PG 35, col. 792
In inglese: Select Orations of Saint Gregory Nazianzen 8.0
ἐπειδὴ χαλεπὸν καὶ πρᾶξιν ἐξισῶσαι καὶ λόγον τοῖς
ἐκείνης καλοῖς · μήτε οὖν τι (29) ἀλλότριον ἐπαινείσθω
πᾶν, ὅ μὴ δίκαιον (3Ο)’ μήτε (31) ἀτιμαζέσθω τὸ
οἰκεῖον, εἷ τίμιον ο ’ίνα μὴ τῷ μὲν κέρδος ἡ ἀλλοτριό-
της ᾖ, τῷ δὲ είς ζημίαν περιστῇ τὸ τῆς οἰκειότητος.
Ἀμφοτέρως γὰρ ἃν ὁ τοῦ δικαίου βλάπτοιτο λόγος,
κάκείνων ἐπαινουμένων, καὶ τούτων σιωπωμένωνο ’ὀρῳ
δὲ καὶ κανόνι τῇ ἀληθείᾳ χρώμενοι, καὶ πρὸς ταύτην
βλέποντες μόνον, ἄλλο δὲ οὐδὲν σκοποῦντες, ὧν οἱ
πολλοί (32) τε καὶ εὔωνοι, οὕτω καὶ ἐπαινεσόμεθα καὶ
σιωπησόμεθα τά ἐπαίνων ἢ σιωπῆς ἄξια.
B’. Πάντων δ’ (33) ἀτοπώτατον, εἰ (34) ἀποστερεῖν
μὲν τι τοὺς ἰδίους, ἢ λοιδορεῖσθαι, ἢ κατηγορεῖν, ἢ
ἄλλο τι ἀδικεῖν ἢ μικρὸν ἢ μεῖζον, οὐκ εὐαγὲς εἶναι
θήσομεν, ἀλλὰ καὶ πάντων κάκιστον τὴν κατά τῶν
οἰκειοτάτων παρανομίαν · λόγου (35) δὲ ἀποστεροῦν-
τες ὅπάντων μάλιστα τοῖς ἀγαθοῖς ἐστιν ὀφειλόμε-
νον, καὶ ᾧ τὴν μνήμην ἃν αὐτοῖς ἀθάνατον καταστή-
σαιμεν, ἔπειτα δίκαιόν τι ποιεῖν οἰησόμεθα, καὶ πλείω
λόγον ’ἐξομεν τῶν πονηρῶν τὸ πρὸς χάριν αἰτιωμὲ-
νωνῆ τῶν ἐπιεικῶν ἀπαιτούντων τὸ πρὸς ἀξίαν. Καὶ
τοὺς μὲν ἔξωθεν ἐπαινεῖν οὐ κωλύει τὸ ἄγνωστον
καὶ ἀμάρτυρον (καίτοι γε πολλῷ δικαιότερον ἦν),
τοὺς γινωσκομένους (36) δὲ ἡ φιλία κωλύσει, καὶ ὁ
παρά τῶν πολλῶν φθόνος, καὶ τούτων μάλιστα τοὺς
ἐνθένδε ἀπηλλαγμίπους, καὶ οἷς ἄωρον τὸ χαρίο
ζεσθαι καταλιποῦσι μετὰτῶν ἄλλων καὶ τοὺς ἐπαινοῦν-
τας ἢ ψέγοντας.
I". Ἐπεὶ δὲ ἱκανῶς ὑπὲρ τούτων ἀπολελογήμεθα,
καὶ ἀναγκαῖον ἡμῖν αὐτοῖς ἀπεδείξαμεν ὄντα τὸν λό-
γον, φὲρε, προσϐῶμεν ἤδη τοῖς ἐγκωμίοις, τὸ μὶν
περὶ τήν λέξιν γλαφυρον καὶ κομψὸν διαπτύσαν-
τες (38) (ἐπειδὴ καί ἀκαλλώπιστος ἡ ἐπαινουμένη,
καὶ τοῦτο κάλλος αὐτῇ ἄκοσμον), τὴν δὲ ἀφειλομέ-
νην ὁσίαν ὡς ἄλλο τι χρέος τῶν ἀναγκαιοτάτων ἀπο-
πληροῦντες, καὶ ἅμα τοὺς πολλοὺς εἷς ζῆλον καὶ
μίμησιν τῆς αὐτῆς ἀρετῆς ἐκπαιδεῦοντες, ἐπειδή
τοῦτο ἡμῖν ἐν παντῖ καὶ λόγῳ καὶ ἔργῳ σπουδάζεται
καταρτίξειν οὕς ὲπισθεόθημεν.’ ’ΆλλιοςΙμὶν οὗν-πα-
τρίδα τῆς ἀπελθούσης ἐπαινείτω καὶ γένος, νόμους
ἐγκωμίων αἰδούμενος πάντως δὲ οὐκ ἀπορήσει
ποΛλῶν καὶ καλῶν λόγων, εἰ βούλοιτο ταύτην κο-
σμεῖν καὶ τοῖς ἔξωθεν, ὥσπερ μορφήν τιμίαν τε καὶ
(36) Γινωσκομὲνους. Hic « domesticos, ι seu
‹‹ parentes, ιι de quibus quaestio est, intelligit Gre-
ἕοὲξῗίίαὶ οἷς. Ita Regg, bm, hu, tres Colb., Coisl.
3, Or). 1, et Jes. Editi, καὶ εἷς.
b Διαπτύσαντες. Reg. hu, et ΟΡ. 4, διαπτυ-
ντες.
(39) Δῖδοῦμενος. Billius, ‹‹ honore prosequens. ι»
ἐκείνης καλοῖς · μήτε οὖν τι (29) ἀλλότριον ἐπαινείσθω
πᾶν, ὅ μὴ δίκαιον (3Ο)’ μήτε (31) ἀτιμαζέσθω τὸ
οἰκεῖον, εἷ τίμιον ο ’ίνα μὴ τῷ μὲν κέρδος ἡ ἀλλοτριό-
της ᾖ, τῷ δὲ είς ζημίαν περιστῇ τὸ τῆς οἰκειότητος.
Ἀμφοτέρως γὰρ ἃν ὁ τοῦ δικαίου βλάπτοιτο λόγος,
κάκείνων ἐπαινουμένων, καὶ τούτων σιωπωμένωνο ’ὀρῳ
δὲ καὶ κανόνι τῇ ἀληθείᾳ χρώμενοι, καὶ πρὸς ταύτην
βλέποντες μόνον, ἄλλο δὲ οὐδὲν σκοποῦντες, ὧν οἱ
πολλοί (32) τε καὶ εὔωνοι, οὕτω καὶ ἐπαινεσόμεθα καὶ
σιωπησόμεθα τά ἐπαίνων ἢ σιωπῆς ἄξια.
B’. Πάντων δ’ (33) ἀτοπώτατον, εἰ (34) ἀποστερεῖν
μὲν τι τοὺς ἰδίους, ἢ λοιδορεῖσθαι, ἢ κατηγορεῖν, ἢ
ἄλλο τι ἀδικεῖν ἢ μικρὸν ἢ μεῖζον, οὐκ εὐαγὲς εἶναι
θήσομεν, ἀλλὰ καὶ πάντων κάκιστον τὴν κατά τῶν
οἰκειοτάτων παρανομίαν · λόγου (35) δὲ ἀποστεροῦν-
τες ὅπάντων μάλιστα τοῖς ἀγαθοῖς ἐστιν ὀφειλόμε-
νον, καὶ ᾧ τὴν μνήμην ἃν αὐτοῖς ἀθάνατον καταστή-
σαιμεν, ἔπειτα δίκαιόν τι ποιεῖν οἰησόμεθα, καὶ πλείω
λόγον ’ἐξομεν τῶν πονηρῶν τὸ πρὸς χάριν αἰτιωμὲ-
νωνῆ τῶν ἐπιεικῶν ἀπαιτούντων τὸ πρὸς ἀξίαν. Καὶ
τοὺς μὲν ἔξωθεν ἐπαινεῖν οὐ κωλύει τὸ ἄγνωστον
καὶ ἀμάρτυρον (καίτοι γε πολλῷ δικαιότερον ἦν),
τοὺς γινωσκομένους (36) δὲ ἡ φιλία κωλύσει, καὶ ὁ
παρά τῶν πολλῶν φθόνος, καὶ τούτων μάλιστα τοὺς
ἐνθένδε ἀπηλλαγμίπους, καὶ οἷς ἄωρον τὸ χαρίο
ζεσθαι καταλιποῦσι μετὰτῶν ἄλλων καὶ τοὺς ἐπαινοῦν-
τας ἢ ψέγοντας.
I". Ἐπεὶ δὲ ἱκανῶς ὑπὲρ τούτων ἀπολελογήμεθα,
καὶ ἀναγκαῖον ἡμῖν αὐτοῖς ἀπεδείξαμεν ὄντα τὸν λό-
γον, φὲρε, προσϐῶμεν ἤδη τοῖς ἐγκωμίοις, τὸ μὶν
περὶ τήν λέξιν γλαφυρον καὶ κομψὸν διαπτύσαν-
τες (38) (ἐπειδὴ καί ἀκαλλώπιστος ἡ ἐπαινουμένη,
καὶ τοῦτο κάλλος αὐτῇ ἄκοσμον), τὴν δὲ ἀφειλομέ-
νην ὁσίαν ὡς ἄλλο τι χρέος τῶν ἀναγκαιοτάτων ἀπο-
πληροῦντες, καὶ ἅμα τοὺς πολλοὺς εἷς ζῆλον καὶ
μίμησιν τῆς αὐτῆς ἀρετῆς ἐκπαιδεῦοντες, ἐπειδή
τοῦτο ἡμῖν ἐν παντῖ καὶ λόγῳ καὶ ἔργῳ σπουδάζεται
καταρτίξειν οὕς ὲπισθεόθημεν.’ ’ΆλλιοςΙμὶν οὗν-πα-
τρίδα τῆς ἀπελθούσης ἐπαινείτω καὶ γένος, νόμους
ἐγκωμίων αἰδούμενος πάντως δὲ οὐκ ἀπορήσει
ποΛλῶν καὶ καλῶν λόγων, εἰ βούλοιτο ταύτην κο-
σμεῖν καὶ τοῖς ἔξωθεν, ὥσπερ μορφήν τιμίαν τε καὶ
(36) Γινωσκομὲνους. Hic « domesticos, ι seu
‹‹ parentes, ιι de quibus quaestio est, intelligit Gre-
ἕοὲξῗίίαὶ οἷς. Ita Regg, bm, hu, tres Colb., Coisl.
3, Or). 1, et Jes. Editi, καὶ εἷς.
b Διαπτύσαντες. Reg. hu, et ΟΡ. 4, διαπτυ-
ντες.
(39) Δῖδοῦμενος. Billius, ‹‹ honore prosequens. ι»