PG 142, col. 296
πλην τῆς αἰτίας. Οὐδὲ γάρ ἀφέξομαι 166v θείων τού-
των τῆς θεολογίας φωνῶν· ὅτι πρὸς ἓν αἴτιον τὸν
Πατέρα, 6 Υἰὸς καὶ τὸ πανάγιον ἀναφέται Πνεῦμα·
ὅτι ῥίζα καί πηγή Υἰοῦ καί ΙΙνεὺματος ὁΠατήρ*
δτι μόνος ἀγτννητνς καὶ μόνος πηγὴ τῆς θεότητος 6
Πατήρ · καί τά πλείω παραλέλοιπεν 6 λόγος τὸ άσὺμο
μετρον ὑφερώμενοςο πλὴν ταῦτα πάντα παρίστησι
σαφῶς τῷ τὴν ἀλήθειαν ἀπεριέργως βουλόμένῳ ζη-
τεῖν οἳας ἡχονται ἐννοίας αἰ ἀνατεταγμέναι τῶν
ἀγίων φωναὶ, ἐπάν ἐρρέθη τούτοις δηλονότι ὅτι ἐκ
Πατρὸς τὸ Πνεῦμα δι’ Υἰοῦ ἐκπορεύεται ἢὺπάρχει,
καί ἐκλάμπει καί προχεῖται καὶ πέφηνε, καί πᾶν εἳ τι
τοιουτότροπον ἓτερον.
Σημαίνει δὲ αὐτά δὴ ταῦτα ἃ τρανῶς 6 μέγας
ἐρμηνεὺει Βασίλειος, οὑτῶσί φάσκων· Ἐπειδή τὸ
ἅγιον Πνεῦμα, ἀφ’ οὗ πᾶσα ἐπὶ την κτίσικὴ τῶν
ἀγαθῶν χορηγία πηγάζει, τοῦ Υἰοῦ μάν ἤρτηται ᾧ
ἀδιαστάτως συγκαταλαμϐάνεται, τῆς δὲ τοῦ Πατρὸς
αἰτίας ἐξημμένον ἔχει τὸ εἶναι, ὅθεν καὶ ἐκπορεύε-
ται, τοῦτο γνωριστικὸν τῆς κατά τήν ὑπόστασιν ἰδιό-
τητος σημεῖον ἔχει, μετά τοῦ Υἰοῦ καὶ σὸν αὐτῷ
γνωρίζεσθαι, καί τὸ ἐκ τοῦ Πατρὸς ὑφεστάναι· 6 δὲ
Υἰὸς 6 16 ἐκ τοῦ Πατρὸς ἐκπορευόμενον Πνεῦμα δι’
ἑαυτοῦ καὶ μεθ’ ἑαυτοῦ γνωρίζων μόνος μονογενῶς,
ἐκ τοῦ ἀγεννῄτου φωτὸς ἐκλάμψας, οὐδεμίαν κατὰ
τὸ ἰδιάζον τὴν κοινωνίαν τῶν γνωρισμάτων ἔχει πρὸς
εἰρημένοις σημείοις μόνοςς γεωρίζεται·
Καὶ 6 ἅγιος Γρηγόριος Νὐσσης. Τῷ Πατρὶ κατά
16 ἄκτιστον συναπτόμενον 16 Πνεῦμα 16 ἅγιον, πά·-
λιν αὐτοῦ τῷ μή Πατήρ εἶναι καθάπερ ἐκεῖνος δια-
χωρίζεται. Τῇ δὶ πρὸς τὸν Υἰὸν κατά 16 ἅκτιστον
συναφείῃ καί ἐν τῷ τὴν αἰτίαν τῆς ὑπάρξεως ἐκ
Θεοῦ τῶν ὅλων ἔχειν, ἀφίσταται πάλιν τῷ ἰδιάζοντι,
ἐν τῷ μήτε μονογενῶς ἐκ τοῦ Πατρὸς ὑποστῆναι
καί ἐν τῷ δι’ αὐτοῦ τδῦ Υἰοῦ πεφηνέναι καὶ ἐν τοῖς
ἀνωτάτω τρῆθεῖσιν. Ἀλλ’ ἐκ μὲν τοῦ Θεοῦ τῶν ὅλων
καὶ αὐτὸ τὸ Πνεῦμα δηλαδὴ την αἰτίαν ἔχον τοῦ εἶ-
ναι ὅθεν καὶ τὸ μονογενές ἐστι φῶς, διά δὲ τοῦ ἀλη-
θινοῦ φωτὸς ἐκλάμψαν οὔτε διαστήματι οὔτε φύσεως
ἑτερότητι τοῦ Πατρὸς ἢ τοῦ Μονογενοῦς ἀποτέμνε-
ται.
’ Ο αὐτὸς αὗθις συγγραφόμενος τὸν βίον τοῦ ὁμω-
Θαυματουργοῦ Γρηγορίου, καὶ τὴν ἀπο-
κάλυψιν τῆς πίστεως ἐκτιθέμενος, ἤν 6 μέγας εὐαγ-
γελιστὴς. Ἰωάννης ἐπιστάς ἐκείνῳ δι’ ὀπτασίας ἐδί-
δαξεν · ἡ δέ ἐστιν, Εἷς Θεὸς Πατήρ Λόγευ ζῶντος σο-
φίας ὑφεστώσης καὶ δυναμεως καί χαρακτῆρος ἀϊδίου,
τέλειος τελείου γεννήτωρ, Πατὴρ Υἰοῦ μονογενοῦς,
εἷς Κύριος, μόνος ἐκ μόνου, Θεὸς ἐκ Θεοῦ, χαρα-
κτήρ καὶ εἰκὼν τῆς θεότητος, Λόγος ἄναρχος, σοφία
τῆς τῶν ὅλων συστάσεως περιεκτικὴ, καὶ δύναμις
τῇς ὅλης κτίσεως ποιητικὴ, Υἰὸς ἀληθινὸς ἀληθινοῦ
Πατρὸς, ἀόρατος ἀοράτου, καί ἄφθαρτος ἀφθάρτου,
καὶ ἀθάνατος ἀθανάτου, καί ἀίδιος, ἀϊδίνυ. Ἕν Πνεῦ-
ὁίγιον ἐκ Θεοῦ τὴν ὕπαρξιν ἔχον. Καὶ οὐδεὶς ἔγνω
των τῆς θεολογίας φωνῶν· ὅτι πρὸς ἓν αἴτιον τὸν
Πατέρα, 6 Υἰὸς καὶ τὸ πανάγιον ἀναφέται Πνεῦμα·
ὅτι ῥίζα καί πηγή Υἰοῦ καί ΙΙνεὺματος ὁΠατήρ*
δτι μόνος ἀγτννητνς καὶ μόνος πηγὴ τῆς θεότητος 6
Πατήρ · καί τά πλείω παραλέλοιπεν 6 λόγος τὸ άσὺμο
μετρον ὑφερώμενοςο πλὴν ταῦτα πάντα παρίστησι
σαφῶς τῷ τὴν ἀλήθειαν ἀπεριέργως βουλόμένῳ ζη-
τεῖν οἳας ἡχονται ἐννοίας αἰ ἀνατεταγμέναι τῶν
ἀγίων φωναὶ, ἐπάν ἐρρέθη τούτοις δηλονότι ὅτι ἐκ
Πατρὸς τὸ Πνεῦμα δι’ Υἰοῦ ἐκπορεύεται ἢὺπάρχει,
καί ἐκλάμπει καί προχεῖται καὶ πέφηνε, καί πᾶν εἳ τι
τοιουτότροπον ἓτερον.
Σημαίνει δὲ αὐτά δὴ ταῦτα ἃ τρανῶς 6 μέγας
ἐρμηνεὺει Βασίλειος, οὑτῶσί φάσκων· Ἐπειδή τὸ
ἅγιον Πνεῦμα, ἀφ’ οὗ πᾶσα ἐπὶ την κτίσικὴ τῶν
ἀγαθῶν χορηγία πηγάζει, τοῦ Υἰοῦ μάν ἤρτηται ᾧ
ἀδιαστάτως συγκαταλαμϐάνεται, τῆς δὲ τοῦ Πατρὸς
αἰτίας ἐξημμένον ἔχει τὸ εἶναι, ὅθεν καὶ ἐκπορεύε-
ται, τοῦτο γνωριστικὸν τῆς κατά τήν ὑπόστασιν ἰδιό-
τητος σημεῖον ἔχει, μετά τοῦ Υἰοῦ καὶ σὸν αὐτῷ
γνωρίζεσθαι, καί τὸ ἐκ τοῦ Πατρὸς ὑφεστάναι· 6 δὲ
Υἰὸς 6 16 ἐκ τοῦ Πατρὸς ἐκπορευόμενον Πνεῦμα δι’
ἑαυτοῦ καὶ μεθ’ ἑαυτοῦ γνωρίζων μόνος μονογενῶς,
ἐκ τοῦ ἀγεννῄτου φωτὸς ἐκλάμψας, οὐδεμίαν κατὰ
τὸ ἰδιάζον τὴν κοινωνίαν τῶν γνωρισμάτων ἔχει πρὸς
εἰρημένοις σημείοις μόνοςς γεωρίζεται·
Καὶ 6 ἅγιος Γρηγόριος Νὐσσης. Τῷ Πατρὶ κατά
16 ἄκτιστον συναπτόμενον 16 Πνεῦμα 16 ἅγιον, πά·-
λιν αὐτοῦ τῷ μή Πατήρ εἶναι καθάπερ ἐκεῖνος δια-
χωρίζεται. Τῇ δὶ πρὸς τὸν Υἰὸν κατά 16 ἅκτιστον
συναφείῃ καί ἐν τῷ τὴν αἰτίαν τῆς ὑπάρξεως ἐκ
Θεοῦ τῶν ὅλων ἔχειν, ἀφίσταται πάλιν τῷ ἰδιάζοντι,
ἐν τῷ μήτε μονογενῶς ἐκ τοῦ Πατρὸς ὑποστῆναι
καί ἐν τῷ δι’ αὐτοῦ τδῦ Υἰοῦ πεφηνέναι καὶ ἐν τοῖς
ἀνωτάτω τρῆθεῖσιν. Ἀλλ’ ἐκ μὲν τοῦ Θεοῦ τῶν ὅλων
καὶ αὐτὸ τὸ Πνεῦμα δηλαδὴ την αἰτίαν ἔχον τοῦ εἶ-
ναι ὅθεν καὶ τὸ μονογενές ἐστι φῶς, διά δὲ τοῦ ἀλη-
θινοῦ φωτὸς ἐκλάμψαν οὔτε διαστήματι οὔτε φύσεως
ἑτερότητι τοῦ Πατρὸς ἢ τοῦ Μονογενοῦς ἀποτέμνε-
ται.
’ Ο αὐτὸς αὗθις συγγραφόμενος τὸν βίον τοῦ ὁμω-
Θαυματουργοῦ Γρηγορίου, καὶ τὴν ἀπο-
κάλυψιν τῆς πίστεως ἐκτιθέμενος, ἤν 6 μέγας εὐαγ-
γελιστὴς. Ἰωάννης ἐπιστάς ἐκείνῳ δι’ ὀπτασίας ἐδί-
δαξεν · ἡ δέ ἐστιν, Εἷς Θεὸς Πατήρ Λόγευ ζῶντος σο-
φίας ὑφεστώσης καὶ δυναμεως καί χαρακτῆρος ἀϊδίου,
τέλειος τελείου γεννήτωρ, Πατὴρ Υἰοῦ μονογενοῦς,
εἷς Κύριος, μόνος ἐκ μόνου, Θεὸς ἐκ Θεοῦ, χαρα-
κτήρ καὶ εἰκὼν τῆς θεότητος, Λόγος ἄναρχος, σοφία
τῆς τῶν ὅλων συστάσεως περιεκτικὴ, καὶ δύναμις
τῇς ὅλης κτίσεως ποιητικὴ, Υἰὸς ἀληθινὸς ἀληθινοῦ
Πατρὸς, ἀόρατος ἀοράτου, καί ἄφθαρτος ἀφθάρτου,
καὶ ἀθάνατος ἀθανάτου, καί ἀίδιος, ἀϊδίνυ. Ἕν Πνεῦ-
ὁίγιον ἐκ Θεοῦ τὴν ὕπαρξιν ἔχον. Καὶ οὐδεὶς ἔγνω