PL 20, col. 347
Tractatus in evangelium S. Matthaei (Chromatius Aquileiensis), J. P. Migne
munera nostra Deo placere, excludere iracundiam de
corde debemus, interficere malitiam contra fratrem
susceptam, tenere vero pacem fraternam, servare
charitatem, diligere unanimitatem, custodire concordiam,
ut placare Dominum mereamur, qui est benedictus
in saecula.
TRACTATUS VIII. In caput V Evangelii S. Matthaei.
I.
Post hinc sequitur: Esto, inquit, consentiens
adversario tuo, dum es cum illo in via, ne forte adversarius
tradat te judici, et judex tradat te ministro, et
in carcerem mittaris: Amen dico tibi, non exies inde,
donec reddas novissimum quadrantem [(Matth. V, 25,
26)]
. De hoc Domini dicto quidam ita existimant intelligendum,
asserentes hujusmodi adversarium qui
culpa sua vel aliena inimicus exstiterit, cito ad pacem
et amicitias esse revocandum, dum cum illo sumus
in via; id est in cursu vitae praesentis: ne cum
de saeculo fuerit recessum, unusquisque, ut charitatis
immemor et inimicitiarum reus, incipiat Deo judici
offerri, et tradi a judice ministro; id est praeposito
tormentorum; ut missus in carcerem gehennae debitas
peccati poenas exsolvat. Sed assertio ista non
plenam videtur habere rationem. Quid enim? si aliquis 51
e fratribus ob causam fidei adversarius exsistat,
numquid perfidiae ipsius consensus commodandus
est, ne cum tali religiosa discordia maneat? Habemus
adversarios et gentiles qui fidei nostrae adversantur,
qui nos interdum tempore persecutionis ad
nefanda sacrificia cogunt: numquid et propter hujusmodi
adversarios hoc agendum est, quemadmodum
voluntati ipsorum consensum sacrilegum commodemus,
ne inimici permaneant? quorum sacrilegae
persuasioni non modo consentiendum non est, verum
etiam invicta fide resistendum.
II.
Quidam etiam aperte adversarium hic diabolum
intelligendum existimant; quod qua ratione adstruant,
non animadverto. In quo enim debet consensus
diabolo commodari; cujus hoc opus est, ut
totum contra fidem, contra salutem, contra divinam
religionem suadeat, hortetur, extorqueat? Nisi forsitan
hoc sensu intelligi debeat, ut si forte persecutor
aliquis inimicus exsistens, vel diabolus (quia auctor
persecutionis est) voluerit causa nominis Christi
Christiano mortem inferre, libenter consensum accommodet,
ut morti pro Christo tradatur, ne idem
diabolus, qui accusator noster est, reos nos apud
Deum constituat de fidei praevaricatione, et poenae
obnoxios faciat: quia diabolus, quamvis omnis criminis
auctor sit, ipse tamen et accusator est. Hoc
enim dictum de eo in Apocalysi legimus: Et praecipitatus
est, inquit, Draco accusator fratrum nostrorum, 52
qui accusabat eos in conspectu Dei die ac nocte [(Apoc. XII, 10)]
.
Ipse suasor, ipse accusator suadet,
ut decipiat; accusat, ut damnet.
corde debemus, interficere malitiam contra fratrem
susceptam, tenere vero pacem fraternam, servare
charitatem, diligere unanimitatem, custodire concordiam,
ut placare Dominum mereamur, qui est benedictus
in saecula.
TRACTATUS VIII. In caput V Evangelii S. Matthaei.
I.
Post hinc sequitur: Esto, inquit, consentiens
adversario tuo, dum es cum illo in via, ne forte adversarius
tradat te judici, et judex tradat te ministro, et
in carcerem mittaris: Amen dico tibi, non exies inde,
donec reddas novissimum quadrantem [(Matth. V, 25,
26)]
. De hoc Domini dicto quidam ita existimant intelligendum,
asserentes hujusmodi adversarium qui
culpa sua vel aliena inimicus exstiterit, cito ad pacem
et amicitias esse revocandum, dum cum illo sumus
in via; id est in cursu vitae praesentis: ne cum
de saeculo fuerit recessum, unusquisque, ut charitatis
immemor et inimicitiarum reus, incipiat Deo judici
offerri, et tradi a judice ministro; id est praeposito
tormentorum; ut missus in carcerem gehennae debitas
peccati poenas exsolvat. Sed assertio ista non
plenam videtur habere rationem. Quid enim? si aliquis 51
e fratribus ob causam fidei adversarius exsistat,
numquid perfidiae ipsius consensus commodandus
est, ne cum tali religiosa discordia maneat? Habemus
adversarios et gentiles qui fidei nostrae adversantur,
qui nos interdum tempore persecutionis ad
nefanda sacrificia cogunt: numquid et propter hujusmodi
adversarios hoc agendum est, quemadmodum
voluntati ipsorum consensum sacrilegum commodemus,
ne inimici permaneant? quorum sacrilegae
persuasioni non modo consentiendum non est, verum
etiam invicta fide resistendum.
II.
Quidam etiam aperte adversarium hic diabolum
intelligendum existimant; quod qua ratione adstruant,
non animadverto. In quo enim debet consensus
diabolo commodari; cujus hoc opus est, ut
totum contra fidem, contra salutem, contra divinam
religionem suadeat, hortetur, extorqueat? Nisi forsitan
hoc sensu intelligi debeat, ut si forte persecutor
aliquis inimicus exsistens, vel diabolus (quia auctor
persecutionis est) voluerit causa nominis Christi
Christiano mortem inferre, libenter consensum accommodet,
ut morti pro Christo tradatur, ne idem
diabolus, qui accusator noster est, reos nos apud
Deum constituat de fidei praevaricatione, et poenae
obnoxios faciat: quia diabolus, quamvis omnis criminis
auctor sit, ipse tamen et accusator est. Hoc
enim dictum de eo in Apocalysi legimus: Et praecipitatus
est, inquit, Draco accusator fratrum nostrorum, 52
qui accusabat eos in conspectu Dei die ac nocte [(Apoc. XII, 10)]
.
Ipse suasor, ipse accusator suadet,
ut decipiat; accusat, ut damnet.