PG 148, col. 1329
B’. Διὸ καὶ λέγειν ἀρξάμενος εγω-(ε περὶ μὲν τῶν
ἡμετέρων Ἤκιστά σε, φίλων ἄριστε, χαλεπαίνειν,
ἔφασκον, εἶναι χρεὼν, ἐπεὶ μηδὲν τῶν ἐν βίῳ χρη-
στῶν ἀμιγὲς οὐδ’ ἄκρατον ἔχει τὸ χαῖρον· ἀλλὰ
μέμικται πάντα πρὸς τοῦ θεοῦ, καθάπερ χαλινῷ
τινι τὴν διαμονὴν τοῦ φρονεῖν ἐν μέτροις κατέχον-
τος ο εῖναι γὰρ πτγχάλεπον, εὖροοῦντα ταῖς ἁμωσ-
γιπως μακαριζομένης τύχαις τοῦ βίου μένειν ὲν
τῷ καθεστῶτι τοῦ ἤθους. Περὶ δὲ σοῦ μοι θαυμά-
ζειν ἔπεισι, πῶς τοσούτου χειμῶνος τὰ τῆς Ἐκκλη- Β
σίας ταράξαντος δόγματα, ἥκιστα γινώσκειν [Ρ. 662]
τοῖς φίλοις ἡμῖν, οἷς τὰ μάλιστα θαρρεῖν ἐδόκεις ,
οὔπω δέδωκας ἡμῖν οὐδὲν ἀκριϐές · ἀλλ’ ἀφῆκας
παντοδαπαῖς πλανᾶσθαι φήμαις, καὶ ἀμφισϐητεῖν,
πότερον τοῖς ὅροις ἐκείνοις ἐμμένεις καὶ σὺ, καθά-
περ ἡμεῖς ’ ἢ καθάπερ θυέλλης τῆς τοῖς δόγμασιν
ἐνσκηψάσης νῦν καταιτίδος, καὶ ἄλλων ἄλλοθι ipso
ρομὲνων, καθάπερ τῶν πλοίων τὰ ἁκυῦἑρνητα, φέ-
ρων καὶ σὺ σαυτὸν τοῖς ἐναντίοις ὲπέῤῥιψας, καὶ
γλώττης ἀφειδῶς καθ’ ἡμῶν ὁμοίως ἔχεις ἐκείνοις.
Καίτοι γ’ ἀνάγκην ἥκιστ’ ίσμεν οὐδεμίαν βίᾳ πε-
ριοῦσαν, πείθειν τῇ θρησκείᾳ καὶ τὴν φιλίαν ὁμοῦ
συνεξίστασθαι · επεὶ¹ καὶ Λισάνιον, Ἕλληνα τὴν θρη-
σκείαν ὄντα, Βασιλείῳ φίλον εἶναι ἐνῆν τῷ μεγάλῳο
καὶ τοιούτων δ βίος γέμει παραὸολῶν. Ἔπειτ’, οὐδὲ
θιλων, τῷ Παλαμᾷ προστίθεσθαι δυνηθείης ἄν.
Οἶσθα γὰρ ὡς Ἰωάννῃ τῷ πατριάρχῃ ζῶντι συχνά
καὶ μετά γε πολλῆς τῆς αἰδοῦς προσιὼν, αὐτὸν μὲν
τοῖς ἁγίοις σννέταττες ὅλαις προθέσεσι τῆς ψυχῆς ο
Παλαμᾶν δ’ ὁμοῦ βασιλεῖ Καντακουζηνῷ πάσαις
ἔπλυνες ὕϐρεσι νύκτωρ καὶ μεθ’ ἡμέραν, καὶ ἀσε-
ϐῶν ἀσεϐεστέρους ἁπάντων ἐκάλεις ⁸ καί σφισι τα-
χὺν τὸν ἀφανισμὸν ἔσεσθαι προῦλεγες · ὡς ἥκιστα
μάλα σοι περιΐστασθαι νῦν, τὴν πρὸς τάναντία με-
ταϐολὴν ἁρμόττουσαν εἶναι, συνέσεως οὕτω καὶ γή-
ρως ἔχοντι, aut συνορᾷν δυναμένῳ τῆς αἰσχύνης τὸ
μέγεθος. Ποῖον γὰρ ἔτι χρόνον τῶν καθηκόντων
ἀναμενεί τις σύμϐουλον. ὲν τοιαύτη γεγονὼς ἡλι-
κίᾳ ; Καὶ πάσαις μὲν γὰρ ἡλικίαις καὶ τύχαις ἀνάγκη
φιὲὃον εἶναι θανάτου, ἀγνωσία μυστικῇ τοὺς κανόνας
ἡμῖν τῆς ζωῆς τοῦ Θεοῦ συγκαλύπτοντος, μάλιστα
δὶ τοῖς τὸν ἔσχατον οὕτως ὅρον τῆς ἡλικίας σκηνο-
σατοῦσινν. ὅτε μάλιστα καὶ τῆς ἀκμῆς ἐκείνηςή
πανήγυρις ἤδη σσέννυται, καὶ τὸ τῶν μακρῶν ὲλτ
πίδων ὡς τὰ πολλὰ παρατρέχει θέατρον. ⁸0 δὴ κάπὶ
νοῦν ἀεί μιι στρέφοντι τῶν ἀνδριαντοποιῶν (49) τε
καὶ τῶν ζωγράφων ἐκείνους ἐπῄει θαυμάζειν, ὅσοι
τῆς χρονικῆς περιόδου τδ τάχος μιμεῖσθαι διὰ τῆς
τέχνης ἐθέλοντες ἄνδρα ποιοῦσιν ὀπισθοφᾶλακρον
μιν ὡς ἐπίπαν, οὐ δ’ ἁναφαλανιίαν · ἀλλὰ μέτωπον
Variorum not
($9) Sic supra lib. ιιιι, cap. l, sect. ί. (ἶλνιέιιοκκ.
ἡμετέρων Ἤκιστά σε, φίλων ἄριστε, χαλεπαίνειν,
ἔφασκον, εἶναι χρεὼν, ἐπεὶ μηδὲν τῶν ἐν βίῳ χρη-
στῶν ἀμιγὲς οὐδ’ ἄκρατον ἔχει τὸ χαῖρον· ἀλλὰ
μέμικται πάντα πρὸς τοῦ θεοῦ, καθάπερ χαλινῷ
τινι τὴν διαμονὴν τοῦ φρονεῖν ἐν μέτροις κατέχον-
τος ο εῖναι γὰρ πτγχάλεπον, εὖροοῦντα ταῖς ἁμωσ-
γιπως μακαριζομένης τύχαις τοῦ βίου μένειν ὲν
τῷ καθεστῶτι τοῦ ἤθους. Περὶ δὲ σοῦ μοι θαυμά-
ζειν ἔπεισι, πῶς τοσούτου χειμῶνος τὰ τῆς Ἐκκλη- Β
σίας ταράξαντος δόγματα, ἥκιστα γινώσκειν [Ρ. 662]
τοῖς φίλοις ἡμῖν, οἷς τὰ μάλιστα θαρρεῖν ἐδόκεις ,
οὔπω δέδωκας ἡμῖν οὐδὲν ἀκριϐές · ἀλλ’ ἀφῆκας
παντοδαπαῖς πλανᾶσθαι φήμαις, καὶ ἀμφισϐητεῖν,
πότερον τοῖς ὅροις ἐκείνοις ἐμμένεις καὶ σὺ, καθά-
περ ἡμεῖς ’ ἢ καθάπερ θυέλλης τῆς τοῖς δόγμασιν
ἐνσκηψάσης νῦν καταιτίδος, καὶ ἄλλων ἄλλοθι ipso
ρομὲνων, καθάπερ τῶν πλοίων τὰ ἁκυῦἑρνητα, φέ-
ρων καὶ σὺ σαυτὸν τοῖς ἐναντίοις ὲπέῤῥιψας, καὶ
γλώττης ἀφειδῶς καθ’ ἡμῶν ὁμοίως ἔχεις ἐκείνοις.
Καίτοι γ’ ἀνάγκην ἥκιστ’ ίσμεν οὐδεμίαν βίᾳ πε-
ριοῦσαν, πείθειν τῇ θρησκείᾳ καὶ τὴν φιλίαν ὁμοῦ
συνεξίστασθαι · επεὶ¹ καὶ Λισάνιον, Ἕλληνα τὴν θρη-
σκείαν ὄντα, Βασιλείῳ φίλον εἶναι ἐνῆν τῷ μεγάλῳο
καὶ τοιούτων δ βίος γέμει παραὸολῶν. Ἔπειτ’, οὐδὲ
θιλων, τῷ Παλαμᾷ προστίθεσθαι δυνηθείης ἄν.
Οἶσθα γὰρ ὡς Ἰωάννῃ τῷ πατριάρχῃ ζῶντι συχνά
καὶ μετά γε πολλῆς τῆς αἰδοῦς προσιὼν, αὐτὸν μὲν
τοῖς ἁγίοις σννέταττες ὅλαις προθέσεσι τῆς ψυχῆς ο
Παλαμᾶν δ’ ὁμοῦ βασιλεῖ Καντακουζηνῷ πάσαις
ἔπλυνες ὕϐρεσι νύκτωρ καὶ μεθ’ ἡμέραν, καὶ ἀσε-
ϐῶν ἀσεϐεστέρους ἁπάντων ἐκάλεις ⁸ καί σφισι τα-
χὺν τὸν ἀφανισμὸν ἔσεσθαι προῦλεγες · ὡς ἥκιστα
μάλα σοι περιΐστασθαι νῦν, τὴν πρὸς τάναντία με-
ταϐολὴν ἁρμόττουσαν εἶναι, συνέσεως οὕτω καὶ γή-
ρως ἔχοντι, aut συνορᾷν δυναμένῳ τῆς αἰσχύνης τὸ
μέγεθος. Ποῖον γὰρ ἔτι χρόνον τῶν καθηκόντων
ἀναμενεί τις σύμϐουλον. ὲν τοιαύτη γεγονὼς ἡλι-
κίᾳ ; Καὶ πάσαις μὲν γὰρ ἡλικίαις καὶ τύχαις ἀνάγκη
φιὲὃον εἶναι θανάτου, ἀγνωσία μυστικῇ τοὺς κανόνας
ἡμῖν τῆς ζωῆς τοῦ Θεοῦ συγκαλύπτοντος, μάλιστα
δὶ τοῖς τὸν ἔσχατον οὕτως ὅρον τῆς ἡλικίας σκηνο-
σατοῦσινν. ὅτε μάλιστα καὶ τῆς ἀκμῆς ἐκείνηςή
πανήγυρις ἤδη σσέννυται, καὶ τὸ τῶν μακρῶν ὲλτ
πίδων ὡς τὰ πολλὰ παρατρέχει θέατρον. ⁸0 δὴ κάπὶ
νοῦν ἀεί μιι στρέφοντι τῶν ἀνδριαντοποιῶν (49) τε
καὶ τῶν ζωγράφων ἐκείνους ἐπῄει θαυμάζειν, ὅσοι
τῆς χρονικῆς περιόδου τδ τάχος μιμεῖσθαι διὰ τῆς
τέχνης ἐθέλοντες ἄνδρα ποιοῦσιν ὀπισθοφᾶλακρον
μιν ὡς ἐπίπαν, οὐ δ’ ἁναφαλανιίαν · ἀλλὰ μέτωπον
Variorum not
($9) Sic supra lib. ιιιι, cap. l, sect. ί. (ἶλνιέιιοκκ.