PG 104, col. 461
Τῶν ἐν τῇ Ἐκκλησία πεφυλαγμένων δογμάτων,
τὰ μὲν ἐκ τῆς ἐγγράφου διδασκαλίας ἔχομεν ο τὰ.
δέ ἐκ τῶν ἀποστόλων παραδόσεως διαδοθέντα ἐν μυ-
στηρίῳ παρεδεξάμεοα” ἅπερ ἀμφότερα τὴν αὐτὴν
ἰσχὺν ἔχει πρὸς τὴν εὐσέϐειαν. Καὶ τούτοις οὐδεὶς
ἀντερεῖ, ὃς τίς γε, κᾶν κατὰ μικρὸν γοῦν θεσμῶν
ἐκκλησιαστικῶν πεπείραται. Ei γὰρ ἐπιχειρήσαιμεν
τὰ ἄγραφα τῶν ἐθῶν, ὡς μὴ μεγάλην ἔχοντα τὴν
δύναμιν παραιτεῖσθαι, λάθοιμεν ἂν εἰς αὐτὰ τὰ
καίρια ζημιοῦντες τὸ Εὑαγγέλιον , ’μᾶλλον δὲ είς
ὄνομα ψιλὸν περιϊστῶντες τὸ κήρυγμα · οἷον, ἵνα
τοῦ πρώτου καὶ κοινοτάτου πρῶτον μνησθῶ, τῷ
τύπῳ τοῦ σταυροῦ τοὺς είς τὺ δνομα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Β
Ἰησοῦ Χριστοῦ ὴλπικότας κατασημαίνεσθαι, τίς ὁ
διὰ γράμματος διδάξις ; Τὸ πρὸς ἀνατολὰς τετράφθαι
κατὰ τὴν προσευχὴν , ποῖον ἡμᾶς ἐδίδαξε ψάμμας
Τὰ τῆς ἐπικλήσεως ῥήματα ἐπὶ τῇ ἀναδείξει τοῦ
ἄρτου τῆς εὐχαριστίας καὶτοῦ ποτηρίου τῆς εὐλο-
γίας, τίς τῶν ἁγίων ἐγγράφως ἡμῖν καταλέλοιπεν ;
Οὐ γὰρ δὴ τούτοις ἀρκούμεθα, ὧν ὁ ’Λπόστολος ἢ
τὸ Εὑαγγέλιον ἐπεμνήσθη, ἀλλὰ καὶ προλέγομεν καὶ
ἐπιλέγομεν ἕτερα, ὡς μεγάλην ἔχοντα πρδςί τὸ μυ-
στήριον τὴν ἰσχὺν, ἐκ τῆς ἀγράφου διδασκαλίας
παραλαϐόντες. Εὐλογοῦμεν δὲ τὸ ὕδωρ τοῦ βαπτίσ-
, ματος, καὶ τὺ ἔλαιον τῆς κρίσεως, καὶ προσέτι αὺ-
τὸν τὸν βαπτιζόμενον · ἀπὸ ποίων ἐγγράῳων; οὐκ
ἀπὸ τῆς σιωπωμένης καὶ μυστικῆς παραδόσεως ; τί
δέ. ; αὐτὴν τοῦ ἐλαίου τὴν χρίσιν τίς λόγος γεγραμ- C
μένος ἐδίδαξε ; τὸ δὲ τρὶς βαπτίζεσθαι τὸν ἄνθρωπον
πόθεν ; ἄλλα δὲ ὅσα περὶ τὸ βάπτισμα, ἀποτάσσεσθαι
τῷ Σατανᾷ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὑτοῦ, ἐκ ποίας ἐστὶ
γραφῆς οὐκ ἐκ τῆς ἀδημοσιεύτου ταύτης καὶ ἀπορσ
ῥήτου διδασκαλίας, ἣν ἐν ἀπολυπροιγμονήτῳ καὶ
ἁπεριεργάστῳ σιγῇ οἱ πατέρες ἡμῶν ego-.3115“; κα-
λῶς ἐκεῖνο δεδιδαγμένοι, τῶν μυστηρίων τὰ σεμνά
σιωπῇ διασώζεσθαι · ἃ. γὰρ οὺδέ ἐποπτεύειν ἔξεστι
τοῖς ἀμυήτοις, τούτων πῶς ἂν ἦν εἰκὸς τὴν διδασκαλίαν θριαμὸεάειν ἐν γράμμασι-νς
Καὶ μεθ’ ἔτερα.
Οὗτος ὁ λόγος τῆς τῶν ἀγράφων παραδόσεως, ὡς
μὴ καταμεληθεῖσαν τῶν δογμάτων τὴν γνῶσιν εὑ-
καταφρόνητον τοῖς πολλοῖς γενέσθαι διὰ συνήθειαν.
Ἀλλο γὰρ δόγμα καὶ ἄλλο κήρυγμα· τὰ μὲν γὰρ
δόγματα σιωπᾶται, τὰ δὲ κηρύγματα ὃημοσιεύεται.
Σιωπῆς δὲ εἶδος καὶ ἡ ἀσάφεια, χρῆταιὴ Γρατὴ,
δυσθεώρητον κατασκευάζουσα τῶν δογμάτων τὴν
νοῦν, πρὸς τὺ τῶν ’ξένπυγχανόντων λυσιτελές. Τού⁴
του χάριν πάντες μὲν ὁρῶμεν κατ’ ἀνατολὰς ἐπὶ
τῶν προσευχῶν · ὀλίγοι δὲ ἴσμεν, ὃτι τὴν ἀρχαίαν
ἐπιζητοῦμεν πατρίδα τὸν παράδεισον, ὃν ἐφύτευσεν
ὁ Θεὸς ἐν Ἐδὲμ κατὰ. ἀνατολάς. Καὶ ὀρθοὶ μὲν πλη-
ροῦμεν τὰς εὐχὰς ἐν τῇ μιᾷ. τοῦ σαϐϐάτου, τὸν δὲ
λόγον οὐ πάντες οἴδαμεν. Οὐ γὰρ μόνον ὡς συν-
αναστάντες Χριστῷ, καὶτὰ ἄνω ζητεῖν ὀφείλοντες, ἐν
τῇ ἀναστασίμῳ ἡμέρᾳ τῆς δεδομένης ἡμῖν χάριτος,
διὰ τῆς κατὰ τὴν προσευχὴν στάσεως, ἑαυτοὺς ὑπομι-
³⁸ Gen. II, x.
τὰ μὲν ἐκ τῆς ἐγγράφου διδασκαλίας ἔχομεν ο τὰ.
δέ ἐκ τῶν ἀποστόλων παραδόσεως διαδοθέντα ἐν μυ-
στηρίῳ παρεδεξάμεοα” ἅπερ ἀμφότερα τὴν αὐτὴν
ἰσχὺν ἔχει πρὸς τὴν εὐσέϐειαν. Καὶ τούτοις οὐδεὶς
ἀντερεῖ, ὃς τίς γε, κᾶν κατὰ μικρὸν γοῦν θεσμῶν
ἐκκλησιαστικῶν πεπείραται. Ei γὰρ ἐπιχειρήσαιμεν
τὰ ἄγραφα τῶν ἐθῶν, ὡς μὴ μεγάλην ἔχοντα τὴν
δύναμιν παραιτεῖσθαι, λάθοιμεν ἂν εἰς αὐτὰ τὰ
καίρια ζημιοῦντες τὸ Εὑαγγέλιον , ’μᾶλλον δὲ είς
ὄνομα ψιλὸν περιϊστῶντες τὸ κήρυγμα · οἷον, ἵνα
τοῦ πρώτου καὶ κοινοτάτου πρῶτον μνησθῶ, τῷ
τύπῳ τοῦ σταυροῦ τοὺς είς τὺ δνομα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Β
Ἰησοῦ Χριστοῦ ὴλπικότας κατασημαίνεσθαι, τίς ὁ
διὰ γράμματος διδάξις ; Τὸ πρὸς ἀνατολὰς τετράφθαι
κατὰ τὴν προσευχὴν , ποῖον ἡμᾶς ἐδίδαξε ψάμμας
Τὰ τῆς ἐπικλήσεως ῥήματα ἐπὶ τῇ ἀναδείξει τοῦ
ἄρτου τῆς εὐχαριστίας καὶτοῦ ποτηρίου τῆς εὐλο-
γίας, τίς τῶν ἁγίων ἐγγράφως ἡμῖν καταλέλοιπεν ;
Οὐ γὰρ δὴ τούτοις ἀρκούμεθα, ὧν ὁ ’Λπόστολος ἢ
τὸ Εὑαγγέλιον ἐπεμνήσθη, ἀλλὰ καὶ προλέγομεν καὶ
ἐπιλέγομεν ἕτερα, ὡς μεγάλην ἔχοντα πρδςί τὸ μυ-
στήριον τὴν ἰσχὺν, ἐκ τῆς ἀγράφου διδασκαλίας
παραλαϐόντες. Εὐλογοῦμεν δὲ τὸ ὕδωρ τοῦ βαπτίσ-
, ματος, καὶ τὺ ἔλαιον τῆς κρίσεως, καὶ προσέτι αὺ-
τὸν τὸν βαπτιζόμενον · ἀπὸ ποίων ἐγγράῳων; οὐκ
ἀπὸ τῆς σιωπωμένης καὶ μυστικῆς παραδόσεως ; τί
δέ. ; αὐτὴν τοῦ ἐλαίου τὴν χρίσιν τίς λόγος γεγραμ- C
μένος ἐδίδαξε ; τὸ δὲ τρὶς βαπτίζεσθαι τὸν ἄνθρωπον
πόθεν ; ἄλλα δὲ ὅσα περὶ τὸ βάπτισμα, ἀποτάσσεσθαι
τῷ Σατανᾷ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὑτοῦ, ἐκ ποίας ἐστὶ
γραφῆς οὐκ ἐκ τῆς ἀδημοσιεύτου ταύτης καὶ ἀπορσ
ῥήτου διδασκαλίας, ἣν ἐν ἀπολυπροιγμονήτῳ καὶ
ἁπεριεργάστῳ σιγῇ οἱ πατέρες ἡμῶν ego-.3115“; κα-
λῶς ἐκεῖνο δεδιδαγμένοι, τῶν μυστηρίων τὰ σεμνά
σιωπῇ διασώζεσθαι · ἃ. γὰρ οὺδέ ἐποπτεύειν ἔξεστι
τοῖς ἀμυήτοις, τούτων πῶς ἂν ἦν εἰκὸς τὴν διδασκαλίαν θριαμὸεάειν ἐν γράμμασι-νς
Καὶ μεθ’ ἔτερα.
Οὗτος ὁ λόγος τῆς τῶν ἀγράφων παραδόσεως, ὡς
μὴ καταμεληθεῖσαν τῶν δογμάτων τὴν γνῶσιν εὑ-
καταφρόνητον τοῖς πολλοῖς γενέσθαι διὰ συνήθειαν.
Ἀλλο γὰρ δόγμα καὶ ἄλλο κήρυγμα· τὰ μὲν γὰρ
δόγματα σιωπᾶται, τὰ δὲ κηρύγματα ὃημοσιεύεται.
Σιωπῆς δὲ εἶδος καὶ ἡ ἀσάφεια, χρῆταιὴ Γρατὴ,
δυσθεώρητον κατασκευάζουσα τῶν δογμάτων τὴν
νοῦν, πρὸς τὺ τῶν ’ξένπυγχανόντων λυσιτελές. Τού⁴
του χάριν πάντες μὲν ὁρῶμεν κατ’ ἀνατολὰς ἐπὶ
τῶν προσευχῶν · ὀλίγοι δὲ ἴσμεν, ὃτι τὴν ἀρχαίαν
ἐπιζητοῦμεν πατρίδα τὸν παράδεισον, ὃν ἐφύτευσεν
ὁ Θεὸς ἐν Ἐδὲμ κατὰ. ἀνατολάς. Καὶ ὀρθοὶ μὲν πλη-
ροῦμεν τὰς εὐχὰς ἐν τῇ μιᾷ. τοῦ σαϐϐάτου, τὸν δὲ
λόγον οὐ πάντες οἴδαμεν. Οὐ γὰρ μόνον ὡς συν-
αναστάντες Χριστῷ, καὶτὰ ἄνω ζητεῖν ὀφείλοντες, ἐν
τῇ ἀναστασίμῳ ἡμέρᾳ τῆς δεδομένης ἡμῖν χάριτος,
διὰ τῆς κατὰ τὴν προσευχὴν στάσεως, ἑαυτοὺς ὑπομι-
³⁸ Gen. II, x.