretiosis,
novis ac nitidis; et ita in conventum suscipitur.
Sed cum quali putas honore, cum quo triumpho, cum
quanta reverentia? Defertur ei super omnes coaetaneos
suos, et tanquam victor rediens a pugna, sic laudatur
peccator in desideriis animae suae [(Psal. X, 3)] .
Sustollitur in altum, statu non mediocri collocatur,
ita ut multis senioribus praelatus sit adolescens: favet,
blanditur, congratulatur ei universa fraternitas; exsultant
omnes, tanquam victores capta praeda, quando
dividunt spolia [(Isai. IX, 3)] . O Jesu bone! quam
multa facta sunt pro unius animulae perditione! Cujus
ad haec quantumlibet robustum pectus non emollesceret?
cujus interior, quantumvis spiritualis, oculus
non turbaretur? cui inter talia ad suam liceat recurrere
conscientiam? quis denique in tanta pompa
vel veritatem valeat agnoscere, vel obtinere humilitatem?
6.
Mittitur interea pro eo Romam. Apostolica
compellatur auctoritas; et ut Papa non neget assensum,
suggeritur ei infantem olim a parentibus
oblatum fuisse monasterio. Non fuit qui refelleret
(nec enim contradictor est exspectatus), judicatum
est de parte, abjudicatum absentibus. Justificati sunt
qui injuriam fecerunt, exciderunt a causa qui passi
sunt, absque satisfactione absolvitur reus. Firmatur
privilegio crudeli nimium clemens sententia absolutionis;
quo reportato 4 confirmaretur fluctuanti male
suasa stabilitas, securitas dubitanti. Et hic tenor
litterarum, haec judicii summa, haec totius causae
definitio, ut teneant qui tulerunt, sileant qui amiserunt:
inter haec autem pereat anima pro qua Christus