PG 45, col. 123
In inglese: On 'Not Three Gods.' 1
et a Scripturarum doctrina appellari arbitramur.
Quod si quis» concedit, idem esse, τὺ θεάσα-
σθαι, id est spectare, et τὸ βλέπειν, hoc est vi-
dere : atque omnia ἐφορῶντα, hoc est iuspicientem
Θεόν, id est Deum, ἔφορον hoc est inspectorem et
praefectum summa: rerum et esse et dici ι conside-
, ret hanc efficaciam, utrum uni adsit ex iis, quae in
isancta Trinitate creditae sunt, personis, an ad
omnes ea virtusapertineat. Nam si vera- est, τῆς
Θεότητος, id est deitatis explicatio , et ea, qua vi.
dentur θεατά, id est visibitia seu spectabilia, et-
16 θεώμενον, hoc est~id quod videt et spectat.
Θεός,.ἰ(1 εει Deus dicitur, nulla jam probabili ratio-
ne aliqua personarum, quae in Trinitate sunt, a tali
appellatione separabitur, propter insitam voci si-
gnificationem. Nam quod videant ειη intueantur,
Scriptura suo testimonio ex aequo attribuit et Pa—
tri et Filio et Spiritui sancto. ι Protector noster,
aspice, Deus, linquit David ⁸. Nam ex hoc disci-
mus speciem Dei, quatenus Deus intelligitur, habere
peculiarem efficaciam videndi, ex eo quod dixit,
ς Aspice, Deus. ι Quin etiam Iesus videt cogita»
tiones damnantium , quod pro potestate peccata
hominum condonaret. ι Videns enim, inquit, Jesus
cogitationes eorum ³. ι Item de Spiritu Petrus ad
Ananiani dicit : ι Cur implevit Satanas cor tuum,
ut mentireris Spiritui sancto ⁸ ? ι ostendens, quod
eorum, qua: in occultoausus erat Ananias, testis
verax et arbiter esset Spiritus sanctus, per quem etiam Petro prodebantur occulta. Atque ille quidem
sui ipsius fur erat, fallens omnes. ut putabat, et peccatum occultum habens. Spiritus autem sanctus
simulet in Petro erat, et illius mentem ad avaritiam projectum deprehendit, et per sese Petro la-
tentia videndi facultatem dat : hoc videlicetnun facturus, si occulta videndi virtutisexpers esset.
At nondum inquiet aliquis ad id quod queritur,
orationis spectare structuram. Neque enim si datum
fuerit commune natura: vocabulum esse deitatis,
iam (protinus) per hoc probatum fuerit, quod non
oporteat dicere deos : quinimo contra ex his magis
cogimur dicere deos. Reperiemus enim in consue-
tudine. Hominum. non solum eos, qui eamdem natu-
ram communem habent, verum etiam si qui sint ejus-
dem studii, et officii, singulariter multos nominari.
Qua ratione oratores multos et geometras dicimus
agricolasque et sutores :ct in caeteris omnibus
eodem modo. Ac si quidem natura: vocabulum deitas
esset, magis congrueret atque conveniret juxta.
ante redditam rationem (omnes) tres liypostases sin-
gulariter comprehendere, et unum Deum dicere,
quippe cum natura talis sit, ut in partes secari ac
dividi non 'possit. Sed quoniam per ea, qua: dicta
sunt, affirmatum est, quod officium efficaciamque
et non naturam significet nomen deitatis, ad con-
trarium quodammodo sensum ex iis quae affirmant,
oratio redigitur, ut idcirco magis Oporteat dicere
⁸ Psal. nunt, 10. ³ Luc. ιτ, Π. ⁵ Act. v, ’5.
Quod si quis» concedit, idem esse, τὺ θεάσα-
σθαι, id est spectare, et τὸ βλέπειν, hoc est vi-
dere : atque omnia ἐφορῶντα, hoc est iuspicientem
Θεόν, id est Deum, ἔφορον hoc est inspectorem et
praefectum summa: rerum et esse et dici ι conside-
, ret hanc efficaciam, utrum uni adsit ex iis, quae in
isancta Trinitate creditae sunt, personis, an ad
omnes ea virtusapertineat. Nam si vera- est, τῆς
Θεότητος, id est deitatis explicatio , et ea, qua vi.
dentur θεατά, id est visibitia seu spectabilia, et-
16 θεώμενον, hoc est~id quod videt et spectat.
Θεός,.ἰ(1 εει Deus dicitur, nulla jam probabili ratio-
ne aliqua personarum, quae in Trinitate sunt, a tali
appellatione separabitur, propter insitam voci si-
gnificationem. Nam quod videant ειη intueantur,
Scriptura suo testimonio ex aequo attribuit et Pa—
tri et Filio et Spiritui sancto. ι Protector noster,
aspice, Deus, linquit David ⁸. Nam ex hoc disci-
mus speciem Dei, quatenus Deus intelligitur, habere
peculiarem efficaciam videndi, ex eo quod dixit,
ς Aspice, Deus. ι Quin etiam Iesus videt cogita»
tiones damnantium , quod pro potestate peccata
hominum condonaret. ι Videns enim, inquit, Jesus
cogitationes eorum ³. ι Item de Spiritu Petrus ad
Ananiani dicit : ι Cur implevit Satanas cor tuum,
ut mentireris Spiritui sancto ⁸ ? ι ostendens, quod
eorum, qua: in occultoausus erat Ananias, testis
verax et arbiter esset Spiritus sanctus, per quem etiam Petro prodebantur occulta. Atque ille quidem
sui ipsius fur erat, fallens omnes. ut putabat, et peccatum occultum habens. Spiritus autem sanctus
simulet in Petro erat, et illius mentem ad avaritiam projectum deprehendit, et per sese Petro la-
tentia videndi facultatem dat : hoc videlicetnun facturus, si occulta videndi virtutisexpers esset.
At nondum inquiet aliquis ad id quod queritur,
orationis spectare structuram. Neque enim si datum
fuerit commune natura: vocabulum esse deitatis,
iam (protinus) per hoc probatum fuerit, quod non
oporteat dicere deos : quinimo contra ex his magis
cogimur dicere deos. Reperiemus enim in consue-
tudine. Hominum. non solum eos, qui eamdem natu-
ram communem habent, verum etiam si qui sint ejus-
dem studii, et officii, singulariter multos nominari.
Qua ratione oratores multos et geometras dicimus
agricolasque et sutores :ct in caeteris omnibus
eodem modo. Ac si quidem natura: vocabulum deitas
esset, magis congrueret atque conveniret juxta.
ante redditam rationem (omnes) tres liypostases sin-
gulariter comprehendere, et unum Deum dicere,
quippe cum natura talis sit, ut in partes secari ac
dividi non 'possit. Sed quoniam per ea, qua: dicta
sunt, affirmatum est, quod officium efficaciamque
et non naturam significet nomen deitatis, ad con-
trarium quodammodo sensum ex iis quae affirmant,
oratio redigitur, ut idcirco magis Oporteat dicere
⁸ Psal. nunt, 10. ³ Luc. ιτ, Π. ⁵ Act. v, ’5.