PG 158, col. 1002
synodus decreverunt , ex Patre per Filium Spiri--
tum sanctum procedere , non quod sit causa Fi-
lius, et principium absolute, et produclor hy-
postasis Spiritus ; sed quod cum alio causa sit, ct
principium ex principio, neque quod non sil. potis
solus Pater singulariter Spiritum sanetum produ-
cere : tmn ‘enim neque Filiqu sine alterius per-
sonae ope solus generare potuisset : cum ejusdem
sit perfectionis facultatisqne cx productis utrum-
que. Nam Pater ipse sullicienter Filium generat,
et Spiritum sanctum producit, et cum ille es‘t, erit
plane et Filius, et Spiritus : et si is defecerit co-
gitatione nostra, prorsus neque Filius erit, neque
etiam Spiritus ex Filio, et nulla penitus persona,
tantum abest, ut processio sit, et in exsistentiam
personarum motus. Filius vero veluti producens,
suo modo produccns, et ipse Spiritum sanctum.
ex Patre emanantem producit, producensque Patri
adhaeret, non tantum ut generatur, sed etiam ut
producit : namque per generationem facultatis pa?
ternae, ut producentis particeps factus, producitet
ipse una cum Patre, quod τι Patre producitur.
Adeo ut, si nostra imaginatione fingamus, a pro-
ducente Patrem ipsum prmcedi, et Spiritum san-
ctum ante ipsum Filium produci, Filius esset a pro-
ductore per Spiritum, et Spiritus cadent, qua: in
Patre est, facultate, generativa nempe Filii, produ-
ceret et ipse Filium ex productore tanquam Patre.
Non quod producens, qua Pater est, non esset
sufficiens suum generare Filium , cum nunc illum
sufficienter solus generat, quemadmodum et tun
solus sufficienter Spiritum sanctum produxisset:
sed quod perinde atque Pater generativam faculta-
tem sibi per spirationcm communicatam, veluti
perfectionem et facultatempossedisset , cum non-
dum Filius a Patre cogitatione nostra productus
esset. Et hanc Quidem theologiam implicitam Ro-
mana Ecclesia explicans, et ea; Filio Spiritum
procedere determinavit; id scilicet insinuans , per
Filium ex Patre, ut hocce causam, et fontem , et
principium primum sancti Spiritus bypostasis Pa-
trem evulgaret, etiam secundum Dei Verbi vocem,
et causam communiter Filium, ct fontem ex fonte,
ct principium ex principio ejusdem hypostasis,
quod a Patre ipse productivam facultatem, qua
Pater Spiritum sanctum producit, ut dicebamus,
habeat. Quapropter a primigenia causa et princi-
pali, adderem ipse, primaria et prazcipua et pro-
pria a Patre procedere tradit Spiritum sanctum , ex
Filio vero non aeque, licet et ex ipso eadem facul-
tate et productione producatur. Neque enim Fi-
lius est causa sine causa , neque principium sine.
principio bypostasis Spiritus.
8. Proptereaqucrt ex Filio dici Spiritum wn-
tum sanctum procedere , non quod sit causa Fi-
lius, et principium absolute, et produclor hy-
postasis Spiritus ; sed quod cum alio causa sit, ct
principium ex principio, neque quod non sil. potis
solus Pater singulariter Spiritum sanetum produ-
cere : tmn ‘enim neque Filiqu sine alterius per-
sonae ope solus generare potuisset : cum ejusdem
sit perfectionis facultatisqne cx productis utrum-
que. Nam Pater ipse sullicienter Filium generat,
et Spiritum sanctum producit, et cum ille es‘t, erit
plane et Filius, et Spiritus : et si is defecerit co-
gitatione nostra, prorsus neque Filius erit, neque
etiam Spiritus ex Filio, et nulla penitus persona,
tantum abest, ut processio sit, et in exsistentiam
personarum motus. Filius vero veluti producens,
suo modo produccns, et ipse Spiritum sanctum.
ex Patre emanantem producit, producensque Patri
adhaeret, non tantum ut generatur, sed etiam ut
producit : namque per generationem facultatis pa?
ternae, ut producentis particeps factus, producitet
ipse una cum Patre, quod τι Patre producitur.
Adeo ut, si nostra imaginatione fingamus, a pro-
ducente Patrem ipsum prmcedi, et Spiritum san-
ctum ante ipsum Filium produci, Filius esset a pro-
ductore per Spiritum, et Spiritus cadent, qua: in
Patre est, facultate, generativa nempe Filii, produ-
ceret et ipse Filium ex productore tanquam Patre.
Non quod producens, qua Pater est, non esset
sufficiens suum generare Filium , cum nunc illum
sufficienter solus generat, quemadmodum et tun
solus sufficienter Spiritum sanctum produxisset:
sed quod perinde atque Pater generativam faculta-
tem sibi per spirationcm communicatam, veluti
perfectionem et facultatempossedisset , cum non-
dum Filius a Patre cogitatione nostra productus
esset. Et hanc Quidem theologiam implicitam Ro-
mana Ecclesia explicans, et ea; Filio Spiritum
procedere determinavit; id scilicet insinuans , per
Filium ex Patre, ut hocce causam, et fontem , et
principium primum sancti Spiritus bypostasis Pa-
trem evulgaret, etiam secundum Dei Verbi vocem,
et causam communiter Filium, ct fontem ex fonte,
ct principium ex principio ejusdem hypostasis,
quod a Patre ipse productivam facultatem, qua
Pater Spiritum sanctum producit, ut dicebamus,
habeat. Quapropter a primigenia causa et princi-
pali, adderem ipse, primaria et prazcipua et pro-
pria a Patre procedere tradit Spiritum sanctum , ex
Filio vero non aeque, licet et ex ipso eadem facul-
tate et productione producatur. Neque enim Fi-
lius est causa sine causa , neque principium sine.
principio bypostasis Spiritus.
8. Proptereaqucrt ex Filio dici Spiritum wn-