PG 161, col. 781
σθαι δι’ Υίοῦ τὸ Πνεῦμα ἡμῖν λέγουσι τινες, αἰσχυ-
νέσοωσιιν, ὅτι μᾶλλον ό γεἰς πεφανέρωται διὰ τοῦ
ᾸῙνεύματος. Ἐκεῖνος γὰρ, φησὶν, ὑμᾶς διδάξει
πάντα, καὶ ὁδηγήσει εΙς πᾶσαν· τὴν ἀλήθειαν.
Φανεροῦται δὲ καί ὁ Πατὴρ δι’ Υἱοῦ. Ἐφανέίωσά
σοὺ, φησὶ, τὸ ὄνομα τοῖς ἀνθρώποις. Ἀλλ’ οὔτε
ὁ Πατὴρ δι’Υἱοῦ πεφηνέναι, οὒτε ὁ Υἱὸς διὰ τοῦ
“vetitum; λέγεται, τούναντίον δ’ ἅπαν ἔτι ή φανέ-
ρωσις αῦτη ἑν χρόνῳ. Τὸ δὲ Πνεῦμα αἱωνίως πέφηνε
δι’ Υὶοῦ. ἐπεὶ καὶ alonim; Πνεῦμα Υίοῦ. Οὐκ ἄρα
τὴν ὲν χρόνῳ φανέρωσιν, ἀλλ’ᾗ αἰωνίως ὀί Υίοῦ είς
Β
τδ καῦ¹ ἑαυτὸ εἶναι πεφανέρωται τὸ πεφηνέναι βού-
λεται. Καὶ ταῦτα μὲν οὗτοι. ’0 δὲ θεῖος ’Λοανάσιος
ὲν ᾖ ἐκτίθεται Διαλὲεει ὀρθοδόξου καὶ Μακεδονία-
νοῦ τάδε φησιν · Ἐὰν οὖν δειχθῇ τῆς αὐτῆς εἶναι
θεότητος τῷ ΥΙῷ καὶ τῷ "arpi τὸ Πνεῦμα, τὸ ἐξ
αὐτοῦ τοῦ Πατρός διὰ τοῦ Υἱοῦ ἐκχυθὲν, καὶ
προσκυνητὸν καὶ λατρευτὸν ἀποδειχθήσεται.
Ἰδοὺ ὦδε πάλιν τὸ ἐκχυθὲν πρὸς την ὑπόστασιν
φέρεται τσῦ Πνεύματος. Πρῶτον μὲν, ὅτι τῆς αὐτῆς
Θεότητος-τῷ Harp! καὶ τῷ Υίῷ οὐ λέγετε τὰ χαρί-
σματα , καίτοι γε ἄκτιστα εἷναι ταῦτα νομίζοντες ·
ἄλλο γὰρ τῆς θείας οὐσίας τὴν ὲνέργιιαν λέγετε ·
ἔπειτα δὲ, ὄτι προσκυνητὴν, ἢ λατρευτὴν ἐνέργειαν
οὐδεὶς νοῦν ἔχων λέγει τῆς οὐσίας διαφέρουσαν.
Ἀλλ’ ἐνταῦθα τοῦ λόγου γενόμενος, ἔξω γίνοςιαια
ἐμαυτοῦ, τῷ πάθει νικώμενος. Οὐαί μοι τῷ aeno!
οῢαί μοιΙ ὅτι τὸ ὲμδν γένος τὸ ὀρθοδοξότατόν ποτε
καὶ Χριστοῦ φίλον et; τοῦτο ἀσεὸιίας κατῆλθες,
ὥστε* συνοδικῶς φρονῆσαι τὰ·τοῦ Παλαμᾶ , καὶ κατ’
ἕδος τῷ ἀναθέματι παραπέμπειν Τριάδα καὶ τοὺς
αὐτῆς · οὕτως ἐμάνης κατὰ τῆς ἀληθείας, ὥσθ’ ῐν¹
ἀποτύγῃς τοὺς ἀλύτους τῇ ἀληθείας λόγους ἀποτολ-
μῆσαι κηρύττειν, ἀπείρους οὔσας τὰς ἐνεργείας τοῦ
Θεοῦ , καὶ κτιστὰς εἶναι, καὶ ἀπειράκις τῆς οὐσίας
διαφέρειν, καὶ πιστεύειν ἔξω τῆς Τριάδος εἶναι τι
ἂκτιστον. καὶ τοὺς μὴ οὕτω φρονοῦντας ἀποκηρύτ-
ντξιν τῆς Ἐκκλησίας. Δεῦρο, δεῦρο πρὸς τὴν Χριστοῦ
Ἐκκλησίαν, ἦτοι τῆς παλαιᾶς Ῥώμης. Ἐρώτα, καὶ
μαθήσῃ. Κροῦε, καί ἀνοιγήσεται σοι. ’Ᾱκολούθει
τοῖς σοῖς διδασκάλοις Ἀθανασίῳ τῷ πάνυ, Βασιλείῳ,
Κυριλλῳ, τῷ Νύσσης, καὶ τοῖς λοιποῖς. Παράπεμψον
τῷ ἀναθέματι Παλαμᾶν. τὸν, ἵνα φύγῃ τὴν τῆς Ῥώ-
μης δόξαν, ητοι τὴν ἀλήθειαν αὐτὴν, είς πολυθεῖαν
καὶ αὐτῆς τῆς Ἑλληνικῆς πολλῷ χείρω εἰσὸαλόντα
πᾶσαν τὴν Ἐκκλησίαν Γραικῶν. Τίς τραγῳδὸς ὲκ-
ιςραγῳδήσει ὡς δεῖ uina; Τίς ἀρκούντως ἀποκλαύ-
σεται; Ἐμοὶ δὲ, εἰρήσεται γὰρ τάληθὲς, ὅταν τού-
των μνησθῶ, ὥσπερ τινὶ φιλογόῳ γυναικὶ, ὄνυξιν
ἐπέρχεται ξύειν τὰς παρειὰς. καὶ τὴν κόμην ξαί-
νειν, χερσὶ δέρειν si; τὴν κεφαλὴν, χαὶ τύπτειν πα-
λάμαις τὰ γόνατα, ἐνθυμουμένῳ τὴν τοῦ γένους
ἀπώλειαν. Ἀλλ’ οὐ καιρὸς νῦν τῶν τοιούτων θρήνων.
¹ Juan. xw, '20. ' lonn. xvu, (Ξ.
νέσοωσιιν, ὅτι μᾶλλον ό γεἰς πεφανέρωται διὰ τοῦ
ᾸῙνεύματος. Ἐκεῖνος γὰρ, φησὶν, ὑμᾶς διδάξει
πάντα, καὶ ὁδηγήσει εΙς πᾶσαν· τὴν ἀλήθειαν.
Φανεροῦται δὲ καί ὁ Πατὴρ δι’ Υἱοῦ. Ἐφανέίωσά
σοὺ, φησὶ, τὸ ὄνομα τοῖς ἀνθρώποις. Ἀλλ’ οὔτε
ὁ Πατὴρ δι’Υἱοῦ πεφηνέναι, οὒτε ὁ Υἱὸς διὰ τοῦ
“vetitum; λέγεται, τούναντίον δ’ ἅπαν ἔτι ή φανέ-
ρωσις αῦτη ἑν χρόνῳ. Τὸ δὲ Πνεῦμα αἱωνίως πέφηνε
δι’ Υὶοῦ. ἐπεὶ καὶ alonim; Πνεῦμα Υίοῦ. Οὐκ ἄρα
τὴν ὲν χρόνῳ φανέρωσιν, ἀλλ’ᾗ αἰωνίως ὀί Υίοῦ είς
Β
τδ καῦ¹ ἑαυτὸ εἶναι πεφανέρωται τὸ πεφηνέναι βού-
λεται. Καὶ ταῦτα μὲν οὗτοι. ’0 δὲ θεῖος ’Λοανάσιος
ὲν ᾖ ἐκτίθεται Διαλὲεει ὀρθοδόξου καὶ Μακεδονία-
νοῦ τάδε φησιν · Ἐὰν οὖν δειχθῇ τῆς αὐτῆς εἶναι
θεότητος τῷ ΥΙῷ καὶ τῷ "arpi τὸ Πνεῦμα, τὸ ἐξ
αὐτοῦ τοῦ Πατρός διὰ τοῦ Υἱοῦ ἐκχυθὲν, καὶ
προσκυνητὸν καὶ λατρευτὸν ἀποδειχθήσεται.
Ἰδοὺ ὦδε πάλιν τὸ ἐκχυθὲν πρὸς την ὑπόστασιν
φέρεται τσῦ Πνεύματος. Πρῶτον μὲν, ὅτι τῆς αὐτῆς
Θεότητος-τῷ Harp! καὶ τῷ Υίῷ οὐ λέγετε τὰ χαρί-
σματα , καίτοι γε ἄκτιστα εἷναι ταῦτα νομίζοντες ·
ἄλλο γὰρ τῆς θείας οὐσίας τὴν ὲνέργιιαν λέγετε ·
ἔπειτα δὲ, ὄτι προσκυνητὴν, ἢ λατρευτὴν ἐνέργειαν
οὐδεὶς νοῦν ἔχων λέγει τῆς οὐσίας διαφέρουσαν.
Ἀλλ’ ἐνταῦθα τοῦ λόγου γενόμενος, ἔξω γίνοςιαια
ἐμαυτοῦ, τῷ πάθει νικώμενος. Οὐαί μοι τῷ aeno!
οῢαί μοιΙ ὅτι τὸ ὲμδν γένος τὸ ὀρθοδοξότατόν ποτε
καὶ Χριστοῦ φίλον et; τοῦτο ἀσεὸιίας κατῆλθες,
ὥστε* συνοδικῶς φρονῆσαι τὰ·τοῦ Παλαμᾶ , καὶ κατ’
ἕδος τῷ ἀναθέματι παραπέμπειν Τριάδα καὶ τοὺς
αὐτῆς · οὕτως ἐμάνης κατὰ τῆς ἀληθείας, ὥσθ’ ῐν¹
ἀποτύγῃς τοὺς ἀλύτους τῇ ἀληθείας λόγους ἀποτολ-
μῆσαι κηρύττειν, ἀπείρους οὔσας τὰς ἐνεργείας τοῦ
Θεοῦ , καὶ κτιστὰς εἶναι, καὶ ἀπειράκις τῆς οὐσίας
διαφέρειν, καὶ πιστεύειν ἔξω τῆς Τριάδος εἶναι τι
ἂκτιστον. καὶ τοὺς μὴ οὕτω φρονοῦντας ἀποκηρύτ-
ντξιν τῆς Ἐκκλησίας. Δεῦρο, δεῦρο πρὸς τὴν Χριστοῦ
Ἐκκλησίαν, ἦτοι τῆς παλαιᾶς Ῥώμης. Ἐρώτα, καὶ
μαθήσῃ. Κροῦε, καί ἀνοιγήσεται σοι. ’Ᾱκολούθει
τοῖς σοῖς διδασκάλοις Ἀθανασίῳ τῷ πάνυ, Βασιλείῳ,
Κυριλλῳ, τῷ Νύσσης, καὶ τοῖς λοιποῖς. Παράπεμψον
τῷ ἀναθέματι Παλαμᾶν. τὸν, ἵνα φύγῃ τὴν τῆς Ῥώ-
μης δόξαν, ητοι τὴν ἀλήθειαν αὐτὴν, είς πολυθεῖαν
καὶ αὐτῆς τῆς Ἑλληνικῆς πολλῷ χείρω εἰσὸαλόντα
πᾶσαν τὴν Ἐκκλησίαν Γραικῶν. Τίς τραγῳδὸς ὲκ-
ιςραγῳδήσει ὡς δεῖ uina; Τίς ἀρκούντως ἀποκλαύ-
σεται; Ἐμοὶ δὲ, εἰρήσεται γὰρ τάληθὲς, ὅταν τού-
των μνησθῶ, ὥσπερ τινὶ φιλογόῳ γυναικὶ, ὄνυξιν
ἐπέρχεται ξύειν τὰς παρειὰς. καὶ τὴν κόμην ξαί-
νειν, χερσὶ δέρειν si; τὴν κεφαλὴν, χαὶ τύπτειν πα-
λάμαις τὰ γόνατα, ἐνθυμουμένῳ τὴν τοῦ γένους
ἀπώλειαν. Ἀλλ’ οὐ καιρὸς νῦν τῶν τοιούτων θρήνων.
¹ Juan. xw, '20. ' lonn. xvu, (Ξ.