PG 30, col. 855
aequale est τῷ genito. At ipsi quoque haec differre
dicunt. Quis, quaeso, amplius concedet sermonem essentia aequalitatem adducere, aut cui aliquam ita
praeeminentiam statuere, quod alter altero sit major omni quidem mole, omni vero tempore et aliis
ejusmodi rebus remotis, concessoque quod simplex et una sit et intelligi debeat?
20. Videntur vero nobis omnino illi qui nulliuvs
dominio subditam et omni causa superiorem, et ab
omnibus legibusliberam essentiam naturae genitae
et paternis legibus servienti comparare ausi sunt,
neque ullo plane modo universilatis rerum conside-
rasse naturam, autsi quando hoc faciunt, non pura
mente dehisce rebus ferre judicia. Etenim cum no-
bis duae sunt distinctae viae ad earum rerum de qui-
bus quaeritur inventionem excogitatae : una quidem
juxta quam ipsas essenti as consideramus, et ita sin-
cera de ipsis ratione unumquodque sub censuram
nostram vocamus: altera autem qua: fit per indaga-
tionem operationum, seu cum per foperationes fit
indagatio, quam ex ipsisjam factis et absolutis ope-
ribus dijudicamus. Tertiam viam qua: neutra sit
harum, et quae praeter jam dictas talem essentias
aequalitatem monstret,reperire estimpossibile. Nam
sive quis disquisitionis initium capere velit ex ipsis
essentiis, illa quidem quis superior est, cum alte-
rius dominium vel ullam generationem neutiquam
admittat, et ejusmodi rebus mentem nostram cum
amore veritatis accedentem erudiat, quam longis-
sime jubet repellere lege naturas talem ad aliud
comparationem, zpraabetque occasionem, ut talem
mente versemus operationem, quis [conveniens sit
essentias majestati Sin vero ex opificiis quis judi-
cium instituere velit, indeque ad essentias feraturf:
ubi Filium ingeniti inveniet facturam, Unigeniti
autem Paracletum, cumque ex Unigeniti praeemi-
nentia de operationis differentia edoctus fuerit, in-
dubitatam accipit de diversitate, etiam secundum
essentiam, demonstrationem, ut non opus nobis sit tertium nominare : siquidem qui propria potestate
aliquid operatur, plurimum differt ab eo qui nutu paterno quid facit, et fatetur se nihil a semetipso
facere υ, quique adoratur, ab eo qui adorat.
21. Si igitur nullo modo absurdum esse putant,
arquali ratione utrisque haec eadem communicare,
nimirum essentiam, operationem, potestatem, no-
men, sublatis prorsus nominum et rerum differen-
tiis; 699 pronuntient una opera diserte,duo esse
ingenita. Sin vero manifeste hoc impium est, age
probent, non illa similitudinis appellatione, qua
ceu velamento quodam utuntur, sed certis argu-
mentis, quod omnium confessione impietati datur.
Caeterum ne videamur juxta intentatam nobis et in
⁸⁸ Joan. ν, 19.
522291339 Baesa- 267.
(37) Basil. pag. 266.
(38) Basil. p. 268.
dicunt. Quis, quaeso, amplius concedet sermonem essentia aequalitatem adducere, aut cui aliquam ita
praeeminentiam statuere, quod alter altero sit major omni quidem mole, omni vero tempore et aliis
ejusmodi rebus remotis, concessoque quod simplex et una sit et intelligi debeat?
20. Videntur vero nobis omnino illi qui nulliuvs
dominio subditam et omni causa superiorem, et ab
omnibus legibusliberam essentiam naturae genitae
et paternis legibus servienti comparare ausi sunt,
neque ullo plane modo universilatis rerum conside-
rasse naturam, autsi quando hoc faciunt, non pura
mente dehisce rebus ferre judicia. Etenim cum no-
bis duae sunt distinctae viae ad earum rerum de qui-
bus quaeritur inventionem excogitatae : una quidem
juxta quam ipsas essenti as consideramus, et ita sin-
cera de ipsis ratione unumquodque sub censuram
nostram vocamus: altera autem qua: fit per indaga-
tionem operationum, seu cum per foperationes fit
indagatio, quam ex ipsisjam factis et absolutis ope-
ribus dijudicamus. Tertiam viam qua: neutra sit
harum, et quae praeter jam dictas talem essentias
aequalitatem monstret,reperire estimpossibile. Nam
sive quis disquisitionis initium capere velit ex ipsis
essentiis, illa quidem quis superior est, cum alte-
rius dominium vel ullam generationem neutiquam
admittat, et ejusmodi rebus mentem nostram cum
amore veritatis accedentem erudiat, quam longis-
sime jubet repellere lege naturas talem ad aliud
comparationem, zpraabetque occasionem, ut talem
mente versemus operationem, quis [conveniens sit
essentias majestati Sin vero ex opificiis quis judi-
cium instituere velit, indeque ad essentias feraturf:
ubi Filium ingeniti inveniet facturam, Unigeniti
autem Paracletum, cumque ex Unigeniti praeemi-
nentia de operationis differentia edoctus fuerit, in-
dubitatam accipit de diversitate, etiam secundum
essentiam, demonstrationem, ut non opus nobis sit tertium nominare : siquidem qui propria potestate
aliquid operatur, plurimum differt ab eo qui nutu paterno quid facit, et fatetur se nihil a semetipso
facere υ, quique adoratur, ab eo qui adorat.
21. Si igitur nullo modo absurdum esse putant,
arquali ratione utrisque haec eadem communicare,
nimirum essentiam, operationem, potestatem, no-
men, sublatis prorsus nominum et rerum differen-
tiis; 699 pronuntient una opera diserte,duo esse
ingenita. Sin vero manifeste hoc impium est, age
probent, non illa similitudinis appellatione, qua
ceu velamento quodam utuntur, sed certis argu-
mentis, quod omnium confessione impietati datur.
Caeterum ne videamur juxta intentatam nobis et in
⁸⁸ Joan. ν, 19.
522291339 Baesa- 267.
(37) Basil. pag. 266.
(38) Basil. p. 268.