PG 26, col. 483
In inglese: Against the Arians. (Orationes contra Arianos IV.) 4.13
cunm est Verbum nunc in Deo nou esse. Verum
revincuntur hac Domini voce: Ego in Patre, et Pa-
ter inme est. Sic enim nunc est, uti fuit semper.
Si porro nunc est uti fuit semper: non igitur ali-
quando gignebatur, et aliquando non gignebatur ;
nec item aliquando in Deo silentium} et quies fuit ,
aliquando autem idem locutus est : sed semper est
Pater, et Filius ejus Verbum, qui Filius non solo
nomine Verbum est, nec Verbum cogitatione est
Filius, sed Patri consubstantialis exsistit : nec ille
propter nos est genitus, sed nos propter illum l‘a—
cti sumus. Caeteroqui si propter nos genitus est, el
nos tunc, cum est genitus, creati sumus, ejusque
ortu constituta: sunt res creatae, ac deinde recurrit
ipse ut sitquod prius erat; primum 496 inde ef-
ficitur ut genitus, rursus non generetur. Nam si
cum procedere, ipsum est gigni : igitur cum rever-
titur, gigni desinit. Postquam enim ad Deum rever-
terit, Deus rursus silebit. Atqui si silebit, erit quod
eo silente erat, nempe quies, non autem rerum
creatio, qua: proinde finem habebit. Nam ut pro-
cedente Verbo, facta: sunt et exstiterunt res creata: :
ita recurrente Verbo, jam non amplius exsistent res
creatte. Quid igitur eas tieri opus fuit, si esse de—
’ sinent? Vel, quare locutus est Deus, ut posthaec si-
leret? Cur vero protulit quem deinde revocat? Cur
eum gignit, cujus generationem tinem voluit ha-
bere?lncertum autem est quid iterum erit. Vel
enim semper taciturus est, vel rursus est geniturus,
aliasque res creandas cogitaturus; nec enim easdem est eflecturus, quippe quas factas permansisse
satius fuisset: sed alias producturus est, quas delebit similiter, aliasque iterum cogitabit, idque in—
finite.
l5. Forte autem hujusmodi opinio ex Stoicorum
schola emanavit(69), qui nempe Deum putant con,
trahi rursusque cum rebus creatis dilatari. inlini—
teque quiescere. Quod enim dilatatur, contractum
dilatatur; et quod extenditur, contractum extendi-
tur : atque idem quidem est, nihil autem aliud prte-
ter all‘ectionem quamdam patitur. Itaque si Unitas
dilatata, facta est Trinitas; si item Unitas est Pa-
ter, Trinitas vero est Pater, Filius, et Spiritus san-
(69) διοίερτυπι sententiam sic explicat Diogenes υ
Laertius in Zenone ,‘prout legit JurstusnLipsius 'Pth-
siologiaz Stoicorum lib. x1,dissertat. 6: Λέγουσι δὲ
κόσμον τριχῶς · αὐτόν τε-τὺν ,Θεὸν τὸν- τῆς λὰπάσης
οὐσίας ἰδιοποιὸν, ὃς δὴ ἄφθαρτός ἐστι καὶ ἀγέννητος,
δημιουργὸςΔ ὢν τῆς διακοσμήσεως, κατᾲ χρόνων-ποιὰς
περιόδους ἀναλίσκων είς ἑαυτὸν λτὴν ἃπασαν οὐσίαν,
καίι πάλιν ἐξ ἐαυτοῦ γεννῶν. ΙιΙ est, Mundam. vero
triplicitcr dicunt : primo ipsum Deum, universa: es-
sentia: proprium effectorem, quisane corruptionis ex-
pers est et ingenitus, ordinis et dispositionis rerum
opifex, prr certas temporum periodos universam in
seipsun absumens essentiam, iterumque ea: seipso gi-
gnens. Sttitlas habet, Θεὸν, καὶ τὸν ἁπάσης, etc. In
editione Henrici Stephani ann. 1570, mendose ha-
betur, τὸν ἐκ τῆς ἁπάσης οὐσίας ποιόν, vel ttt in n0-
tis emendatur, ⁷ ἰδίως ποιόν. ‘
revincuntur hac Domini voce: Ego in Patre, et Pa-
ter inme est. Sic enim nunc est, uti fuit semper.
Si porro nunc est uti fuit semper: non igitur ali-
quando gignebatur, et aliquando non gignebatur ;
nec item aliquando in Deo silentium} et quies fuit ,
aliquando autem idem locutus est : sed semper est
Pater, et Filius ejus Verbum, qui Filius non solo
nomine Verbum est, nec Verbum cogitatione est
Filius, sed Patri consubstantialis exsistit : nec ille
propter nos est genitus, sed nos propter illum l‘a—
cti sumus. Caeteroqui si propter nos genitus est, el
nos tunc, cum est genitus, creati sumus, ejusque
ortu constituta: sunt res creatae, ac deinde recurrit
ipse ut sitquod prius erat; primum 496 inde ef-
ficitur ut genitus, rursus non generetur. Nam si
cum procedere, ipsum est gigni : igitur cum rever-
titur, gigni desinit. Postquam enim ad Deum rever-
terit, Deus rursus silebit. Atqui si silebit, erit quod
eo silente erat, nempe quies, non autem rerum
creatio, qua: proinde finem habebit. Nam ut pro-
cedente Verbo, facta: sunt et exstiterunt res creata: :
ita recurrente Verbo, jam non amplius exsistent res
creatte. Quid igitur eas tieri opus fuit, si esse de—
’ sinent? Vel, quare locutus est Deus, ut posthaec si-
leret? Cur vero protulit quem deinde revocat? Cur
eum gignit, cujus generationem tinem voluit ha-
bere?lncertum autem est quid iterum erit. Vel
enim semper taciturus est, vel rursus est geniturus,
aliasque res creandas cogitaturus; nec enim easdem est eflecturus, quippe quas factas permansisse
satius fuisset: sed alias producturus est, quas delebit similiter, aliasque iterum cogitabit, idque in—
finite.
l5. Forte autem hujusmodi opinio ex Stoicorum
schola emanavit(69), qui nempe Deum putant con,
trahi rursusque cum rebus creatis dilatari. inlini—
teque quiescere. Quod enim dilatatur, contractum
dilatatur; et quod extenditur, contractum extendi-
tur : atque idem quidem est, nihil autem aliud prte-
ter all‘ectionem quamdam patitur. Itaque si Unitas
dilatata, facta est Trinitas; si item Unitas est Pa-
ter, Trinitas vero est Pater, Filius, et Spiritus san-
(69) διοίερτυπι sententiam sic explicat Diogenes υ
Laertius in Zenone ,‘prout legit JurstusnLipsius 'Pth-
siologiaz Stoicorum lib. x1,dissertat. 6: Λέγουσι δὲ
κόσμον τριχῶς · αὐτόν τε-τὺν ,Θεὸν τὸν- τῆς λὰπάσης
οὐσίας ἰδιοποιὸν, ὃς δὴ ἄφθαρτός ἐστι καὶ ἀγέννητος,
δημιουργὸςΔ ὢν τῆς διακοσμήσεως, κατᾲ χρόνων-ποιὰς
περιόδους ἀναλίσκων είς ἑαυτὸν λτὴν ἃπασαν οὐσίαν,
καίι πάλιν ἐξ ἐαυτοῦ γεννῶν. ΙιΙ est, Mundam. vero
triplicitcr dicunt : primo ipsum Deum, universa: es-
sentia: proprium effectorem, quisane corruptionis ex-
pers est et ingenitus, ordinis et dispositionis rerum
opifex, prr certas temporum periodos universam in
seipsun absumens essentiam, iterumque ea: seipso gi-
gnens. Sttitlas habet, Θεὸν, καὶ τὸν ἁπάσης, etc. In
editione Henrici Stephani ann. 1570, mendose ha-
betur, τὸν ἐκ τῆς ἁπάσης οὐσίας ποιόν, vel ttt in n0-
tis emendatur, ⁷ ἰδίως ποιόν. ‘