PG 44, col. 300
κνοῖς τε κα)⁸ κούφοις συντεινομένου τοῖς ἅλμασιν,
ὺποφωνῶ τε καὶ ὲπισπεύδω, καὶ ἐπιτείνειν τῇ σπουδῇ
τὸ τάχος διακελεύομαι. Ποιῶ δὲ ταῦτα, οὐκ ἀλόγῳ
’τινί προθυμίᾳ πρὸς τοῦτο φερόμενος, ἀλλ’ ὡς ἁγα-
πητῷ τέκνῳ καθ’ ἡδονὴν χαριζόμενος. Τῆς γὰρ ζεπι·
στολῆς, ἢν πρώην διεπέμψω , ταύτην ἀπαγγελλούσης
τὴν αἴτησιν. τὺ γενέσθαι σοί τινα παρ’ ήμῶν ὑπο-
θήκην εἰς τὸν τέλειον βίονο πρέπειν ᾠήθην παρα-
σχεῖνο ἄλλο μὲν σοί τι χρήσιμον ὲκ τῶν λεγομένων
[ἀὼς οὐδὲν, doce δὲ τοῡὲξ πάντως οὐκ ἄχρηστον, τι
γενέσθαι σοὶ τῆς εὐπειθείας ὑπόδειγμα. Εί γὰρ ήμεξ,
oi τοσούτων ψυχῶν ἐν πατέρων τάξει προτεταγμέ-
νοι, πρέπειν οἰόμεθα τῇ πολιᾷ ταύτῃ, νεότητος σω-
φρονούσης ἐπίταγμα δέχεσθαι , πολλῷ μᾶλλον εἰκός
ἐστιν ὲν σοὶ κρατυνθῆναι τὸ τῆς εὐπειθείας κατόρ-
θωμα πρὸς ὑπακοὴν ἑκούσιον δι’ ήμῶν παιδοτριϐη-
θείσης σοι τῆς νεότητος. Καὶ ταῦτα μὲν είς τοσοῦτον.
Ἐγχειρητέον δὲ ήδη τῷ προκειμένῳ , Θεὸν καθηγε-
μόνα ποιησαμένοις τοῦ λόγου. Ἐπεζήτησας, ὦ φίλη
κεφαλὴ, ὑπογραφῆναί σοι παρ’ ήμῶν, τίς ό τέλειός
ἔστι βίοςο δηλαδὴ πρὸς τοῦτο βλέπων, ὡς εἰπερ εὑρε-
θείη τῷ λόγῳ τὺ σπουδαζόμενον, μετενεγκεῖν είς τὸν
ίδιον βίον τὴν ὑπὸ τοῦ λόγου μηνυθεῖσαν χάριν. Ἐγὼ
δὲ ὲν ἀμφοτέροις ὲπίσης ἀμηχανῶ· τό τε γὰρ περι-
λαϐεῖν λόγῳ τὴν τελειότητα, καὶ τδ,ὲπὶ τοῦ βίου δεῖ·
ξαι ὅπερ ἂν ό λόγος κατανοήσῃ, ὑπὲρ τὴν ἐμήν δύνα-
μιν ἑκάτερον τούτων εἷναί φημι. Τάχα δὲ οὐκ ὲγὼ
μόνος, ἀλλὰ καὶ πολλοὶ τῶν μεγάλων τε καὶ κατ’
ἀρετὴν προεχόντων, ἀνέφικτον.αὐτοῖς εἶναι τὸ τοιοῦ-
τον ὁμολογήσουσιν. Ὠς δ’ ἂν μὴ δοκοίην, κατὰ τὸν
Ψαλμῳδδν εἰπεῖν , ἐκεῖ φοϐεῖσθαι φόϐον , ὅπου οὐκ
ἐστι φόϐος ο σαφέστερον, ὃ βούλομαι, παραστήσω σοι.
Ἦ τελειότης ἐπὶ μὲν τῶν ἄλλων ἁπάντων , ὅσα τῇ
αίσθήσει μετρεῖται, πέρασί τισιν ὡρισμένοις διαλαμ-
ϐάνεται, οἷον ἐπὶ τοῦ ποσοῦ, τοῦ τε συνεχοῦς καὶ τοῦ
διωρισμένου. Πᾶν γὰρ τὸ ὲν ποσότητι μέτρον. ἰδίοις
τισὶν ὅροις ἐμπεριέχεται · καὶ⁵ ὁ πρὸς τὸν πῆχυν, ἢ
τὴν τοῦ ἀριθμοῦ δεκάδα βλέπων, οἵδε τὸ ἀπό τινος
ἀρξάμενον, καὶ είς τὶ καταλῆξαν, ὲν ᾧ ἔστι τὸ τέ-
λειον ἔχειν. Ἐπὶ δὲ τῆς ἀρετῆς παρὰ τοῦ Ἀποστό-·
λου ἕνα τελειότητος ὅρον ἐμάθομεν, τδ μὴ ἔχειν αὐ-
τὴν ὅρον. '0 γὰρ πολὺς ἐκεῖνος καὶ⁸ ὑψηλὸς τὴν διά-
νοιαν, ὁ θεῖος ’Δπόστολος, διὰ τῆς ἀρετῆς τρέχων, οὐδέ-
ποτε τοῖς ἔμπροσθεν ἐπεκτεινόμενος ἔληξεν· οὐδὲ
γὰρ ἀσφαλὴς αὐτῷ ἦν ἡ τοῦ δρόμου στάσις. Διὰ τί,
Ὀτι πᾶν ἀγαθὸν τῇ ἑαυτοῦ φύσει ὅρον οὐκ ἔχει, τῇ
δὲ τοῦ ἐναντίου παραθέσει ὁρίζεται · ὡς ἡ ζωὴ, τῷ
θανάτῳ καὶ τὸ φῶς, τῷ σκότει· καὶ⁵ πᾶν ὅλως ἀγα-
θὸν είς πάντα τὰ τοῖς ἀγαθοῖς ἐκ τοῦ ἐναντίου νοού-
μενα, λήγει. Ὠς γὰρ τὸ τῆς ζωῆς τέλος ἀρχὴ θανά-
του ὲστίν · οὕτω καὶ τοῦ κατ’ ἀρετὴν δρόμου ή στάσις
ὺποφωνῶ τε καὶ ὲπισπεύδω, καὶ ἐπιτείνειν τῇ σπουδῇ
τὸ τάχος διακελεύομαι. Ποιῶ δὲ ταῦτα, οὐκ ἀλόγῳ
’τινί προθυμίᾳ πρὸς τοῦτο φερόμενος, ἀλλ’ ὡς ἁγα-
πητῷ τέκνῳ καθ’ ἡδονὴν χαριζόμενος. Τῆς γὰρ ζεπι·
στολῆς, ἢν πρώην διεπέμψω , ταύτην ἀπαγγελλούσης
τὴν αἴτησιν. τὺ γενέσθαι σοί τινα παρ’ ήμῶν ὑπο-
θήκην εἰς τὸν τέλειον βίονο πρέπειν ᾠήθην παρα-
σχεῖνο ἄλλο μὲν σοί τι χρήσιμον ὲκ τῶν λεγομένων
[ἀὼς οὐδὲν, doce δὲ τοῡὲξ πάντως οὐκ ἄχρηστον, τι
γενέσθαι σοὶ τῆς εὐπειθείας ὑπόδειγμα. Εί γὰρ ήμεξ,
oi τοσούτων ψυχῶν ἐν πατέρων τάξει προτεταγμέ-
νοι, πρέπειν οἰόμεθα τῇ πολιᾷ ταύτῃ, νεότητος σω-
φρονούσης ἐπίταγμα δέχεσθαι , πολλῷ μᾶλλον εἰκός
ἐστιν ὲν σοὶ κρατυνθῆναι τὸ τῆς εὐπειθείας κατόρ-
θωμα πρὸς ὑπακοὴν ἑκούσιον δι’ ήμῶν παιδοτριϐη-
θείσης σοι τῆς νεότητος. Καὶ ταῦτα μὲν είς τοσοῦτον.
Ἐγχειρητέον δὲ ήδη τῷ προκειμένῳ , Θεὸν καθηγε-
μόνα ποιησαμένοις τοῦ λόγου. Ἐπεζήτησας, ὦ φίλη
κεφαλὴ, ὑπογραφῆναί σοι παρ’ ήμῶν, τίς ό τέλειός
ἔστι βίοςο δηλαδὴ πρὸς τοῦτο βλέπων, ὡς εἰπερ εὑρε-
θείη τῷ λόγῳ τὺ σπουδαζόμενον, μετενεγκεῖν είς τὸν
ίδιον βίον τὴν ὑπὸ τοῦ λόγου μηνυθεῖσαν χάριν. Ἐγὼ
δὲ ὲν ἀμφοτέροις ὲπίσης ἀμηχανῶ· τό τε γὰρ περι-
λαϐεῖν λόγῳ τὴν τελειότητα, καὶ τδ,ὲπὶ τοῦ βίου δεῖ·
ξαι ὅπερ ἂν ό λόγος κατανοήσῃ, ὑπὲρ τὴν ἐμήν δύνα-
μιν ἑκάτερον τούτων εἷναί φημι. Τάχα δὲ οὐκ ὲγὼ
μόνος, ἀλλὰ καὶ πολλοὶ τῶν μεγάλων τε καὶ κατ’
ἀρετὴν προεχόντων, ἀνέφικτον.αὐτοῖς εἶναι τὸ τοιοῦ-
τον ὁμολογήσουσιν. Ὠς δ’ ἂν μὴ δοκοίην, κατὰ τὸν
Ψαλμῳδδν εἰπεῖν , ἐκεῖ φοϐεῖσθαι φόϐον , ὅπου οὐκ
ἐστι φόϐος ο σαφέστερον, ὃ βούλομαι, παραστήσω σοι.
Ἦ τελειότης ἐπὶ μὲν τῶν ἄλλων ἁπάντων , ὅσα τῇ
αίσθήσει μετρεῖται, πέρασί τισιν ὡρισμένοις διαλαμ-
ϐάνεται, οἷον ἐπὶ τοῦ ποσοῦ, τοῦ τε συνεχοῦς καὶ τοῦ
διωρισμένου. Πᾶν γὰρ τὸ ὲν ποσότητι μέτρον. ἰδίοις
τισὶν ὅροις ἐμπεριέχεται · καὶ⁵ ὁ πρὸς τὸν πῆχυν, ἢ
τὴν τοῦ ἀριθμοῦ δεκάδα βλέπων, οἵδε τὸ ἀπό τινος
ἀρξάμενον, καὶ είς τὶ καταλῆξαν, ὲν ᾧ ἔστι τὸ τέ-
λειον ἔχειν. Ἐπὶ δὲ τῆς ἀρετῆς παρὰ τοῦ Ἀποστό-·
λου ἕνα τελειότητος ὅρον ἐμάθομεν, τδ μὴ ἔχειν αὐ-
τὴν ὅρον. '0 γὰρ πολὺς ἐκεῖνος καὶ⁸ ὑψηλὸς τὴν διά-
νοιαν, ὁ θεῖος ’Δπόστολος, διὰ τῆς ἀρετῆς τρέχων, οὐδέ-
ποτε τοῖς ἔμπροσθεν ἐπεκτεινόμενος ἔληξεν· οὐδὲ
γὰρ ἀσφαλὴς αὐτῷ ἦν ἡ τοῦ δρόμου στάσις. Διὰ τί,
Ὀτι πᾶν ἀγαθὸν τῇ ἑαυτοῦ φύσει ὅρον οὐκ ἔχει, τῇ
δὲ τοῦ ἐναντίου παραθέσει ὁρίζεται · ὡς ἡ ζωὴ, τῷ
θανάτῳ καὶ τὸ φῶς, τῷ σκότει· καὶ⁵ πᾶν ὅλως ἀγα-
θὸν είς πάντα τὰ τοῖς ἀγαθοῖς ἐκ τοῦ ἐναντίου νοού-
μενα, λήγει. Ὠς γὰρ τὸ τῆς ζωῆς τέλος ἀρχὴ θανά-
του ὲστίν · οὕτω καὶ τοῦ κατ’ ἀρετὴν δρόμου ή στάσις