PL 202, col. 1096
De conscientia (Petrus Cellensis), J. P. Migne
imagines imaginis Dei signaculo exprimunt, sed
conformitatem adoptionis filiorum et gratiae reparativo
genere pingendi per nervos et venas principalium
virtutum in anima componunt. Pingit enim
dilectio non stylo ferreo timoris, in ungue adamantino
obstinati cordis, sed penniculo volitante
ad supereminentem scientiae charitatem Christi.
Quam pulchras et quam decoras novit depingere
formas dilectio! Caput sphaericum et rotundum,
sed aurum in statua sua charitatis pingit, quia intentionem
puram et perfectam facit. Columbinos
aspectus subjungit per innocentiam, manus tornatiles
per eleemosynam, nasum apertum et recurvum
per discretionis temperantiam, ubera plena per
abundantiam gratiae, pedes rectos per incessum
misericordiae, corpus totum plenum oculis, per
circumspectionem industriae.
Pingit trinum et unum Deum in capite, pingit
Jesum passum in oculis, pingit librum Evangelii in
auribus, pingit flagella in dorso, pingit lanceam in
latere, pingit totum corpus extensum, adeo ut ossa
dinumerarentur, pingit acetum in potu, fel in gustu,
pingit coronam spineam in capite; pingit velatum
facie, pingit alapis caesum, pingit mortuum,
pingit Mariae Magdalenae in horto apparentem et
confabulantem, pingit cum apostolis convescentem,
pingit ad coelos ascendentem; pingit ad dextram
Patris residentem et regnantem, pingit ad judicium
manifeste cum potestate magna et majestate venientem,
pingit sinistris terribilem, dextris amabilem.
Ecce sculptura, ecce pictura charitatis. Sed
unde illi vel quales sunt colores quibus immaterialis
tam sublimiter animae depingitur imago? Animadverte
unde sunt colores et quanti sint, et affectuosius
suscipies conformatas imagines.
Verminium sive rubeum habet colorem in sanguine,
nigrum in passione seu in morte, viride in
resurrectione et in ascensione; terrenum in conversatione
mortali, purpureum in vexatione assidui
certaminis, sive cum hominibus, seu cum malignis
spiritibus. Ecce colores. Sed ubi vascula, imo cornua
ubi sunt in quibus servantur colores isti? Quae cornua
justitiae colores continent, nisi cornua justi,
nisi corda justa? Verum cornu in quo melius reponuntur
ista, est illud modicum humilitatis cornu,
de quo Daniel loquitur, quod factum est grande
contra meridiem, et contra orientem, et contra fortitudinem.
Vere humilis conscientia, quae sicut
cornu de carne quidem procedit, sed carnem fortitudine,
duritia et longitudinis quadam prominentia
excedit, grande efficitur contra meridiem, quando
vicerit calorem nocivum libidinis; contra orientem,
quando inanem gloriam; contra fortitudinem,
quando omnem tentationem diabolicam. Virtus
conscientiae tanta in facie Moysi apparebat ut cornuta
diceretur, ut oculos reverberaret insipientium
exuberans sanctitas legislatoris. Est tamen subintelligendum,
ferventis gratiae velut musti novi impetus
sanctorum pectoribus cohiberi carnis ponderibus,
conformitatem adoptionis filiorum et gratiae reparativo
genere pingendi per nervos et venas principalium
virtutum in anima componunt. Pingit enim
dilectio non stylo ferreo timoris, in ungue adamantino
obstinati cordis, sed penniculo volitante
ad supereminentem scientiae charitatem Christi.
Quam pulchras et quam decoras novit depingere
formas dilectio! Caput sphaericum et rotundum,
sed aurum in statua sua charitatis pingit, quia intentionem
puram et perfectam facit. Columbinos
aspectus subjungit per innocentiam, manus tornatiles
per eleemosynam, nasum apertum et recurvum
per discretionis temperantiam, ubera plena per
abundantiam gratiae, pedes rectos per incessum
misericordiae, corpus totum plenum oculis, per
circumspectionem industriae.
Pingit trinum et unum Deum in capite, pingit
Jesum passum in oculis, pingit librum Evangelii in
auribus, pingit flagella in dorso, pingit lanceam in
latere, pingit totum corpus extensum, adeo ut ossa
dinumerarentur, pingit acetum in potu, fel in gustu,
pingit coronam spineam in capite; pingit velatum
facie, pingit alapis caesum, pingit mortuum,
pingit Mariae Magdalenae in horto apparentem et
confabulantem, pingit cum apostolis convescentem,
pingit ad coelos ascendentem; pingit ad dextram
Patris residentem et regnantem, pingit ad judicium
manifeste cum potestate magna et majestate venientem,
pingit sinistris terribilem, dextris amabilem.
Ecce sculptura, ecce pictura charitatis. Sed
unde illi vel quales sunt colores quibus immaterialis
tam sublimiter animae depingitur imago? Animadverte
unde sunt colores et quanti sint, et affectuosius
suscipies conformatas imagines.
Verminium sive rubeum habet colorem in sanguine,
nigrum in passione seu in morte, viride in
resurrectione et in ascensione; terrenum in conversatione
mortali, purpureum in vexatione assidui
certaminis, sive cum hominibus, seu cum malignis
spiritibus. Ecce colores. Sed ubi vascula, imo cornua
ubi sunt in quibus servantur colores isti? Quae cornua
justitiae colores continent, nisi cornua justi,
nisi corda justa? Verum cornu in quo melius reponuntur
ista, est illud modicum humilitatis cornu,
de quo Daniel loquitur, quod factum est grande
contra meridiem, et contra orientem, et contra fortitudinem.
Vere humilis conscientia, quae sicut
cornu de carne quidem procedit, sed carnem fortitudine,
duritia et longitudinis quadam prominentia
excedit, grande efficitur contra meridiem, quando
vicerit calorem nocivum libidinis; contra orientem,
quando inanem gloriam; contra fortitudinem,
quando omnem tentationem diabolicam. Virtus
conscientiae tanta in facie Moysi apparebat ut cornuta
diceretur, ut oculos reverberaret insipientium
exuberans sanctitas legislatoris. Est tamen subintelligendum,
ferventis gratiae velut musti novi impetus
sanctorum pectoribus cohiberi carnis ponderibus,