PL 62, col. 455
Contra Palladium Arianum (Vigilius Tapsensis), J. P. Migne
eos cur hoc dixerint, cum scias illos carnis resurrectionem
omnino negare, dicent tibi: Vae utique
illi erit qui in carne baptizatus non fuerit, ut anima
ipsius, dum in corpore est, de morte delictorum
suorum, ut de sepulcro criminum per baptismum in
eadem resurgat. Solius etenim animae, per lavacri
vitalis gratiam resurrectionem in carne defendunt:
nam et ipsius carnis salutem excludunt. Et hi per
verisimilem confessionem, innocentium mentes occulta
fraude seducunt. Et ut solet lethale 513 poculum
mellis dulcedine temperatum, suavitate fallente,
perimere; sic et hoc malum per blandimentum
aurium, audientium sensus quadam labe contaminans,
contagione vitii adhaerentis inficit.
CAPUT IV.
Denique et nunc possent ὁμούσιον sicuti et caetera
verbo tenus nominare, si haberent quomodo illud ad
aliam intelligentiam saevo sensu perverterent. Sed
cum viderent se in hoc verbo concludi, nullam omnino
mentionem hujus fieri voluerunt, ne aut profitendo
hoc crederent, aut credentes professi viderentur:
subtili ingenio excusantes, quod aut scriptum
non esset, aut Deum in substantia dici non oporteret,
ne corporeus crederetur. Deus etenim, inquiunt,
efficit ut sit substantia, non tamen ut ipse Deus in
substantia deputetur. Quippe (aiunt) cum omnis substantia
contraria recipiat, Deus vero, qui nihil diversum
admittere potest, substantia dici non debet.
Ignoscerem tibi si hoc simpliciter diceres, si rationem
rei velles scire, si rudis ad hanc quaestionem accederes,
si non ipse esses qui semper vel de alia substantia,
vel de nullis exstantibus Dei Filium asserebas.
At cum idem ipse sis qui hinc saepe convictus,
saepe confessus, saepe negasti, saepius aliter immutando
damnatus es, qui etiam nunc vi, ambitione et
potentia exagitas, turbas omnia: quomodo me putas
ignoscere tibi posse frequentius eadem retractanti?
Sed ne videatur haec perversitas praejudicata magis
quam examinata damnari, breviter tibi de hac oppositione
respondeam. Prohibes itaque in Deo substantiam
nominari, quasi omne quod substantia dicitur,
res ipsa unius generis habeatur. An ignoras, aliter
coelestia, aliter terrena constare; sed et in ipsis coelestibus
atque mundanis rebus magnam differentiam
interesse? Aliter enim angeli, aliter singulae quaeque
virtutes, constitutionum suarum substantias acceperunt,
sicuti Apostolus ait: Alia claritas solis, alia
claritas lunae, alia claritas stellarum [(I Cor. XV, 41)]
.
Sic et in hoc mundo, ut diversa genera rerum, ita et
diversa 514 corpora animantium, et omnibus sui
cujusque generis substantia, sicut Apostolus dicit: Non omnis caro, eadem caro
[(Ibid., 39)]
. Si ergo ea
quae a Deo facta sunt, diversas qualitates substantiarum
suarum habent, tu putas in Deo talem esse substantiam,
qualem habet aliquid horum quod factum
est, ut possit contraria recipere? Absit. Quae est
enim substantia Dei nisi ipsum quod Deus est, simplex,
singulare, purum, nulla concretione permixtum,
limpidum, bonum, perfectum, beatum, integrum,
omnino negare, dicent tibi: Vae utique
illi erit qui in carne baptizatus non fuerit, ut anima
ipsius, dum in corpore est, de morte delictorum
suorum, ut de sepulcro criminum per baptismum in
eadem resurgat. Solius etenim animae, per lavacri
vitalis gratiam resurrectionem in carne defendunt:
nam et ipsius carnis salutem excludunt. Et hi per
verisimilem confessionem, innocentium mentes occulta
fraude seducunt. Et ut solet lethale 513 poculum
mellis dulcedine temperatum, suavitate fallente,
perimere; sic et hoc malum per blandimentum
aurium, audientium sensus quadam labe contaminans,
contagione vitii adhaerentis inficit.
CAPUT IV.
Denique et nunc possent ὁμούσιον sicuti et caetera
verbo tenus nominare, si haberent quomodo illud ad
aliam intelligentiam saevo sensu perverterent. Sed
cum viderent se in hoc verbo concludi, nullam omnino
mentionem hujus fieri voluerunt, ne aut profitendo
hoc crederent, aut credentes professi viderentur:
subtili ingenio excusantes, quod aut scriptum
non esset, aut Deum in substantia dici non oporteret,
ne corporeus crederetur. Deus etenim, inquiunt,
efficit ut sit substantia, non tamen ut ipse Deus in
substantia deputetur. Quippe (aiunt) cum omnis substantia
contraria recipiat, Deus vero, qui nihil diversum
admittere potest, substantia dici non debet.
Ignoscerem tibi si hoc simpliciter diceres, si rationem
rei velles scire, si rudis ad hanc quaestionem accederes,
si non ipse esses qui semper vel de alia substantia,
vel de nullis exstantibus Dei Filium asserebas.
At cum idem ipse sis qui hinc saepe convictus,
saepe confessus, saepe negasti, saepius aliter immutando
damnatus es, qui etiam nunc vi, ambitione et
potentia exagitas, turbas omnia: quomodo me putas
ignoscere tibi posse frequentius eadem retractanti?
Sed ne videatur haec perversitas praejudicata magis
quam examinata damnari, breviter tibi de hac oppositione
respondeam. Prohibes itaque in Deo substantiam
nominari, quasi omne quod substantia dicitur,
res ipsa unius generis habeatur. An ignoras, aliter
coelestia, aliter terrena constare; sed et in ipsis coelestibus
atque mundanis rebus magnam differentiam
interesse? Aliter enim angeli, aliter singulae quaeque
virtutes, constitutionum suarum substantias acceperunt,
sicuti Apostolus ait: Alia claritas solis, alia
claritas lunae, alia claritas stellarum [(I Cor. XV, 41)]
.
Sic et in hoc mundo, ut diversa genera rerum, ita et
diversa 514 corpora animantium, et omnibus sui
cujusque generis substantia, sicut Apostolus dicit: Non omnis caro, eadem caro
[(Ibid., 39)]
. Si ergo ea
quae a Deo facta sunt, diversas qualitates substantiarum
suarum habent, tu putas in Deo talem esse substantiam,
qualem habet aliquid horum quod factum
est, ut possit contraria recipere? Absit. Quae est
enim substantia Dei nisi ipsum quod Deus est, simplex,
singulare, purum, nulla concretione permixtum,
limpidum, bonum, perfectum, beatum, integrum,