PG 151, col. 738
τὸ μὴ καταδέχεσθαι τῶν φιλοχρίστων τὴν ἀκοὴν,
ὥς πού τις ἔφη τῶν παρ’ ἀὐτοῖς ἀθετο·.ιμένων Πα-
τέρων, δ τί ποτε περὶ θείου δόγματος (H) εἴρηται
τοῖς ἁγίοις, μὴ σφόδρα ἀληθείας καὶ θεολογικῆς
ἀκριϐείας ἐξηρτημένον, τῷ παρ’ αὐτῶν πρεσϐευο-
μένῳ Θεῷ θαρρήσαντες, περί τε ένώσεως καὶ δια-
κρίσεως τρόπου θείας οὐσίας καὶ ἐνεργείας βρα-
χέ’ ἅττα πειραθῶμεν διεξιέναι· οὐκ οἴκοθεν λογι-
σμοὺς έφευρίσκειν ἐπιχειροῦντες, είς συνηγορίαν
τινά τῶν ὑπ’ αὐτῶν εὐσεϐῶς πάλαι τε θεοῗοογηθέν·
των· ἀλλ’ ὅνπερ ἁπανταχοῦ τηρεῖν ἐσπουδάκαμεν
νόμον, τά τῆς Ἐκκλησίας διά τῶν τῆς Ἐκκλησίας
διδασκάλων πιστοῦσθαι, καὶ μηδαμοῦ παρ’ ἑαυτῶν
προστιθέναι ἢ ἀφαιρεῖν τῶν τούτοις δογματισθέν-
των, τούτῳ δὴ κεχρημένοι κάνταῦθα. τὴν θείαν ὲν-
έργειαν ὲκ τῆς θείας οὐσίας εἶναι διαρρήδην τῶν
ἁγίων βοώντων ἀκηκοότες, οὐχ ὡς τά πάντα ἐκ
τοῦ Θεοῦ, καὶ ταύτην εἶναι νομίζομεν, καθάπερ τοῖς
διαφερομένοις σὺν πολλοῖς ἑτέροις ἀτόποις καὶ
τοῦτο δοκεῖ. Τὸ μὲν γὰρ ἐκ τοῦ Θεοῦ κάπὶ τῶν
κτισμάτων εῖρηται ' τὸ δ’ ἐκ τῆς οὐσίας τοῦ Θεοῦ
ἐπ’ οὐδενὸς εἴρηταί ποτε τῶν ποιημάτων. Μάλιστα
μὲνοῦν καὶ ἀπείρηται παντελῶς τοῦτό γε τοῖς
ἁγίοις.
Ὃ τε γὰρ μέγας Βασίλειος, Τὸ ποιούμενον, φη-
σὶν, οὐκ ἐκ τῆς οὐσίας τοῦ ποιοῦντός ἐστι · καὶ
γέγονεν, ἀλλ’ οὐκ ἐκ τῆς τοῦ Θεοῦ οὐσίας. Καὶ
πάλιν, Κτίσις δὲ καὶ ποίησις, τῷ ἔξωθεν, καί
οὐκ ἐκ τῆς οὐσίας τοῦ κτίζοντος καὶ ποιοῦντος,
γενέσθαι, τὸ κτιζόμενον καί ποιούμενον, ἀνό-
μοιον παντελῶς. Οὐ μὴν ἀλλ’ οὐδ’ ὠς ἔξω τῆς
θείας οὐσίας, αὐτὴν ὲκ τῆς θείας οὐσίας ὑπειλή-
φαμεν εἷναι, ῶσπερ καὶ τοῦτο ληρεῖν οὐ τοσοῦτον
ἀσεϐῶς ὅσον ἀμαθῶς τοῖς δι’ ἐναντίας ἐπῆλθεν·
μήποτέ τις οὕτω φρενῶν ἐκσταῐηθ ἀλλ’ οὐσισὺδη
καὶ φυσικὴν ταύτην τοῦ Θεοῦ κίνησιν οὖσαν κατά
τοὺς θεολόγους εἰδότες, ῶς ὲκ πηγῆς ἀεννάου φα-
μὲν τῆςθείας οὐσίας προέρχεσθαί τε xu". πηγά-
ζειν, καὶ ταύτης χωρὶς οὐδέποτε θεωρεῖσθαι· ἀλλ’
ἀδιαίρετον αὐτῆς ἀεὶ διαμένειν, ἐξ ἀϊδίου τε τῇ θεία
συνυπάρχειν οὐσίᾳ, καὶ ἀχωρίστως ἡνωμένην εἶναι,
μήτ’ αίῶνι μήτε χρονικῷἧ τυπικῷ τινι διαστήματι
τῆς eda; οὐσίας διαιρεῖσθαί ποτε δυναμένην, ἀὶὶ’
ἀχρόνως καὶ προαιωνίως ἐξ αὐτῆς ιε προϊοῦσαν,
καὶ ἀδιασπάστως αὐτῇ συνοῦσαν. Ὀ γὰρ μέγας
’Δθανάσιο;, ’Ὅταν δὲ, φησὶ, τὰ πάντα, ἐνεργεῖται
ὑπὸ τοῦ Θεοῦ διὰ Χριστοῦ ὲν ἁγίῳ Πνεύματι,
Fr. Combefisii notua.
virtualiler solum, non reipsa elnanante ab οεςριιιξπ,
:Jqllldd Ιξαὶιωηι,ι
δοῦλε, ηἰίἰῖε θυιιτιὺῖιιας _ de_ qnilms proi’ang
εει ιίίνιιια scientia. id est. llnfnlogia; νοτε ipsa
demonstrans per causam virlnalcm, seu raulonenn
quod sint al_iqua ’χει-ε υτιιιιιιςιο,
εοηυε τοιιἸίιοι· ἀίἑιίιιριιι, nec ipsa Dei essentia.
ὥς πού τις ἔφη τῶν παρ’ ἀὐτοῖς ἀθετο·.ιμένων Πα-
τέρων, δ τί ποτε περὶ θείου δόγματος (H) εἴρηται
τοῖς ἁγίοις, μὴ σφόδρα ἀληθείας καὶ θεολογικῆς
ἀκριϐείας ἐξηρτημένον, τῷ παρ’ αὐτῶν πρεσϐευο-
μένῳ Θεῷ θαρρήσαντες, περί τε ένώσεως καὶ δια-
κρίσεως τρόπου θείας οὐσίας καὶ ἐνεργείας βρα-
χέ’ ἅττα πειραθῶμεν διεξιέναι· οὐκ οἴκοθεν λογι-
σμοὺς έφευρίσκειν ἐπιχειροῦντες, είς συνηγορίαν
τινά τῶν ὑπ’ αὐτῶν εὐσεϐῶς πάλαι τε θεοῗοογηθέν·
των· ἀλλ’ ὅνπερ ἁπανταχοῦ τηρεῖν ἐσπουδάκαμεν
νόμον, τά τῆς Ἐκκλησίας διά τῶν τῆς Ἐκκλησίας
διδασκάλων πιστοῦσθαι, καὶ μηδαμοῦ παρ’ ἑαυτῶν
προστιθέναι ἢ ἀφαιρεῖν τῶν τούτοις δογματισθέν-
των, τούτῳ δὴ κεχρημένοι κάνταῦθα. τὴν θείαν ὲν-
έργειαν ὲκ τῆς θείας οὐσίας εἶναι διαρρήδην τῶν
ἁγίων βοώντων ἀκηκοότες, οὐχ ὡς τά πάντα ἐκ
τοῦ Θεοῦ, καὶ ταύτην εἶναι νομίζομεν, καθάπερ τοῖς
διαφερομένοις σὺν πολλοῖς ἑτέροις ἀτόποις καὶ
τοῦτο δοκεῖ. Τὸ μὲν γὰρ ἐκ τοῦ Θεοῦ κάπὶ τῶν
κτισμάτων εῖρηται ' τὸ δ’ ἐκ τῆς οὐσίας τοῦ Θεοῦ
ἐπ’ οὐδενὸς εἴρηταί ποτε τῶν ποιημάτων. Μάλιστα
μὲνοῦν καὶ ἀπείρηται παντελῶς τοῦτό γε τοῖς
ἁγίοις.
Ὃ τε γὰρ μέγας Βασίλειος, Τὸ ποιούμενον, φη-
σὶν, οὐκ ἐκ τῆς οὐσίας τοῦ ποιοῦντός ἐστι · καὶ
γέγονεν, ἀλλ’ οὐκ ἐκ τῆς τοῦ Θεοῦ οὐσίας. Καὶ
πάλιν, Κτίσις δὲ καὶ ποίησις, τῷ ἔξωθεν, καί
οὐκ ἐκ τῆς οὐσίας τοῦ κτίζοντος καὶ ποιοῦντος,
γενέσθαι, τὸ κτιζόμενον καί ποιούμενον, ἀνό-
μοιον παντελῶς. Οὐ μὴν ἀλλ’ οὐδ’ ὠς ἔξω τῆς
θείας οὐσίας, αὐτὴν ὲκ τῆς θείας οὐσίας ὑπειλή-
φαμεν εἷναι, ῶσπερ καὶ τοῦτο ληρεῖν οὐ τοσοῦτον
ἀσεϐῶς ὅσον ἀμαθῶς τοῖς δι’ ἐναντίας ἐπῆλθεν·
μήποτέ τις οὕτω φρενῶν ἐκσταῐηθ ἀλλ’ οὐσισὺδη
καὶ φυσικὴν ταύτην τοῦ Θεοῦ κίνησιν οὖσαν κατά
τοὺς θεολόγους εἰδότες, ῶς ὲκ πηγῆς ἀεννάου φα-
μὲν τῆςθείας οὐσίας προέρχεσθαί τε xu". πηγά-
ζειν, καὶ ταύτης χωρὶς οὐδέποτε θεωρεῖσθαι· ἀλλ’
ἀδιαίρετον αὐτῆς ἀεὶ διαμένειν, ἐξ ἀϊδίου τε τῇ θεία
συνυπάρχειν οὐσίᾳ, καὶ ἀχωρίστως ἡνωμένην εἶναι,
μήτ’ αίῶνι μήτε χρονικῷἧ τυπικῷ τινι διαστήματι
τῆς eda; οὐσίας διαιρεῖσθαί ποτε δυναμένην, ἀὶὶ’
ἀχρόνως καὶ προαιωνίως ἐξ αὐτῆς ιε προϊοῦσαν,
καὶ ἀδιασπάστως αὐτῇ συνοῦσαν. Ὀ γὰρ μέγας
’Δθανάσιο;, ’Ὅταν δὲ, φησὶ, τὰ πάντα, ἐνεργεῖται
ὑπὸ τοῦ Θεοῦ διὰ Χριστοῦ ὲν ἁγίῳ Πνεύματι,
Fr. Combefisii notua.
virtualiler solum, non reipsa elnanante ab οεςριιιξπ,
:Jqllldd Ιξαὶιωηι,ι
δοῦλε, ηἰίἰῖε θυιιτιὺῖιιας _ de_ qnilms proi’ang
εει ιίίνιιια scientia. id est. llnfnlogia; νοτε ipsa
demonstrans per causam virlnalcm, seu raulonenn
quod sint al_iqua ’χει-ε υτιιιιιιςιο,
εοηυε τοιιἸίιοι· ἀίἑιίιιριιι, nec ipsa Dei essentia.