PL 40, col. 699
De cataclysmo (Auctor incertus (Augustinus Hipponensis)), J. P. Migne · De tempore barbarico (Auctor incertus (Augustinus Hipponensis)), J. P. Migne
ut servituti animae subjiciat; et tertium
gradum ascendit. In profundo crucis occultum est
quod non vides, sed inde exsurgit hoc totum quod
vides: adsit fides christiana, quod non potest comprehendere,
credat corde, altiora se non quaerat,
spes eum nutriat; et tunc quartum gradum ascendit.
9.
Per hos gradus ascenderunt sancti omnes, continentes,
conjugati fideles: evaserunt ruinas mundi,
migraverunt ad loca tutissima, ubi jam nec barbaros
timent, nec fragiles casus humanos exhorrent, nec
corruptiones metuunt, nec aegritudines patiuntur, nec
tribulationibus affliguntur, nec ipsam jam mortem
timent, sed cum Deo de Deo vivunt. Hanc vitam,
dilectissimi, amemus, appetamus, desideremus: ad
quam omnis qui currit, non graditur via pedum, sed
via morum. Boni ergo mores requirantur, ipsi in
omnibus inveniantur. Uterque sexus et omnis aetas
habet in hoc sanctorum hominum imitationis exemplum.
Imitentur senes mores Tobiae, qui cum caecus
esset corpore, viam vitae filio demonstrabat in corde.
Ille eum manu ducebat in terra, et pater monendo
eum perducebat ad coelum. Imitentur adolescentes
Joseph sanctum, pulchrum corpore, pulchriorem
esse, cum Deus propter peccata flagellat. Flagello
Dei omnes merito conteri. Admonet Dominus
Deus noster, non nos debere negligere nostra peccata,
quando talem demonstrat iram suam. Ipse
quippe juste punit nocentem, quia nullum invenit
poenitentem. Quoties, dilectissimi, intonuerunt atque
intonant tubae divinae: Agite poenitentiam; appropinquavit
enim ad vos regnum coelorum [(Matth. IV, 17)]
?
Et clausis auribus cordis, magis operamur mala, et
petimus ut veniant bona. Sed talium judicium justum
dicit esse Apostolus. In eo enim ipso quod talia sapiunt
qui tales sunt, ex malis operibus posse se bona
suscipere, obdurati sunt, poenitentiae locum non requirunt.
Merito juste judicati, qui a semetipsis inveniuntur
esse damnati. Licet non omnes tangat hic
noster sermo, omnes tamen astringit sermo divinus,
dicens: Omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt;
non est qui faciat bonum, non est usque ad unum [(Psal. XIII, 3)]
.
Quomodo omnes, et quomodo non
omnes? Quomodo non omnes? Quia sunt multi qui
gemunt et dolent ob iniquitates quae fiunt in medio
eorum, volentes resistere; sed timore saecularium
rerum non audentes, quas adhuc vel adipisci
desiderat humana fragilitas, vel amittere formidat
infirmitas. Secundum id quod dolent, non omnes:
secundum quod rem non timendam timent, omnes declinaverunt,
simul inutiles facti sunt; quia plus aestimatur
timor hominis, quam timor Dei, et praeferunt
homines res quas acceperunt a Deo ipsi Deo.
Ne eas tollat malus homo, contemnitur Deus per
quem factus est homo. Vellem vos quidem qui adhuc
tales estis, et amore rerum saecularium obligati peccantibus
aut parcitis, aut favetis; vellem vos quidem
aliquibus exhortationibus admonere, quid cui rei
praeponere debeatis: nisi nos fluvius lacrymarum
compelleret plangere eos qui peccant, et nolunt agere
poenitentiam. Si esset in nobis humanus affectus,
si esset compassionis sensus, unius hominis mortem
flere, dolere ac plangere deberemus: quibus lacrymis,
quo gemitu, quibus planctibus exagitamur,
quando aut maximam partem, aut pene totam plangimus
civitatem? Aeger est charus, et vena ejus malum
renuntiat; omnes qui eum diligunt, aegrotant simul
animo. Si eum et in ipsa vicina morte ridere
gradum ascendit. In profundo crucis occultum est
quod non vides, sed inde exsurgit hoc totum quod
vides: adsit fides christiana, quod non potest comprehendere,
credat corde, altiora se non quaerat,
spes eum nutriat; et tunc quartum gradum ascendit.
9.
Per hos gradus ascenderunt sancti omnes, continentes,
conjugati fideles: evaserunt ruinas mundi,
migraverunt ad loca tutissima, ubi jam nec barbaros
timent, nec fragiles casus humanos exhorrent, nec
corruptiones metuunt, nec aegritudines patiuntur, nec
tribulationibus affliguntur, nec ipsam jam mortem
timent, sed cum Deo de Deo vivunt. Hanc vitam,
dilectissimi, amemus, appetamus, desideremus: ad
quam omnis qui currit, non graditur via pedum, sed
via morum. Boni ergo mores requirantur, ipsi in
omnibus inveniantur. Uterque sexus et omnis aetas
habet in hoc sanctorum hominum imitationis exemplum.
Imitentur senes mores Tobiae, qui cum caecus
esset corpore, viam vitae filio demonstrabat in corde.
Ille eum manu ducebat in terra, et pater monendo
eum perducebat ad coelum. Imitentur adolescentes
Joseph sanctum, pulchrum corpore, pulchriorem
esse, cum Deus propter peccata flagellat. Flagello
Dei omnes merito conteri. Admonet Dominus
Deus noster, non nos debere negligere nostra peccata,
quando talem demonstrat iram suam. Ipse
quippe juste punit nocentem, quia nullum invenit
poenitentem. Quoties, dilectissimi, intonuerunt atque
intonant tubae divinae: Agite poenitentiam; appropinquavit
enim ad vos regnum coelorum [(Matth. IV, 17)]
?
Et clausis auribus cordis, magis operamur mala, et
petimus ut veniant bona. Sed talium judicium justum
dicit esse Apostolus. In eo enim ipso quod talia sapiunt
qui tales sunt, ex malis operibus posse se bona
suscipere, obdurati sunt, poenitentiae locum non requirunt.
Merito juste judicati, qui a semetipsis inveniuntur
esse damnati. Licet non omnes tangat hic
noster sermo, omnes tamen astringit sermo divinus,
dicens: Omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt;
non est qui faciat bonum, non est usque ad unum [(Psal. XIII, 3)]
.
Quomodo omnes, et quomodo non
omnes? Quomodo non omnes? Quia sunt multi qui
gemunt et dolent ob iniquitates quae fiunt in medio
eorum, volentes resistere; sed timore saecularium
rerum non audentes, quas adhuc vel adipisci
desiderat humana fragilitas, vel amittere formidat
infirmitas. Secundum id quod dolent, non omnes:
secundum quod rem non timendam timent, omnes declinaverunt,
simul inutiles facti sunt; quia plus aestimatur
timor hominis, quam timor Dei, et praeferunt
homines res quas acceperunt a Deo ipsi Deo.
Ne eas tollat malus homo, contemnitur Deus per
quem factus est homo. Vellem vos quidem qui adhuc
tales estis, et amore rerum saecularium obligati peccantibus
aut parcitis, aut favetis; vellem vos quidem
aliquibus exhortationibus admonere, quid cui rei
praeponere debeatis: nisi nos fluvius lacrymarum
compelleret plangere eos qui peccant, et nolunt agere
poenitentiam. Si esset in nobis humanus affectus,
si esset compassionis sensus, unius hominis mortem
flere, dolere ac plangere deberemus: quibus lacrymis,
quo gemitu, quibus planctibus exagitamur,
quando aut maximam partem, aut pene totam plangimus
civitatem? Aeger est charus, et vena ejus malum
renuntiat; omnes qui eum diligunt, aegrotant simul
animo. Si eum et in ipsa vicina morte ridere