PG 148, col. 1340
πρότερον μὲν, εί καὶ τοῖς σοφοζ διδασκάλοις τῆς Ἐκυ
κλησίας, οἳ σὺν ἐπιστήμῃ λέγουσιν ἃ λέγουσι, νοο
μίζεταί τι καὶ συνδοκεῖ τὰ τοιαῦτα· εἶναι δηλαδὴ
τὸν μὲν δίσκον οὐσίαν ἡλίου* [Ρ. 66η τὸδὲ φῶς, ἀνού-
σιον ἐνέργειαν καὶ δύναμιν καὶ συμϐεϐηκὸς εἰς ἡμᾶς
ἐνεργοῦν ἰδίᾳ, καὶ χωρὶς ὑποκειμένης οὐσίας συγκατ-
ιούσης ἄχρις ἡμῶν ° ἔπειτα δεικνύειν καὶ εἰ δυνατὸν,
ἐκ τῶν αἰσθητῶν καὶ ὕλικῶν οὐσιῶν ἀκριϐεῖς καταο
λήψεις δύνασθαι γίνεσθαιτῶν ἀσωμάτων καὶ νοητῶν,
καὶ ἄμα τῆς τούτων ἁπάντων ἐπέκεινα θείας οὐσίας,
ἦν ὑπὲρ πᾶν δνομά τε καὶ νόημα τῶν ἁγίων ἀκούομεν
e'tvar'th δ’ ἐν’τῷ παντὶ θεωρούμενα ’θαύματα τῶν
θεολογικῶν ὀνομάτων τὴν θληνζδιδόναι, δι’ ὧν σοφδν,
δυνατὸν, ἀγαθὸν, ἅγιον, μακάριόν τε καὶ ἀΐδιον, κρι⁸
τὴν καὶ σωτῆρα, καὶ τὰ τοιαῦτα, κατονομάζομεν ·
ἆπερ πάντα, ποιότητᾶ τινα βραχεῖαν τοῦ θεῖον μύρου
ἔνδεικνύντα, ἠ πᾶσα κτίσις, διὰ τῶν ὲνθεωρουμένων
θαυμάτων, σκεύους τινος μυρεψικοῦ δίκην, ἑν ἑαυτῇ
ἀπεμάξατο. Καὶ ὀ ὑπὲρ πᾶν ὄνομα ὧν ἡμῖν πολυώ-
νυμος γίνεται, κατά τὰς τῶν εὐεργεσιῶν ποικιλίας
ὀνομαζόμενος · φῶς μὲν, ὅταν ὲξαφανίζῃ τῆς ἀγνοίας
τὸν ζόφον · ζωὴ δ’, ὅταν ἀθανασίαν χαρίζηται. Σὺ δ’
οὗθ’ ἢν παράγεις ἡμῖν ἐκ τῶν φαινομένων ἀπέδειξιν
συνορᾷν ἔχεις, οὔθ’ ἀ βούλει γνωρίζειν ἡμῖν ὑπὲρ
αἴσθησιν οἶδας. Ἀλλά καὶ ταῦτα βλέπων ἀγνοεῖς·
κάκεῖνα, μὴ βλέπων, οὐκ ἄν ποτε γνοίης ο πῶς γὰρ,
δι’ ἀγνοίας ἄγνοιαν καὶ δι’ enim; ἀκατην x173-
σκευάζειν πειρώμενος ; Ἡδέως δ’ ἄν σε ἐροίμην, πῶς
τῶν ἁγίων διαρῤήδην ταῦτα λεγόντων καὶ διδ ασκόν-
των διὰ παντὸς οὐ συνῆκας αῡτὸςς Auct-a- γὶρ ἓποιτ⁹
ἂν θάτερον ο ἦ γὰρ οὐκ ἀναγνοὺς ὃλω; ἀπ’) κοιλίας
φωνεῖς σήμερον, καὶ ὡς παίζοντος σού καταφρονοῦ-
μενο ἢξλοιπδν ἀναγνόντι σοι δυοῖν αὖθις ἕπεται θάτερον
ἦ γὰρ οὐκ ἔγνως, ὃ τῶν ἀσυνέτων ἐστὶ τεκμήριον ’ἢ
γνοὺς ἑκὼν βλασφημεῖς, τῷ σῷ διδασκάλῳξτῖειθόμενος
ἀπραγμόνως, ὡς ἔοικε, Παλαμᾷ. Διδ καὶ πᾶσαν αὐτῷ
βλασφημίας ἔννοιαν ὲπιρρίπτων υπὸ-ιΈνδυμίωνος ὕπνον
καθεύδεις αὐτὸς, κουφοτέραν σοι διὰ τοῦτο τὴν δίκην,
ἐνταῦθα μὲν τῆς τῶν ἀνθρώπων αἰσχύνης ποιεῖσθαι
νομίζων, ἐς δὲ τὸ μέλλον τῆς ἀθανάτου κολάσεως·
ὥσπερ ἃν εί τῆς ἐκείνου θελήσεως ἐξηρτῆσθαι τὰ
πράγματαρῑέπρωται. καὶ τὸ μένειν desim»; δύνασθαι
δςιᾷν τὸ κακόν⁶ μὴ συνιεὶς, ὡς ῥᾷον ἀναλαϐεῖν τὴν
εθσέὄειαν ἀπερήδξκηται, ἢ ἀσέϐειαν ἔχειν
ἅπερ ηδ’κησε. Σὺ μὲν οὖν οὐκ οἷδ’ ὃ κρίνεις βέλτιον
σαυτῷ καλ⁹ κουῳότερον είς κακίαν, εἴτε τὴν ἀκούσιον
ἇγνοίαν τῶν κακῶν, εἴτε τὶν τοῦ ἀκουσίου σχηματι-
σμόν. Ἐ γὼ δὲ οὖν. οἷδ’ αὖθις, ᾧ τὴν χείρω δίκην ἐπιρο
ῥίψω, τῆς τοῦ κακοῦ διανομῆς παραπλησίως [Ρ. 603]
ὲ’ρ’.ὲκάτε ρον σχιζομένης. Ei μὲν γὰρ ἀγ νοῶν ἁμωσ γε·
πως ἀπείιου θεολογίας, ἥττω σοι παντως τῆς καταδί-
κης τὴν ψῆφον ὁ τῆς ἀληθείας παρείχετο λόγος. οὗ
’νειι-ἱοιυιιι notae.
κλησίας, οἳ σὺν ἐπιστήμῃ λέγουσιν ἃ λέγουσι, νοο
μίζεταί τι καὶ συνδοκεῖ τὰ τοιαῦτα· εἶναι δηλαδὴ
τὸν μὲν δίσκον οὐσίαν ἡλίου* [Ρ. 66η τὸδὲ φῶς, ἀνού-
σιον ἐνέργειαν καὶ δύναμιν καὶ συμϐεϐηκὸς εἰς ἡμᾶς
ἐνεργοῦν ἰδίᾳ, καὶ χωρὶς ὑποκειμένης οὐσίας συγκατ-
ιούσης ἄχρις ἡμῶν ° ἔπειτα δεικνύειν καὶ εἰ δυνατὸν,
ἐκ τῶν αἰσθητῶν καὶ ὕλικῶν οὐσιῶν ἀκριϐεῖς καταο
λήψεις δύνασθαι γίνεσθαιτῶν ἀσωμάτων καὶ νοητῶν,
καὶ ἄμα τῆς τούτων ἁπάντων ἐπέκεινα θείας οὐσίας,
ἦν ὑπὲρ πᾶν δνομά τε καὶ νόημα τῶν ἁγίων ἀκούομεν
e'tvar'th δ’ ἐν’τῷ παντὶ θεωρούμενα ’θαύματα τῶν
θεολογικῶν ὀνομάτων τὴν θληνζδιδόναι, δι’ ὧν σοφδν,
δυνατὸν, ἀγαθὸν, ἅγιον, μακάριόν τε καὶ ἀΐδιον, κρι⁸
τὴν καὶ σωτῆρα, καὶ τὰ τοιαῦτα, κατονομάζομεν ·
ἆπερ πάντα, ποιότητᾶ τινα βραχεῖαν τοῦ θεῖον μύρου
ἔνδεικνύντα, ἠ πᾶσα κτίσις, διὰ τῶν ὲνθεωρουμένων
θαυμάτων, σκεύους τινος μυρεψικοῦ δίκην, ἑν ἑαυτῇ
ἀπεμάξατο. Καὶ ὀ ὑπὲρ πᾶν ὄνομα ὧν ἡμῖν πολυώ-
νυμος γίνεται, κατά τὰς τῶν εὐεργεσιῶν ποικιλίας
ὀνομαζόμενος · φῶς μὲν, ὅταν ὲξαφανίζῃ τῆς ἀγνοίας
τὸν ζόφον · ζωὴ δ’, ὅταν ἀθανασίαν χαρίζηται. Σὺ δ’
οὗθ’ ἢν παράγεις ἡμῖν ἐκ τῶν φαινομένων ἀπέδειξιν
συνορᾷν ἔχεις, οὔθ’ ἀ βούλει γνωρίζειν ἡμῖν ὑπὲρ
αἴσθησιν οἶδας. Ἀλλά καὶ ταῦτα βλέπων ἀγνοεῖς·
κάκεῖνα, μὴ βλέπων, οὐκ ἄν ποτε γνοίης ο πῶς γὰρ,
δι’ ἀγνοίας ἄγνοιαν καὶ δι’ enim; ἀκατην x173-
σκευάζειν πειρώμενος ; Ἡδέως δ’ ἄν σε ἐροίμην, πῶς
τῶν ἁγίων διαρῤήδην ταῦτα λεγόντων καὶ διδ ασκόν-
των διὰ παντὸς οὐ συνῆκας αῡτὸςς Auct-a- γὶρ ἓποιτ⁹
ἂν θάτερον ο ἦ γὰρ οὐκ ἀναγνοὺς ὃλω; ἀπ’) κοιλίας
φωνεῖς σήμερον, καὶ ὡς παίζοντος σού καταφρονοῦ-
μενο ἢξλοιπδν ἀναγνόντι σοι δυοῖν αὖθις ἕπεται θάτερον
ἦ γὰρ οὐκ ἔγνως, ὃ τῶν ἀσυνέτων ἐστὶ τεκμήριον ’ἢ
γνοὺς ἑκὼν βλασφημεῖς, τῷ σῷ διδασκάλῳξτῖειθόμενος
ἀπραγμόνως, ὡς ἔοικε, Παλαμᾷ. Διδ καὶ πᾶσαν αὐτῷ
βλασφημίας ἔννοιαν ὲπιρρίπτων υπὸ-ιΈνδυμίωνος ὕπνον
καθεύδεις αὐτὸς, κουφοτέραν σοι διὰ τοῦτο τὴν δίκην,
ἐνταῦθα μὲν τῆς τῶν ἀνθρώπων αἰσχύνης ποιεῖσθαι
νομίζων, ἐς δὲ τὸ μέλλον τῆς ἀθανάτου κολάσεως·
ὥσπερ ἃν εί τῆς ἐκείνου θελήσεως ἐξηρτῆσθαι τὰ
πράγματαρῑέπρωται. καὶ τὸ μένειν desim»; δύνασθαι
δςιᾷν τὸ κακόν⁶ μὴ συνιεὶς, ὡς ῥᾷον ἀναλαϐεῖν τὴν
εθσέὄειαν ἀπερήδξκηται, ἢ ἀσέϐειαν ἔχειν
ἅπερ ηδ’κησε. Σὺ μὲν οὖν οὐκ οἷδ’ ὃ κρίνεις βέλτιον
σαυτῷ καλ⁹ κουῳότερον είς κακίαν, εἴτε τὴν ἀκούσιον
ἇγνοίαν τῶν κακῶν, εἴτε τὶν τοῦ ἀκουσίου σχηματι-
σμόν. Ἐ γὼ δὲ οὖν. οἷδ’ αὖθις, ᾧ τὴν χείρω δίκην ἐπιρο
ῥίψω, τῆς τοῦ κακοῦ διανομῆς παραπλησίως [Ρ. 603]
ὲ’ρ’.ὲκάτε ρον σχιζομένης. Ei μὲν γὰρ ἀγ νοῶν ἁμωσ γε·
πως ἀπείιου θεολογίας, ἥττω σοι παντως τῆς καταδί-
κης τὴν ψῆφον ὁ τῆς ἀληθείας παρείχετο λόγος. οὗ
’νειι-ἱοιυιιι notae.