PG 42, col. 341
πάντα τοῦ βίου θαυμαστά. Ταῖς γὰρ ἰδίαις χερσὶν
ἐργαζόμενος, αὐτός τε καὶ οἱ ὑπ’ αὐτὸν ἐπίσκοποί τε
καί οξ πρεσϐύτεροι, καὶ οἰ λοιποὶ πάντες διατρέφον-
ται. ’Ύστερονδὲ μετά τὸ ὲξεωσθῆναιτῆςἘκκλησίας,
ἀπὸ ἄλλου ἐπισκόπου, τὰ αὐτά συζητοῦντος καὶ ἀνα-
χωρήσαντος τῆς Ἐκκλησίας, χειροτονεῖται. οὗτος
ἐπίσκοπος, περὶ οὗ ¹ ἐπελαθόμην λέγειν, ἐπειδήπερ
ἐν παρεκϐάσει γεγένημαι, αὖθις ἐπαναλαϐὼν διέξειμι
τὴν ὑφήγησιν ο φημὶ δέ περὶ τῆς ὠς ἐπὶ τὸ σκληρό-
τατον καὶ ἰδιωτικὸν, καί φιλόνεικον τῆς παρ’ αὐτῷ
ᾲὸομένης λέξεως ἀπὸ τῆς θείας Γραφῆς. Τὸ γάρ κατ’
εἰκόνα οὗτος καὶ οἱ μετ’ αὐτοῦ, ὅπερ ὁ Θεὸς δεδώ-
ρηται τῷ Ἀδὰμ, ἀποκρότως βούλεται ὁρίζειν εἶναι
τοῦτο πληρούμενον κατά τὸ σῶμα· ἀπὸ τοῦ δῆθεν
λεγομένου ῥητοῦ τοῦ, Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ’
εἰκόνα ἡμετέραν καί καθ’ ὁμοίωσιν. Καὶ εἶτα ἐπι-
φέρειλέγων ὁ θεῖος λόγος, ὃτι καὶ ἐποίησεν ὁ Θεὸς
τὸν ἄνθρωπον, χοῦν λαϐὼν ἀπὸ τῆς γῆς. Ἐπειδὴ,
φησὶν, εἶπεν ἄνθρωπον ἀπὸ τῆς γῆς, ὅρα, ὅτι ἀληθέ-
στατα ὅλον τὸ χοῖκὸν εἶπεν ἄνθρωπον, ἀρα τε αὐτὸ
τὸ χοῐκὸν προέλεγεν ἔσεσθαι κατ’ εἰκόνα Θεοῦ. Καί
ἐστι τοῦτο ἀπόκροτον, ὡς ἔφην, καὶ ἰδιωτικὸν, τὸ
ὁρίζεσθαι ἄνθρωπον ἐν ποίῳ μέρει τέτακται τοῦ ἀν-
θρώπου τὸ κατ’ εἰκόναο εἰ χρὴ ὅλως μέρος λέγειν διὰ
τὰ πολλά τά ἀντιπίπτοντα τῇ τῶν ἀνθρώπων ἐννοίᾳ
κατά τὸ ρἧα τοῦτο, καί⁸ ἔχοντα ζητημάτων πληθύν.
Ἦ γὰρ ποιήσωμεν τὸν Θεὸν ὁρατόν τε καὶ σωματικὸν,
εἰπερ ἐν σώματι τὸ κατ’ εἰκόνα πληροῦται σωματικῶς,
καὶ ἐσχηματισμένως, ἢ ἄνθρωπον τῷ Θεῷ ἐξισούμε-
νον τοῦτο φάσκοντες. Διὸ οὐ χρὴ πάντως ,ὁρίζειν ἢ
διισχυρίζεσθαι, ἐν ποίῳ μέρει τὸ κατ’ εἰκόνα πληροῦ-
ται,ἀλλ’ ὁμολογεῖν μὲν τὸ κατ’ εἰκόνα εἶναι ἐν τῷ
ἀνθρώπῳ, ἵνα μὴ τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ ἀθετήσωμεν καὶ
ἀπιστήσωμεν Θεῷ. Ὅσα μὲν γὰρ λέγει ὁ Θεὸς, ταῦτα
ἀληθῆ τυγχάνει, εἰ καὶ ἐξέφυγε τὴν ήμῶν ἔννοιαν ὲν όλίο
γοις λόγοις. ’Δρνήσασθαι οῦν τοῦτο τὸ κατ’ εἰκόνα 06
πιστὸν, οὔτε τῆς ἁγίας τοῦ Θεοῦ Ἑκκλησίας. Ἔτι γὰρ
πᾶς ἄνθρωπος σαφῶς κατ’ εἰκόνα, καὶ οὐδεὶς τῶν
ἐχόντων εἰς Θεὸν τὴν ἐλπίδα ἀρνήσεταιο εἰ μὴ ἀν
τινες ἑαυτοῖς μύθους πλάσσωσιν ἐκϐαλλόμενοι τῆς
Ἐκκλησίας καὶ τῆς τῶν πατέρων ἐκ προφητῶν τε
καὶ νόμου καὶ ἀποστόλων καὶ εὐαγγελιστῶν παρα-
ὅπως.
fabulas confingant, et tam ab Ecclesia quam ab ea doctrina sint exclusi, quae a majoribus nostris ex.
prophetarum, legis, apostolorum et evangelistarum est auctoritate tradita.
Γ. Ὥστε οὖν ἐκεῖνοι , φιλονεικότερον ἐν τούτῳ
διακείμενοι, ἐκτὸς καὶ αὐτοὶ βαίνουσι τῆς κατά τὴν
ἐκκλησιαστικὴν ὑπόθεσιν παραδόσεως, τῆς πιστευού-
σης κατ’ εἰκόνα μὲν εἶναι πάντα ἄνθρωπον, μὴ ὁρί-
ζειν δὲ ἐν ποίῳ τέτακται τὸ κατ’ εἰκόνα, μήτε ἐχόν-
των τῶν μυθωδῶς περὶ τούτων διαλαμϐανόντων,
εἰτ’ 06v ἀρνουμένων, δεῖξαι. Oi μὲν γὰρ λέγουσιν ἐν
τῇ ψυχῇ πληροῦσθαι τὸ κατ’ εἰκόνα, νομίζοντες τὸ
κατά τὴν σάρκα μόνον συλλογίσασθαι δύνασθαισ
¹ 1". περί δὲ 06. ² Gen. ι, 26. ³ Gen. ιι, 7.
ἐργαζόμενος, αὐτός τε καὶ οἱ ὑπ’ αὐτὸν ἐπίσκοποί τε
καί οξ πρεσϐύτεροι, καὶ οἰ λοιποὶ πάντες διατρέφον-
ται. ’Ύστερονδὲ μετά τὸ ὲξεωσθῆναιτῆςἘκκλησίας,
ἀπὸ ἄλλου ἐπισκόπου, τὰ αὐτά συζητοῦντος καὶ ἀνα-
χωρήσαντος τῆς Ἐκκλησίας, χειροτονεῖται. οὗτος
ἐπίσκοπος, περὶ οὗ ¹ ἐπελαθόμην λέγειν, ἐπειδήπερ
ἐν παρεκϐάσει γεγένημαι, αὖθις ἐπαναλαϐὼν διέξειμι
τὴν ὑφήγησιν ο φημὶ δέ περὶ τῆς ὠς ἐπὶ τὸ σκληρό-
τατον καὶ ἰδιωτικὸν, καί φιλόνεικον τῆς παρ’ αὐτῷ
ᾲὸομένης λέξεως ἀπὸ τῆς θείας Γραφῆς. Τὸ γάρ κατ’
εἰκόνα οὗτος καὶ οἱ μετ’ αὐτοῦ, ὅπερ ὁ Θεὸς δεδώ-
ρηται τῷ Ἀδὰμ, ἀποκρότως βούλεται ὁρίζειν εἶναι
τοῦτο πληρούμενον κατά τὸ σῶμα· ἀπὸ τοῦ δῆθεν
λεγομένου ῥητοῦ τοῦ, Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ’
εἰκόνα ἡμετέραν καί καθ’ ὁμοίωσιν. Καὶ εἶτα ἐπι-
φέρειλέγων ὁ θεῖος λόγος, ὃτι καὶ ἐποίησεν ὁ Θεὸς
τὸν ἄνθρωπον, χοῦν λαϐὼν ἀπὸ τῆς γῆς. Ἐπειδὴ,
φησὶν, εἶπεν ἄνθρωπον ἀπὸ τῆς γῆς, ὅρα, ὅτι ἀληθέ-
στατα ὅλον τὸ χοῖκὸν εἶπεν ἄνθρωπον, ἀρα τε αὐτὸ
τὸ χοῐκὸν προέλεγεν ἔσεσθαι κατ’ εἰκόνα Θεοῦ. Καί
ἐστι τοῦτο ἀπόκροτον, ὡς ἔφην, καὶ ἰδιωτικὸν, τὸ
ὁρίζεσθαι ἄνθρωπον ἐν ποίῳ μέρει τέτακται τοῦ ἀν-
θρώπου τὸ κατ’ εἰκόναο εἰ χρὴ ὅλως μέρος λέγειν διὰ
τὰ πολλά τά ἀντιπίπτοντα τῇ τῶν ἀνθρώπων ἐννοίᾳ
κατά τὸ ρἧα τοῦτο, καί⁸ ἔχοντα ζητημάτων πληθύν.
Ἦ γὰρ ποιήσωμεν τὸν Θεὸν ὁρατόν τε καὶ σωματικὸν,
εἰπερ ἐν σώματι τὸ κατ’ εἰκόνα πληροῦται σωματικῶς,
καὶ ἐσχηματισμένως, ἢ ἄνθρωπον τῷ Θεῷ ἐξισούμε-
νον τοῦτο φάσκοντες. Διὸ οὐ χρὴ πάντως ,ὁρίζειν ἢ
διισχυρίζεσθαι, ἐν ποίῳ μέρει τὸ κατ’ εἰκόνα πληροῦ-
ται,ἀλλ’ ὁμολογεῖν μὲν τὸ κατ’ εἰκόνα εἶναι ἐν τῷ
ἀνθρώπῳ, ἵνα μὴ τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ ἀθετήσωμεν καὶ
ἀπιστήσωμεν Θεῷ. Ὅσα μὲν γὰρ λέγει ὁ Θεὸς, ταῦτα
ἀληθῆ τυγχάνει, εἰ καὶ ἐξέφυγε τὴν ήμῶν ἔννοιαν ὲν όλίο
γοις λόγοις. ’Δρνήσασθαι οῦν τοῦτο τὸ κατ’ εἰκόνα 06
πιστὸν, οὔτε τῆς ἁγίας τοῦ Θεοῦ Ἑκκλησίας. Ἔτι γὰρ
πᾶς ἄνθρωπος σαφῶς κατ’ εἰκόνα, καὶ οὐδεὶς τῶν
ἐχόντων εἰς Θεὸν τὴν ἐλπίδα ἀρνήσεταιο εἰ μὴ ἀν
τινες ἑαυτοῖς μύθους πλάσσωσιν ἐκϐαλλόμενοι τῆς
Ἐκκλησίας καὶ τῆς τῶν πατέρων ἐκ προφητῶν τε
καὶ νόμου καὶ ἀποστόλων καὶ εὐαγγελιστῶν παρα-
ὅπως.
fabulas confingant, et tam ab Ecclesia quam ab ea doctrina sint exclusi, quae a majoribus nostris ex.
prophetarum, legis, apostolorum et evangelistarum est auctoritate tradita.
Γ. Ὥστε οὖν ἐκεῖνοι , φιλονεικότερον ἐν τούτῳ
διακείμενοι, ἐκτὸς καὶ αὐτοὶ βαίνουσι τῆς κατά τὴν
ἐκκλησιαστικὴν ὑπόθεσιν παραδόσεως, τῆς πιστευού-
σης κατ’ εἰκόνα μὲν εἶναι πάντα ἄνθρωπον, μὴ ὁρί-
ζειν δὲ ἐν ποίῳ τέτακται τὸ κατ’ εἰκόνα, μήτε ἐχόν-
των τῶν μυθωδῶς περὶ τούτων διαλαμϐανόντων,
εἰτ’ 06v ἀρνουμένων, δεῖξαι. Oi μὲν γὰρ λέγουσιν ἐν
τῇ ψυχῇ πληροῦσθαι τὸ κατ’ εἰκόνα, νομίζοντες τὸ
κατά τὴν σάρκα μόνον συλλογίσασθαι δύνασθαισ
¹ 1". περί δὲ 06. ² Gen. ι, 26. ³ Gen. ιι, 7.