PG 152, col. 29
sit, propriam Spiritus agnitionem doctor esse ait. A medio et continenter cs primo cst. Et. quae ge-
ligendum sit. adjecto tlilIi-renti processuum modo
tl-dinivi'. Sanctum enim Spiritum sine tempoc
stabilem atque incommutabilem, quia per Filium
naturaliter. et essentialiter, et juxta insignem
Athanasium, ex Deo procedendo, consubstantialis
est Patri ac Filio, creaturmque pariter conditor
cum Patre ac Filio, utpote unus creator, creatura
vero temporalis, coinnutabilis atque variahilis
est; per Filium cnim tietinnis conditionispie ra-
tione producta est, longissime a substantia Patris,
ct Filii et sancti Spiritus ren‘iota. ι Ut enim, iit-
quit Damascenns, creatura postmodum non cx
creatoris substantia est farta, ι nullus itaque
tuente ac ratione praeditus, commune aliquid ad
hanc habere arbitrabitur Spiritum sanetum : ex
ea, quod dicitur, ipsum atque creaturam prodiisse
per Filium :nisi quantum creata ad creatorem,
ct facta ad factorem communia sunt: ι Stabili
cnim, inquit, atque incommutabili ratione Spiritus
a creatura disrernitur. ι Nunc autem arbitrandum
cst id, quod dicitur, prodiisse. vel manasse, :rtcr-
nam ante omnia szecula substantiam Sancti Sspiritus
non significare. Primum enim cum docere insti-
tnerrt. quo pacto licus Trinitas in seipsa perso-
naliter ante saecula diStiugueretur, non quomodo
se haberet ad creaturam, hoc dixit. Atque utinam
sic, ut hic, quod dicitur prodiisse iu .creatnra, (ζ aggernt-ni,
subsistentiam. ex Deo, creaturteque essentiam
aperte siguilirat : ita et in Spiritu sancto. eum di-
citur, ejus ante omnia sarcula processum enin-
mettiat : atque. eo magis, quo etiam :eterue p-r
Filium etesse. et prodire, ac procedere a theolo-
gis asset-itur. Deinde magistros item audire. fascst,
ιιι hoe, quod dicitur, prodisse, aeternos processus
Filii Spiritusque commendat, quod in sequentibus
probabitur.
Gregorius Theologus, in sermone De Spiritu
sancto (ll) sic ait : ‹ Emanationts, habitusque ad
invicem differentia, appellationis quoque illorum
ilill'erentiam fecit. ι llic cmanationem idem intel-
ligi voluit, quod processum. Processiones autem
tliflcrcntes sunt llitli\ilfl$ atque processus. Rerte
ergo dictum est dill‘erentes .proccssioncs persona-
ium itl cili-cisse. ut aliud genitum, aliud procedi-us
et sit. et dicatur. Liquet igitur ex his qua: dicta
sunt, idem esse, cum dicimus Filium esse et nci-
geni.um, et sine ullo medio ex Patre, genitumque
esse, seu personam cx persona gigni; idemque
esse, cuin dicimus, Spiritum esse. et procedere :
atque ex primo per medium esse ct ex Patre per
Filium procedere : neque sine medio, neque unice
esse, neque continenter ex primo. Ihec enim cnu-
tra eamdem ditta renvcrtuntur. Qua: cnim per-
sona ιιι sancta Trinitate Filius est, ltrcc sine
(Η) Est oratio 3 dc 'H'colcgia.
ligendum sit. adjecto tlilIi-renti processuum modo
tl-dinivi'. Sanctum enim Spiritum sine tempoc
stabilem atque incommutabilem, quia per Filium
naturaliter. et essentialiter, et juxta insignem
Athanasium, ex Deo procedendo, consubstantialis
est Patri ac Filio, creaturmque pariter conditor
cum Patre ac Filio, utpote unus creator, creatura
vero temporalis, coinnutabilis atque variahilis
est; per Filium cnim tietinnis conditionispie ra-
tione producta est, longissime a substantia Patris,
ct Filii et sancti Spiritus ren‘iota. ι Ut enim, iit-
quit Damascenns, creatura postmodum non cx
creatoris substantia est farta, ι nullus itaque
tuente ac ratione praeditus, commune aliquid ad
hanc habere arbitrabitur Spiritum sanetum : ex
ea, quod dicitur, ipsum atque creaturam prodiisse
per Filium :nisi quantum creata ad creatorem,
ct facta ad factorem communia sunt: ι Stabili
cnim, inquit, atque incommutabili ratione Spiritus
a creatura disrernitur. ι Nunc autem arbitrandum
cst id, quod dicitur, prodiisse. vel manasse, :rtcr-
nam ante omnia szecula substantiam Sancti Sspiritus
non significare. Primum enim cum docere insti-
tnerrt. quo pacto licus Trinitas in seipsa perso-
naliter ante saecula diStiugueretur, non quomodo
se haberet ad creaturam, hoc dixit. Atque utinam
sic, ut hic, quod dicitur prodiisse iu .creatnra, (ζ aggernt-ni,
subsistentiam. ex Deo, creaturteque essentiam
aperte siguilirat : ita et in Spiritu sancto. eum di-
citur, ejus ante omnia sarcula processum enin-
mettiat : atque. eo magis, quo etiam :eterue p-r
Filium etesse. et prodire, ac procedere a theolo-
gis asset-itur. Deinde magistros item audire. fascst,
ιιι hoe, quod dicitur, prodisse, aeternos processus
Filii Spiritusque commendat, quod in sequentibus
probabitur.
Gregorius Theologus, in sermone De Spiritu
sancto (ll) sic ait : ‹ Emanationts, habitusque ad
invicem differentia, appellationis quoque illorum
ilill'erentiam fecit. ι llic cmanationem idem intel-
ligi voluit, quod processum. Processiones autem
tliflcrcntes sunt llitli\ilfl$ atque processus. Rerte
ergo dictum est dill‘erentes .proccssioncs persona-
ium itl cili-cisse. ut aliud genitum, aliud procedi-us
et sit. et dicatur. Liquet igitur ex his qua: dicta
sunt, idem esse, cum dicimus Filium esse et nci-
geni.um, et sine ullo medio ex Patre, genitumque
esse, seu personam cx persona gigni; idemque
esse, cuin dicimus, Spiritum esse. et procedere :
atque ex primo per medium esse ct ex Patre per
Filium procedere : neque sine medio, neque unice
esse, neque continenter ex primo. Ihec enim cnu-
tra eamdem ditta renvcrtuntur. Qua: cnim per-
sona ιιι sancta Trinitate Filius est, ltrcc sine
(Η) Est oratio 3 dc 'H'colcgia.