PL 40, col. 697
De cataclysmo (Auctor incertus (Augustinus Hipponensis)), J. P. Migne
habentis. Dic tu quid es, quoniam ille aliud docet
quam es. Dic, dic, audiamus unde haereticos convincamus.
Audite quid dicat: Ego sum via, et veritas, et
vita, Nemo venit ad Patrem nisi per me [(Joan. XIV, 6)]
.
Secundum humanitatem via, secundum divinitatem
veritas, et vita. Tu autem, haeretice ariane, qui minorem
vis esse in divinitate vitam et veritatem, sequitur
ut non per eum venias ad Patrem. Sed adhuc, Domine
Jesu, contere caput draconis, dic quid sis cum Patre: te
audiamus docentem, non haereticum blasphemantem;
dic quid sis cum Patre. Ego, inquit, et Pater unum sumus [(Id. X, 30)]
.
Dic adhuc, Ego in Patre, et Pater in me est.
Adhuc dic, Qui me vidit, vidit et Patrem [(Id. XIV, 10, 9)]
.
Credis jam, haeretice, tantae auctoritati? An ipsius testimonium
de se ipso non admittis, sed alios de eo
testes requiris? Ecce introducuntur, adversum te
dicunt, convinceris, refutaris, et legis laqueis irretiris.
Dic, testis Dei Paule, qui usque ad sanguinem
pro isto testimonio accessisti, et ne falsae doctrinae
succumberes, animam posuisti. Dic: audiat qui convinci
formidat; convincatur qui nec convictus mutatur. Singuli quique,
ait, hoc sentite in vobis quod et in
Christo Jesu, qui cum in forma Dei esset, non rapinam
arbitratus est esse aequalis Deo [(Philipp. II, 5, 6)]
. Audis
aequalem, audis formam Dei: et tu audes dicere minorem
Filium Dei! Veniat et alius testis, ut in duobus
vel tribus confirmetur aequitas veritatis. Dic et tu,
sancte Petre, quid tibi revelaverit: non caro et sanguis,
sed Pater coelestis. Tu es, inquit, Christus Filius
Dei vivi [(Matth. XVI, 16, 7)]
. Et in Epistola sua ad Gentes
secunda: Notam facimus vobis, inquit, Domini nostri
Jesus Christi virtutem, et praescientiam, et magnitudinem.
Audis virtutem, audis magnitudinem, audis praescientiam.
In quo, haeretice, Christum dicis esse minorem?
Sed audi adhuc quid adversum te hic testis et de Filio
et de Spiritu sancto dicat. Non voluntate humana allata
est, inquit, prophetia: sed Spiritu sancto acti, locuti
sunt homines Dei. Fuerunt vero et pseudoprophetae in
populo, sicut et in vobis erunt magistri mendaces, qui
subinducent sectas perditionis, et qui emit eos dominatorem
abnegantes [(II Petr. I, 16, 21, et II, 1)]
. Vides
te validis testimoniis et demonstrari et convinci. Negantes,
inquit, dominatorem esse qui emit eos. Quem
negas dominatorem, nisi Filium quem dicis esse minorem?
Et quis est qui nos emit, nisi qui nos suo sanguine
redemit? sed ingrediatur et tertius testis, ut
tres unum verum testimonium dicant uni Trinitati et
trinae divinitati. Dic tu, sancte Joannes, qui super
pectus Salvatoris discumbebas, et videbas supercoelestia
mirabilia verbum Domini: dic et tu, inquam,
quid noveris Filium Dei. In principio, inquit, erat
Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum [(Joan. I, 1)]
:
et in epistola sua, Scimus, inquit, quoniam Filius Dei venit, et dedit nobis intellectum, ut
sciamus quid verum sit, et simus in vero Filio ejus: hic
est enim verus Deus et vita aeterna
[(I Joan. V, 20)]
.
Tu autem minorem dicendo Filium, qui est Deus verus,
non habes vitam aeternam. Sed ad confutandam
contumaciam perversam haeresis, ad deglutiendum
te, serpens magice factus, non a veritate susceptus,
ipse Pater testimonium dicat de Filio: ut nihil
amplius quaeras, nihil amplius credas. Per Prophetam: Tecum,
inquit, principium in die virtutis
tuae. Principium Pater, principium Filius: ergo
Pater et Filius principium sine ullo principio. Tecum principium in die virtutis tuae, in splendoribus
sanctorum ex utero generavit te
[(Psal. CIX, 3)]
:
tanquam diceret, ut sancti illuminarentur, processisti
ex me. Nec fuit, dilectissimi, alia causa cur vel ipsa
nomina Patris et Filii et Spiritus sancti sejuncta viderentur,
nisi ut sancti homines instruerentur. Caeterum
quod dictum est Moysi ab ipsa substantia Trinitatis, Ego sum qui sum;
et, Sic dices, Qui est, misit
me [(Exod. III, 14)]
. Ergo ex utero in splendoribus
quam es. Dic, dic, audiamus unde haereticos convincamus.
Audite quid dicat: Ego sum via, et veritas, et
vita, Nemo venit ad Patrem nisi per me [(Joan. XIV, 6)]
.
Secundum humanitatem via, secundum divinitatem
veritas, et vita. Tu autem, haeretice ariane, qui minorem
vis esse in divinitate vitam et veritatem, sequitur
ut non per eum venias ad Patrem. Sed adhuc, Domine
Jesu, contere caput draconis, dic quid sis cum Patre: te
audiamus docentem, non haereticum blasphemantem;
dic quid sis cum Patre. Ego, inquit, et Pater unum sumus [(Id. X, 30)]
.
Dic adhuc, Ego in Patre, et Pater in me est.
Adhuc dic, Qui me vidit, vidit et Patrem [(Id. XIV, 10, 9)]
.
Credis jam, haeretice, tantae auctoritati? An ipsius testimonium
de se ipso non admittis, sed alios de eo
testes requiris? Ecce introducuntur, adversum te
dicunt, convinceris, refutaris, et legis laqueis irretiris.
Dic, testis Dei Paule, qui usque ad sanguinem
pro isto testimonio accessisti, et ne falsae doctrinae
succumberes, animam posuisti. Dic: audiat qui convinci
formidat; convincatur qui nec convictus mutatur. Singuli quique,
ait, hoc sentite in vobis quod et in
Christo Jesu, qui cum in forma Dei esset, non rapinam
arbitratus est esse aequalis Deo [(Philipp. II, 5, 6)]
. Audis
aequalem, audis formam Dei: et tu audes dicere minorem
Filium Dei! Veniat et alius testis, ut in duobus
vel tribus confirmetur aequitas veritatis. Dic et tu,
sancte Petre, quid tibi revelaverit: non caro et sanguis,
sed Pater coelestis. Tu es, inquit, Christus Filius
Dei vivi [(Matth. XVI, 16, 7)]
. Et in Epistola sua ad Gentes
secunda: Notam facimus vobis, inquit, Domini nostri
Jesus Christi virtutem, et praescientiam, et magnitudinem.
Audis virtutem, audis magnitudinem, audis praescientiam.
In quo, haeretice, Christum dicis esse minorem?
Sed audi adhuc quid adversum te hic testis et de Filio
et de Spiritu sancto dicat. Non voluntate humana allata
est, inquit, prophetia: sed Spiritu sancto acti, locuti
sunt homines Dei. Fuerunt vero et pseudoprophetae in
populo, sicut et in vobis erunt magistri mendaces, qui
subinducent sectas perditionis, et qui emit eos dominatorem
abnegantes [(II Petr. I, 16, 21, et II, 1)]
. Vides
te validis testimoniis et demonstrari et convinci. Negantes,
inquit, dominatorem esse qui emit eos. Quem
negas dominatorem, nisi Filium quem dicis esse minorem?
Et quis est qui nos emit, nisi qui nos suo sanguine
redemit? sed ingrediatur et tertius testis, ut
tres unum verum testimonium dicant uni Trinitati et
trinae divinitati. Dic tu, sancte Joannes, qui super
pectus Salvatoris discumbebas, et videbas supercoelestia
mirabilia verbum Domini: dic et tu, inquam,
quid noveris Filium Dei. In principio, inquit, erat
Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum [(Joan. I, 1)]
:
et in epistola sua, Scimus, inquit, quoniam Filius Dei venit, et dedit nobis intellectum, ut
sciamus quid verum sit, et simus in vero Filio ejus: hic
est enim verus Deus et vita aeterna
[(I Joan. V, 20)]
.
Tu autem minorem dicendo Filium, qui est Deus verus,
non habes vitam aeternam. Sed ad confutandam
contumaciam perversam haeresis, ad deglutiendum
te, serpens magice factus, non a veritate susceptus,
ipse Pater testimonium dicat de Filio: ut nihil
amplius quaeras, nihil amplius credas. Per Prophetam: Tecum,
inquit, principium in die virtutis
tuae. Principium Pater, principium Filius: ergo
Pater et Filius principium sine ullo principio. Tecum principium in die virtutis tuae, in splendoribus
sanctorum ex utero generavit te
[(Psal. CIX, 3)]
:
tanquam diceret, ut sancti illuminarentur, processisti
ex me. Nec fuit, dilectissimi, alia causa cur vel ipsa
nomina Patris et Filii et Spiritus sancti sejuncta viderentur,
nisi ut sancti homines instruerentur. Caeterum
quod dictum est Moysi ab ipsa substantia Trinitatis, Ego sum qui sum;
et, Sic dices, Qui est, misit
me [(Exod. III, 14)]
. Ergo ex utero in splendoribus