PL 77, col. 293
Dialogi (Gregorius I), J. P. Migne
etenim gente unus mortuus est, ut multi viverent;
et dum unum granum fideliter cecidit ad
obtinendam vitam animarum, seges multa surrexit.
PETR. Res mira, et nostris stupenda temporibus.
346 ΚΕΦΑΛ. ΛΑ Περὶ Ἑρμιγίλδου ῥηγὸς πρώην Ἀρειανοῦ ὑπάρχοντος, καὶ διὰ τὸ προσελθεῖν αὐτὸν τῇ ὀρθοδόξῳ πίστει ὑπὸ τοῦ ἰδίου πατρὸς σφαγέντος.
τὰ παρ' ἐκείνου δικαιώματα τούτῳ συνεργοῦντα βοηθοῦσιν, ὥστε εἰς τοῦ παντοδυνάμου Θεοῦ κῆπον
τοσοῦτον πλῆθος λαοῦ ἐπιστρέψῃ. Ἐν τούτῳ οὖν πράγματι κατανοῆσαι ἡμᾶς δεῖ, ὅτι ὅλον τοῦτο πράξαι οὐδαμῶς
ἠδύνατο, εἰ μὴ Ἐρμιγίλδος ὁ ῥὴξ ὑπὲρ τῆς ἀληθείας ἀπέθανεν, καθὼς, καὶ ἐν τῷ εὐαγγελίῳ γέγραπται,
ὅτι ὁ κόκκος τοῦ σίτου πεσὼν εἰς τὴν γῆν ἐὰν μὴ ἀποθανῇ, αὐτὸς μόνος μένει· ἐὰν δὲ ἀποθανῇ, πολὺν καρπὸν φέρει.
Τοῦτο τοίνυν καὶ ἐν τοῖς μέλεσιν ὁρῶμεν γινόμενον, ὅπερ καὶ ἐν τῇ κεφαλῇ ἡμῶν Χριστῶ. Ἐν γὰρ καὶ τῷ Οὐισιγότθων
ἔθνει εἷς ἀπέθανεν, ὅπως πολλοὶ ζήσωσιν· ἐν ὅσῳ γὰρ εἷς κόκκος πιστὸς ἔπεσεν, εἰς τὸ κατασχεῖν τὴν
τῶν ψυχῶν πίστιν, καρπὸς πολὺς ἀνέστη.
ΠΕΤΡ. Πρᾶγμα θαυμαστὸν ὄντως, καὶ ἐκπλήξεως γέμον
ἐν τοῖς ἡμετέροις χρόνοις.
CAPUT XXXII. De episcopis Africanis qui pro defensione catholicae fidei abscissa ab Arianis Vandalis lingua nullum locutionis solitae sustinuere dispendium.
GREGORIUS. Justiniani quoque Augusti temporibus,
dum contra catholicorum fidem exorta a Vandalis
persecutio Ariana in Africa vehementer insaniret,
quidam in defensione veritatis episcopi fortiter persistentes,
ad medium sunt deducti. Quos Vandalorum
rex verbis ac muneribus ad perfidiam flectere non
valens, tormentis frangere posse se credidit. Nam
cum eis in ipsa defensione veritatis silentium indiceret,
nec tamen ipsi contra perfidiam tacerent, ne
tacendo forsitan consensisse viderentur, raptus in furorem,
eorum linguas abscidi radicitus fecit. Res
mira et multis nota senioribus, quia ita post pro defensione
veritatis etiam sine lingua loquebantur, sicut
prius loqui per linguam consueverant.
349 PETR. Mirandum valde et vehementer stupendum.
GREGOR. Scriptum, Petre, est de Unigenito summi
Patris: In principio erat Verbum, et Verbum erat
apud Deum, et Deus erat Verbum [(Joan. I, 1)]
. De
cujus etiam virtute subjungitur: Omnia per ipsum
facta sunt [(Ibid.)]
. Quid igitur miramur, si verba edere
sine lingua potuit Verbum quod fecit linguam?
PETR. Placet quod dicis.
GREGOR. Hi itaque, eo tempore profugi, ad Constantantinopolitanam
urbem venerunt. Eo quoque
tempore quo pro explendis responsis Ecclesiae ad
principem ipse transmissus sum, seniorem quemdam
episcopum reperi qui se adhuc eorum ora sine linguis
προσέταξεν. Θαῦμα δὲ συνέβη θαύματος πλῆρες, πολλοῖς καὶ τῶν ἡμετέρων γερόντων ἐγνωρισμένον. Μετὰ
γὰρ τὸ τὰς γλώττας αὐτῶν ἐκκοπῆναι, ὑπὲρ τῆς ἐκδικήσεως τῆς ἀληθείας οὔτω ἐλάλουν, καθάπερ μετὰ τῆς
γλώττης τὸ πρότερον.
350 ΠΕΤΡ. Θαυμαστὸν ὄντως ὑπάρχει καὶ σφόδρα
ἔκπληκτον.
ΓΡΗΓΟΡ. Γέγραπται, Πέτρε, περὶ τοῦ μονογενοῦς Υἰοῦ
τοῦ ἀνάρχου Πατρός· Ἐν ἀρχῇ ἧν ὁ Λόγος, καὶ ὁ Λόγος
ἧν πρὸς τὸν Θεὸν, καὶ Θεὸς ἧν ὁ Λόγος. Προσθεὶς δὲ ὁ
εὐαγγελιστὴς, περὶ τῆς αὐτοῦ δυνάμεως λέγει· Πάντα δι'
αὐτοῦ ἐγένετο. Τί οὖν θαυμάζομεν, ἐὰν ὁ Λόγος ἀποφθέγγεσθαι
λόγους ἄνευ γλώσσης ἠδυνήθη, ὁ τὴν γλῶτταν
ποιήσας;
ΠΕΤΡ. Ἀρέσκει ὃ λέγεις.
ΓΡΗΓΟΡ. Οὗτοι τοίνυν ἐν ἐκείνῳ τῷ καιρῷ πρόσφυγοι
ἐν Κωνσταντινουπόλει παρεγένοντο. Ἐν τῷ χρόνῳ δὲ ἐν
ᾧ ἐγὼ ἀπεστάλην πρός τὸν βασιλέα ἐπὶ τὸ ἐκπληρῶσαί
με τὰς τῆς ἐκκλησίας ἀποκρίσεις, γέροντά τινα ἐπίσκοπον
et dum unum granum fideliter cecidit ad
obtinendam vitam animarum, seges multa surrexit.
PETR. Res mira, et nostris stupenda temporibus.
346 ΚΕΦΑΛ. ΛΑ Περὶ Ἑρμιγίλδου ῥηγὸς πρώην Ἀρειανοῦ ὑπάρχοντος, καὶ διὰ τὸ προσελθεῖν αὐτὸν τῇ ὀρθοδόξῳ πίστει ὑπὸ τοῦ ἰδίου πατρὸς σφαγέντος.
τὰ παρ' ἐκείνου δικαιώματα τούτῳ συνεργοῦντα βοηθοῦσιν, ὥστε εἰς τοῦ παντοδυνάμου Θεοῦ κῆπον
τοσοῦτον πλῆθος λαοῦ ἐπιστρέψῃ. Ἐν τούτῳ οὖν πράγματι κατανοῆσαι ἡμᾶς δεῖ, ὅτι ὅλον τοῦτο πράξαι οὐδαμῶς
ἠδύνατο, εἰ μὴ Ἐρμιγίλδος ὁ ῥὴξ ὑπὲρ τῆς ἀληθείας ἀπέθανεν, καθὼς, καὶ ἐν τῷ εὐαγγελίῳ γέγραπται,
ὅτι ὁ κόκκος τοῦ σίτου πεσὼν εἰς τὴν γῆν ἐὰν μὴ ἀποθανῇ, αὐτὸς μόνος μένει· ἐὰν δὲ ἀποθανῇ, πολὺν καρπὸν φέρει.
Τοῦτο τοίνυν καὶ ἐν τοῖς μέλεσιν ὁρῶμεν γινόμενον, ὅπερ καὶ ἐν τῇ κεφαλῇ ἡμῶν Χριστῶ. Ἐν γὰρ καὶ τῷ Οὐισιγότθων
ἔθνει εἷς ἀπέθανεν, ὅπως πολλοὶ ζήσωσιν· ἐν ὅσῳ γὰρ εἷς κόκκος πιστὸς ἔπεσεν, εἰς τὸ κατασχεῖν τὴν
τῶν ψυχῶν πίστιν, καρπὸς πολὺς ἀνέστη.
ΠΕΤΡ. Πρᾶγμα θαυμαστὸν ὄντως, καὶ ἐκπλήξεως γέμον
ἐν τοῖς ἡμετέροις χρόνοις.
CAPUT XXXII. De episcopis Africanis qui pro defensione catholicae fidei abscissa ab Arianis Vandalis lingua nullum locutionis solitae sustinuere dispendium.
GREGORIUS. Justiniani quoque Augusti temporibus,
dum contra catholicorum fidem exorta a Vandalis
persecutio Ariana in Africa vehementer insaniret,
quidam in defensione veritatis episcopi fortiter persistentes,
ad medium sunt deducti. Quos Vandalorum
rex verbis ac muneribus ad perfidiam flectere non
valens, tormentis frangere posse se credidit. Nam
cum eis in ipsa defensione veritatis silentium indiceret,
nec tamen ipsi contra perfidiam tacerent, ne
tacendo forsitan consensisse viderentur, raptus in furorem,
eorum linguas abscidi radicitus fecit. Res
mira et multis nota senioribus, quia ita post pro defensione
veritatis etiam sine lingua loquebantur, sicut
prius loqui per linguam consueverant.
349 PETR. Mirandum valde et vehementer stupendum.
GREGOR. Scriptum, Petre, est de Unigenito summi
Patris: In principio erat Verbum, et Verbum erat
apud Deum, et Deus erat Verbum [(Joan. I, 1)]
. De
cujus etiam virtute subjungitur: Omnia per ipsum
facta sunt [(Ibid.)]
. Quid igitur miramur, si verba edere
sine lingua potuit Verbum quod fecit linguam?
PETR. Placet quod dicis.
GREGOR. Hi itaque, eo tempore profugi, ad Constantantinopolitanam
urbem venerunt. Eo quoque
tempore quo pro explendis responsis Ecclesiae ad
principem ipse transmissus sum, seniorem quemdam
episcopum reperi qui se adhuc eorum ora sine linguis
προσέταξεν. Θαῦμα δὲ συνέβη θαύματος πλῆρες, πολλοῖς καὶ τῶν ἡμετέρων γερόντων ἐγνωρισμένον. Μετὰ
γὰρ τὸ τὰς γλώττας αὐτῶν ἐκκοπῆναι, ὑπὲρ τῆς ἐκδικήσεως τῆς ἀληθείας οὔτω ἐλάλουν, καθάπερ μετὰ τῆς
γλώττης τὸ πρότερον.
350 ΠΕΤΡ. Θαυμαστὸν ὄντως ὑπάρχει καὶ σφόδρα
ἔκπληκτον.
ΓΡΗΓΟΡ. Γέγραπται, Πέτρε, περὶ τοῦ μονογενοῦς Υἰοῦ
τοῦ ἀνάρχου Πατρός· Ἐν ἀρχῇ ἧν ὁ Λόγος, καὶ ὁ Λόγος
ἧν πρὸς τὸν Θεὸν, καὶ Θεὸς ἧν ὁ Λόγος. Προσθεὶς δὲ ὁ
εὐαγγελιστὴς, περὶ τῆς αὐτοῦ δυνάμεως λέγει· Πάντα δι'
αὐτοῦ ἐγένετο. Τί οὖν θαυμάζομεν, ἐὰν ὁ Λόγος ἀποφθέγγεσθαι
λόγους ἄνευ γλώσσης ἠδυνήθη, ὁ τὴν γλῶτταν
ποιήσας;
ΠΕΤΡ. Ἀρέσκει ὃ λέγεις.
ΓΡΗΓΟΡ. Οὗτοι τοίνυν ἐν ἐκείνῳ τῷ καιρῷ πρόσφυγοι
ἐν Κωνσταντινουπόλει παρεγένοντο. Ἐν τῷ χρόνῳ δὲ ἐν
ᾧ ἐγὼ ἀπεστάλην πρός τὸν βασιλέα ἐπὶ τὸ ἐκπληρῶσαί
με τὰς τῆς ἐκκλησίας ἀποκρίσεις, γέροντά τινα ἐπίσκοπον