AAS 1 (1909), p. 453
decem in salute earum gentium sic incubuit, ut apostolicos labores cum
Instituti sui disciplina felicissime conciliarem Et quemadmodum pugil se
ad futurum certamen gymnicis ludis exercet, ita venerabilis Dei Servus
martyrium praesentiens corpus afflictabat, solitus quum vehementius dies
aestuaret nudatos lacertos obiicere culi cum aculéis, brevi somno'indulgere
stratis membris super lignea cruce, et in vicino valetudinario, ut aegrotis
auxilio esset, dies noctesque versari. Interim fundendi pro Christo sanguinis
desiderio actus, Chinense imperium adiit anno MDCXLII, ibique urbes
Fogan, Moyang, Tingteu ac circumvicinas regiones maximo cum fructu
èxcoluit, nullisque laboribus fractus innumeras animas Christo lucrifecit.
Non diu tamen pax illa mansit, brevique Tartari, occupata per vim latissima
provincia Fo-Kiensi et ipsa urbe Fogan, atro! christianae fidei bellum
indixerunt. Sed ne belli quidem inter tumultus ab apostolatu cessit venerabilis
Dei Famulus. Etenim dum Fogan urbem Tartari obtinerent, eamque
obsidione cinctam, multa militum manu, Sinensis Pro-rex oppugnaret,
Franciscus, qui se pro Ecclesiae necessitatibus victimam obtulerat, non
dubitavit obsessae urbis moenia subire, ut sacri ministerii partes expleret.
Comprehensum, dum, post Sacramenta infirmis ministrata, notas per devia
latebras repetit, ad magistratum satellites deducunt. Interrogatus primum
de fide : mox de praetorio in praetorium pulsus, gladio linguae antequam
ferro passionem inchoavit: tot calumniis ac probris fuit impetitus. His
brevi successit crudelissimum malleolorum Supplicium, quo patientis pedes
duplici asse constringuntur usque ad ossium comminutionem. In eo terribili
cruciatu quum fortis atleta ne leviter quidem ingemisceret, stupore
perculsus qui aderat iudex: « Ergo, inquit, deliciis affluis »? Cui martyr:
« In corpus quidem dolor cadit, sed animus gaudio cumulatur, quia sic
« patienti similitudo est aliqua mihi cum Christo ». Ad haec, responsum
decem ictibus clavae. Postridie, interrogatus iterum, flagris dilaceratus
est ; deinde pene exanimis tractus in carcerem, ubi praecipui sontes, capitis
damnati, detinebantur, sui adspectu eorum commiserationem excitavit.
Quin et ipsi custodes ne innocens ille fame periret, quemadmodum imperatum
erat, facilem aditum christiano cuidam praebuerunt, qui eidem
cibos afferret ; quam pietatem vir Dei non tam in sui solatium, quam in
eorum salutem convertit. Ita enim coecos oculos ad lucem veritatis reseravit,
ut brevi career ille templum Dei viventis evaserit. Fustibus iterum
post paucos dies caesus est, et cum quidam christiani nominis osor, e
transfugis Sinis qui in urbe manserant, perfide incusasset venerabilem
Dei Servum secreti cum obsessoribus commercii, Franciscus, dum in carcere
orans dolorosa sanctissimi Rosarii mysteria recolit, accitur a militaris
praesidii Tartarorum praefecto. Hic, ira flagrans, eum iubet flexis genibus
Instituti sui disciplina felicissime conciliarem Et quemadmodum pugil se
ad futurum certamen gymnicis ludis exercet, ita venerabilis Dei Servus
martyrium praesentiens corpus afflictabat, solitus quum vehementius dies
aestuaret nudatos lacertos obiicere culi cum aculéis, brevi somno'indulgere
stratis membris super lignea cruce, et in vicino valetudinario, ut aegrotis
auxilio esset, dies noctesque versari. Interim fundendi pro Christo sanguinis
desiderio actus, Chinense imperium adiit anno MDCXLII, ibique urbes
Fogan, Moyang, Tingteu ac circumvicinas regiones maximo cum fructu
èxcoluit, nullisque laboribus fractus innumeras animas Christo lucrifecit.
Non diu tamen pax illa mansit, brevique Tartari, occupata per vim latissima
provincia Fo-Kiensi et ipsa urbe Fogan, atro! christianae fidei bellum
indixerunt. Sed ne belli quidem inter tumultus ab apostolatu cessit venerabilis
Dei Famulus. Etenim dum Fogan urbem Tartari obtinerent, eamque
obsidione cinctam, multa militum manu, Sinensis Pro-rex oppugnaret,
Franciscus, qui se pro Ecclesiae necessitatibus victimam obtulerat, non
dubitavit obsessae urbis moenia subire, ut sacri ministerii partes expleret.
Comprehensum, dum, post Sacramenta infirmis ministrata, notas per devia
latebras repetit, ad magistratum satellites deducunt. Interrogatus primum
de fide : mox de praetorio in praetorium pulsus, gladio linguae antequam
ferro passionem inchoavit: tot calumniis ac probris fuit impetitus. His
brevi successit crudelissimum malleolorum Supplicium, quo patientis pedes
duplici asse constringuntur usque ad ossium comminutionem. In eo terribili
cruciatu quum fortis atleta ne leviter quidem ingemisceret, stupore
perculsus qui aderat iudex: « Ergo, inquit, deliciis affluis »? Cui martyr:
« In corpus quidem dolor cadit, sed animus gaudio cumulatur, quia sic
« patienti similitudo est aliqua mihi cum Christo ». Ad haec, responsum
decem ictibus clavae. Postridie, interrogatus iterum, flagris dilaceratus
est ; deinde pene exanimis tractus in carcerem, ubi praecipui sontes, capitis
damnati, detinebantur, sui adspectu eorum commiserationem excitavit.
Quin et ipsi custodes ne innocens ille fame periret, quemadmodum imperatum
erat, facilem aditum christiano cuidam praebuerunt, qui eidem
cibos afferret ; quam pietatem vir Dei non tam in sui solatium, quam in
eorum salutem convertit. Ita enim coecos oculos ad lucem veritatis reseravit,
ut brevi career ille templum Dei viventis evaserit. Fustibus iterum
post paucos dies caesus est, et cum quidam christiani nominis osor, e
transfugis Sinis qui in urbe manserant, perfide incusasset venerabilem
Dei Servum secreti cum obsessoribus commercii, Franciscus, dum in carcere
orans dolorosa sanctissimi Rosarii mysteria recolit, accitur a militaris
praesidii Tartarorum praefecto. Hic, ira flagrans, eum iubet flexis genibus