PL 94, col. 48
Homiliae (Beda), J. P. Migne
obsequiis, insuper et usque ad mortem pro
justitia certando [ Al., decertando]. Contemplativa
autem vita est, cum longo quis bonae actionis exercitio
edoctus, diutinae orationis dulcedine instructus,
crebra lacrymarum compunctione assuefactus, a cunctis
mundi negotiis vacare, et in sola dilectione oculum
mentis intendere didicerit, gaudiumque perpetuae
beatitudinis quod in futuro percepturus est, vita etiam
in praesenti coeperit ardenter desiderando praegustare,
et aliquando etiam, in quantum mortalibus fas est,
in excessu mentis speculando sublimiter evolare.
Haec autem vita divinae speculationis illos maxime
recipit qui post longa monasticae rudimenta virtutis
secreti ab hominibus degere norunt, eo liberiorem
ad coelestia meditanda animum habentes, quo a terrenis
separantur tumultibus. Namque activa non solis
in coenobio monachis, sed et cuncto, ut diximus,
populo Dei generaliter ingredienda proponitur. Et
quidem utrumque apostolum, et Petrum videlicet et
Joannem, quamvis inter homines positum, pro excellentis
culmine gratiae constet in utraque vita fuisse
perfectum, attamen una vita per Petrum, alia designatur
per Joannem. In eo etenim quod ait Petro
Dominus, Extendes manus tuas, et alius te cinget et
ducet quo non vis, perfectionem exprimit activae
conversationis, quae tentationum solet igne probari.
Unde alibi de ea dicit apertius: Beati qui persecutionem
patiuntur propter justitiam. Cui recte subjungit,
dicens: Sequere me, quia nimirum juxta ejusdem
Petri vocem Christus passus est pro nobis, relinquens
nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus. Quod
autem dicit de Joanne, Sic eum volo manere donec
venio, statum contemplativae virtutis insinuat, quae
non per mortem finienda ut activa, sed per [ Al.,
post] mortem est perfectius Domino veniente complenda.
Activus namque labor cum morte deficit,
mercedem post mortem accepturus aeternam. Quis
enim in illa vita panem esurienti dat, ubi nemo
esurit? quis aquam sitienti, ubi nemo sitit? quis
mortuum sepelit, ubi terra viventium est? quis caetera
opera misericordiae exercet, ubi nullus miser
invenitur? Actionis ergo ibi labor nullus, sed solus
praeteritae actionis perpetuus remanet fructus. Speculativa
autem felicitas, quae hic inchoatur, illic sine
fine perficitur, quando et supernorum civium et ipsius
Domini praesentia non per speculum et in aenigmate,
sicut nunc, sed facie ad faciem videbitur. Unde recte
de ea sub typo discipuli quem diligebat, quemque
supra pectus suum fecit discumbere, dicit Dominus: Sic eum volo manere donec venio.
Ac si aperte dicat:
Nolo gustum speculativae suavitatis, quam maxime
in sanctis meis diligo, sperantibus in protectione
alarum mearum, inebriatis ab ubertate domus meae,
sicut laboriosae usum actionis lethi conditione finiri,
sed post mortem sublimius me apparente, atque in
meae conspectum majestatis illos perducente perfici.
Sequitur:
Hic est discipulus ille qui testimonium perhibet de
justitia certando [ Al., decertando]. Contemplativa
autem vita est, cum longo quis bonae actionis exercitio
edoctus, diutinae orationis dulcedine instructus,
crebra lacrymarum compunctione assuefactus, a cunctis
mundi negotiis vacare, et in sola dilectione oculum
mentis intendere didicerit, gaudiumque perpetuae
beatitudinis quod in futuro percepturus est, vita etiam
in praesenti coeperit ardenter desiderando praegustare,
et aliquando etiam, in quantum mortalibus fas est,
in excessu mentis speculando sublimiter evolare.
Haec autem vita divinae speculationis illos maxime
recipit qui post longa monasticae rudimenta virtutis
secreti ab hominibus degere norunt, eo liberiorem
ad coelestia meditanda animum habentes, quo a terrenis
separantur tumultibus. Namque activa non solis
in coenobio monachis, sed et cuncto, ut diximus,
populo Dei generaliter ingredienda proponitur. Et
quidem utrumque apostolum, et Petrum videlicet et
Joannem, quamvis inter homines positum, pro excellentis
culmine gratiae constet in utraque vita fuisse
perfectum, attamen una vita per Petrum, alia designatur
per Joannem. In eo etenim quod ait Petro
Dominus, Extendes manus tuas, et alius te cinget et
ducet quo non vis, perfectionem exprimit activae
conversationis, quae tentationum solet igne probari.
Unde alibi de ea dicit apertius: Beati qui persecutionem
patiuntur propter justitiam. Cui recte subjungit,
dicens: Sequere me, quia nimirum juxta ejusdem
Petri vocem Christus passus est pro nobis, relinquens
nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus. Quod
autem dicit de Joanne, Sic eum volo manere donec
venio, statum contemplativae virtutis insinuat, quae
non per mortem finienda ut activa, sed per [ Al.,
post] mortem est perfectius Domino veniente complenda.
Activus namque labor cum morte deficit,
mercedem post mortem accepturus aeternam. Quis
enim in illa vita panem esurienti dat, ubi nemo
esurit? quis aquam sitienti, ubi nemo sitit? quis
mortuum sepelit, ubi terra viventium est? quis caetera
opera misericordiae exercet, ubi nullus miser
invenitur? Actionis ergo ibi labor nullus, sed solus
praeteritae actionis perpetuus remanet fructus. Speculativa
autem felicitas, quae hic inchoatur, illic sine
fine perficitur, quando et supernorum civium et ipsius
Domini praesentia non per speculum et in aenigmate,
sicut nunc, sed facie ad faciem videbitur. Unde recte
de ea sub typo discipuli quem diligebat, quemque
supra pectus suum fecit discumbere, dicit Dominus: Sic eum volo manere donec venio.
Ac si aperte dicat:
Nolo gustum speculativae suavitatis, quam maxime
in sanctis meis diligo, sperantibus in protectione
alarum mearum, inebriatis ab ubertate domus meae,
sicut laboriosae usum actionis lethi conditione finiri,
sed post mortem sublimius me apparente, atque in
meae conspectum majestatis illos perducente perfici.
Sequitur:
Hic est discipulus ille qui testimonium perhibet de