PG 28, col. 88
τοίνυν ἀναιρῶν, τὸ εἶναι τὸν Υἱὸν ὁμοούσιον τῷ Πα-
τρὶ, λὲγων δὲ ὅμοιον, ἀναιρεῖ τὸ εἶναι Θιὸν. Ὠσαύο
τως δὲ καὶ ὁ ὶξηγούμενος τὸ ὁμοούσιον, ὡς ὅμοιον
τῇ οὐσίᾳ, ἂτέραν τὴν οὐσίαν λέγει, Θεῷ δὲ ὁμοιωμὲ-
νην. Οὐ τοίνυν οὐδὲ τὸ ὲκ τῆς οὐσίας εἶναι πρεπόν-
τως λέγιι, μὴ φρονῶν ὁμοούσιον, ὡς ἄνθρωπος ἐκ
τῆς ἀνθρώπου οὐσίας. Εἰ δὲ μή, ὡς ἄνθρωπος ἐξ ἆν-
Θρώπου κατ’ οὐσίαν, ἐκ Θεοῦ ὁ Υἱὸς, ἀλλ’ ὡς ἐν
ὁμοιώματι, καθάπερ ἀνδριὰς ἀνθρώπῳ, ἢ ὡς ἄνθρω-
πος Θεῷ· δῆλός ἐστιν ὁ τοιοῦτος ὀμοούσιον (48) μὶν
λέγων, ὁμοούσιον δὲ οὐ φρονῶν· οὐ γὰρ κατὰ τὴν
συνήθειαν βούλεται τὸ ὁμοούσιον ἀκούεσθαι, ὅπερ
ἐστὶν, ἐπὶ μιᾶς (49) καὶ τῆς αὐτῆς οὐσίας, ἀλλὰ παρὰ
. ,Α υ. ραις ν ,πη .
τήν συνήθειαν· καὶ ’ἱνα διαϐάλλῃ ταύτην, Ἑλληνικήν
ῥῆσιν είρηκίναι, τὸ ὁμοούσιον ῥῆμα τοῦ ἐν Ἕλλησιν
ἔθους ἐπ’ οὐδενὶ ὶτὲρῳ κείμενον, ἐπὶ τῷ τὴν αὐτὴν
φύσιν παραστῆσαι· ὅπερ δεῖ πιστεῦσαι ἰπὶ Πατρὸς,
καὶ Υἱοῦ, καὶ ἁγίου Ηνεύματος. ’Ἅμα 1s οὖν τὸ
ὁμοούσιον οὗτος ὶκτρὲπει, καὶ τὸ τῆς οὐσίας νόθως
ὀνομάζει· ὡς ἔργον νοῶν, οὐχ ὡς γιννημα, καὶ διὰ
τοῦτο καὶ τὸ ἀπαθῶς προστίθησι πιθανῶς· οὐχ ἳνα
πάθους ἇφᾶλῃ διαϐολήν· τίς γὰρ καὶ λέγει Θεού πά-
θος ; ἀλλ’ ’ίνα ποιητὸν ἐκ Θεοῦ λὲγῃ, καὶ μὴ γεννητὸν
ικ Θεοῦ προεληλυθότα· ὡς τῆς τοιαύτης προοδου πα-
Θητικῆς οὔσης· καθὰ δὶ λὲγειν εῑώθασιν οἱ τήν μὶν
ὐκ τῆς οὐσίας πρόοδον ὡς πάθος ἐκϐάλλοντες, ἦν δὶ
λὲγουσιν ἐκ τῆς οὐσίας ποίησιν ὡς ἀπαθῆ συνιστῶν-
τες. ’Ὠσπερ (50) εί καὶ τῆς ποιήσεως, εί ἀνθρωπίνως
λαμϐάνοιτο, -κίνησιν ἰχούσης, καὶ τὸν ἐκ τῆς κινήσεως
κάματον· ἅπερ ἀλλότρια δημιουργοῦντος Θεοῦ· ὅμως
γοῦν, ὡς γέννησιν ἀπαθῆ διὰ τοιαύτης ἰξηγήσεως
τὴν τοῦ Υἱοῦ νοοῦντες πρόοδον, τὸ Πνεῦμα ἀλλο-
τριοῦσι Πατρὸς καὶ ι’ἳοῦ· ὅτι μή γεννήσει ἡ τούτου
πρόοδος, ἀλλὰ πνεύσει ὁμοιοῦται διὰ τὴν μετάληψιν,
ὡς πνοῆς ἐκ στόματος ἰρχομὲνης (51) καὶ τὸν μετα-
λαμϐάνοντα ἁγιαζούσης, καθὰ δη λέγεται πνεύμα-
τος (52). Ἦν δὲ ἀδύνατον ἰν τῇ τῆς Τριάδος δόξῃ τὸ
Πνεῦμα δοξάζεσθαι, μὴ προδικῶς δν ἐκ Θεοῦ δι’
Γὶοῦ, ἀλλὰ ποιητικῶς lx. Θεοῦ γεγονὸς, ὡς Λέγουσιν.
Οὐ γὰρ συνδοξάζεται ποίημα ποιητῇ, οὐδὲ δοῦλος (54)
δεσπότῃ· οὐδὶ ἡ τῆς ἀλλοτρίας Θεοῦ οὐσίας μέθεξις
ἃν εἷή Θεοῦ· κ Ἐν τούτῳ γὰρ,›› φησὶν ὁ Ἰωάννης (55),
‹‹ γινώσκομεν, ὅτι ἐν ἡμῖν ἐστιν, ὲκ τοῦ Πνεύματος,
οὗ ἔδωκεν ἡμῖν. ›ι
52) Huic referuntur, in concilio Florentino, pag.
413, nomine Athanasii.
(53) Ita legitur in concilio Florentino. Felc. porro
loco varia: lectioni», quam ex Basil. 1 et 2, et An-
glic. notare volebat, eamdem reposuit qua: in edi-
tis habetur, scilicet, διὰ Ἰησοῦ. Quanquam videatur
eum, δι’ Υἱοῦ, legisse in iisdem codicibus, ut legit
item Nannius. Ibidem Felc. secundus, γεγονὼς,
mendose.
(54) Felc. 2, δοῦλον.
(56) ’0 Ἰωάννης, deest in Ba‘siliensi primo et Felc.
seCundo. Mox Ottobon., οὗ δέδωκεν ἡμῖν.
τρὶ, λὲγων δὲ ὅμοιον, ἀναιρεῖ τὸ εἶναι Θιὸν. Ὠσαύο
τως δὲ καὶ ὁ ὶξηγούμενος τὸ ὁμοούσιον, ὡς ὅμοιον
τῇ οὐσίᾳ, ἂτέραν τὴν οὐσίαν λέγει, Θεῷ δὲ ὁμοιωμὲ-
νην. Οὐ τοίνυν οὐδὲ τὸ ὲκ τῆς οὐσίας εἶναι πρεπόν-
τως λέγιι, μὴ φρονῶν ὁμοούσιον, ὡς ἄνθρωπος ἐκ
τῆς ἀνθρώπου οὐσίας. Εἰ δὲ μή, ὡς ἄνθρωπος ἐξ ἆν-
Θρώπου κατ’ οὐσίαν, ἐκ Θεοῦ ὁ Υἱὸς, ἀλλ’ ὡς ἐν
ὁμοιώματι, καθάπερ ἀνδριὰς ἀνθρώπῳ, ἢ ὡς ἄνθρω-
πος Θεῷ· δῆλός ἐστιν ὁ τοιοῦτος ὀμοούσιον (48) μὶν
λέγων, ὁμοούσιον δὲ οὐ φρονῶν· οὐ γὰρ κατὰ τὴν
συνήθειαν βούλεται τὸ ὁμοούσιον ἀκούεσθαι, ὅπερ
ἐστὶν, ἐπὶ μιᾶς (49) καὶ τῆς αὐτῆς οὐσίας, ἀλλὰ παρὰ
. ,Α υ. ραις ν ,πη .
τήν συνήθειαν· καὶ ’ἱνα διαϐάλλῃ ταύτην, Ἑλληνικήν
ῥῆσιν είρηκίναι, τὸ ὁμοούσιον ῥῆμα τοῦ ἐν Ἕλλησιν
ἔθους ἐπ’ οὐδενὶ ὶτὲρῳ κείμενον, ἐπὶ τῷ τὴν αὐτὴν
φύσιν παραστῆσαι· ὅπερ δεῖ πιστεῦσαι ἰπὶ Πατρὸς,
καὶ Υἱοῦ, καὶ ἁγίου Ηνεύματος. ’Ἅμα 1s οὖν τὸ
ὁμοούσιον οὗτος ὶκτρὲπει, καὶ τὸ τῆς οὐσίας νόθως
ὀνομάζει· ὡς ἔργον νοῶν, οὐχ ὡς γιννημα, καὶ διὰ
τοῦτο καὶ τὸ ἀπαθῶς προστίθησι πιθανῶς· οὐχ ἳνα
πάθους ἇφᾶλῃ διαϐολήν· τίς γὰρ καὶ λέγει Θεού πά-
θος ; ἀλλ’ ’ίνα ποιητὸν ἐκ Θεοῦ λὲγῃ, καὶ μὴ γεννητὸν
ικ Θεοῦ προεληλυθότα· ὡς τῆς τοιαύτης προοδου πα-
Θητικῆς οὔσης· καθὰ δὶ λὲγειν εῑώθασιν οἱ τήν μὶν
ὐκ τῆς οὐσίας πρόοδον ὡς πάθος ἐκϐάλλοντες, ἦν δὶ
λὲγουσιν ἐκ τῆς οὐσίας ποίησιν ὡς ἀπαθῆ συνιστῶν-
τες. ’Ὠσπερ (50) εί καὶ τῆς ποιήσεως, εί ἀνθρωπίνως
λαμϐάνοιτο, -κίνησιν ἰχούσης, καὶ τὸν ἐκ τῆς κινήσεως
κάματον· ἅπερ ἀλλότρια δημιουργοῦντος Θεοῦ· ὅμως
γοῦν, ὡς γέννησιν ἀπαθῆ διὰ τοιαύτης ἰξηγήσεως
τὴν τοῦ Υἱοῦ νοοῦντες πρόοδον, τὸ Πνεῦμα ἀλλο-
τριοῦσι Πατρὸς καὶ ι’ἳοῦ· ὅτι μή γεννήσει ἡ τούτου
πρόοδος, ἀλλὰ πνεύσει ὁμοιοῦται διὰ τὴν μετάληψιν,
ὡς πνοῆς ἐκ στόματος ἰρχομὲνης (51) καὶ τὸν μετα-
λαμϐάνοντα ἁγιαζούσης, καθὰ δη λέγεται πνεύμα-
τος (52). Ἦν δὲ ἀδύνατον ἰν τῇ τῆς Τριάδος δόξῃ τὸ
Πνεῦμα δοξάζεσθαι, μὴ προδικῶς δν ἐκ Θεοῦ δι’
Γὶοῦ, ἀλλὰ ποιητικῶς lx. Θεοῦ γεγονὸς, ὡς Λέγουσιν.
Οὐ γὰρ συνδοξάζεται ποίημα ποιητῇ, οὐδὲ δοῦλος (54)
δεσπότῃ· οὐδὶ ἡ τῆς ἀλλοτρίας Θεοῦ οὐσίας μέθεξις
ἃν εἷή Θεοῦ· κ Ἐν τούτῳ γὰρ,›› φησὶν ὁ Ἰωάννης (55),
‹‹ γινώσκομεν, ὅτι ἐν ἡμῖν ἐστιν, ὲκ τοῦ Πνεύματος,
οὗ ἔδωκεν ἡμῖν. ›ι
52) Huic referuntur, in concilio Florentino, pag.
413, nomine Athanasii.
(53) Ita legitur in concilio Florentino. Felc. porro
loco varia: lectioni», quam ex Basil. 1 et 2, et An-
glic. notare volebat, eamdem reposuit qua: in edi-
tis habetur, scilicet, διὰ Ἰησοῦ. Quanquam videatur
eum, δι’ Υἱοῦ, legisse in iisdem codicibus, ut legit
item Nannius. Ibidem Felc. secundus, γεγονὼς,
mendose.
(54) Felc. 2, δοῦλον.
(56) ’0 Ἰωάννης, deest in Ba‘siliensi primo et Felc.
seCundo. Mox Ottobon., οὗ δέδωκεν ἡμῖν.