PG 45, col. 1315
φωνον ἀναπέμψῃ τὴν δόξαν, τίς ἔσται προσθήκη τῷ
κατὰ τὴν φύσιν ἐνδόξῳ τῆς σταγόνος ἡ χάρις; ι Οί
οὐρανοὶ διηγοῦνται τὴν δόξαν τοῦ Θεοῦ, ι καὶ μικροὶ
κήρυκες τῆς ἀξίας νομίζονται) ιὸτιὲπῄρθη ή μεγα-
λοπρέπεια αὐτοῦ,›οὐ μέχρι τῶν ούρανῶν, ἀλλ’ ὑπερ-
άνω τῶν οὐρανῶν, τῶν μικρῷ μέρει τῆς θεότητος τῇ
σπιθαμῇ τροπικῶς ὀνομαζομένῃ περιειλημμένων.
Καὶ ἄνθρωπος, τὸ ἐπίκηρον τοῦτο καὶ ὠκύμορον ζῶον.
καλῶς τῷ χόρτῳ προσεικασμένος, σήμερον ῶν καὶ
αὕριον οὐκ ἐσόμενος, ἀξίως τιμῆσαι τὴν θείαν φύσιν
πεπίστευκεν;”ομοιον ὥσπερ ἂν εί τις ἐξάψας λεπτὴν
ἶνα ἀπὸ στυππείου, προσθήκην τινὰ ταῖς τοῦ ἡλίου
μαρμαρυγαῖς διὰ τοῦ σπινθῆρος ὑπολαμϐάνοι χαρί-
ζεσθαι. Τί λέγων είπέ μοι τιμήσεις, ἐάν περ ὅλως τι·
μῆσαι θελήσεις τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιονς Ὅτι ἀθάνατόν
ἐστι πάντως , ὅτι ἄτρεπτόν τε καὶ ἀναλλοίωτον , καὶ
ἀεὶ καλὸν, καὶ ἀπροσδεὲς τῆς ἑτέρων χάριτος, ὅτι·
πάντα ὲν πᾶσιν ἐνεργεῖ καθὼς βούλεται, ἅγιον, ἡγε-
μονικὸν, εὐθὲς , δίκαιον, ἀληθινὸν, τὰ βάθη ἐρευνοῦν
τῶν Θεοῦ , ἐκ Πατρὸς ἐκπορευόμενον, ἐκ τοῦ Υίοῦ
λαμὸανόμενον , καὶ εί τι τοιοῦτο. Τί οῦν διὰ τούτων
καὶτῶν τοιούτων χαρίζῃ; Τὰ προσόντα λέγεις, ἢ διὰ
τῶν μὴ προσόντων τιμᾷς ; El μὲν γὰρ τὰ μὴ προσ-
όντα προσμαρτυρεῖς, ματαία ή χάρις, καὶ είς οὐδὲν
φέρουσα πλέον ⁸ ὁ γὰρ τὸ πικρὸν γλυκὺ λέγων, αὒ-
τδς μὲν ἐψεύσατο, τὸ δὲ ψεκτὸν οὐκ ἐπῄνεσε. El δὲ
τὰ ὄντα λέγεις, τῇ φύσει τοιοῦτόν ἐστι πάντως καὶ
ὁμολογοῦντος ’καὶ ν Φησὶ γὰρ ὁ Ἀπόστολοςὸτιιεί c
ἀπιστοῦμεν, ἐκεῖνος πιστὸς μένει. ι
ια’. Τί οῦν βούλεται ὴ ὑποστολὴ τῆς ψυχῆς καὶ ἠ
μεγαλοψυχία, ἐπὶ μὲν τοῦ Πατρδς φιλοτιμουμένων,
καὶ τῷ Υίῷ τυχεῖν τὰ ἴσα χαριζομένων , ἐπὶ δὲ τοῦ
Πνεύματος σμικρολογούντων τὴν χάριν ; Εἴπερ δέ-
δεικται οὐκ ὲκ τῆς προαιρέσεως ἡμῶν πληρουμένη
ἡ ἰδίως προσοῦσα τῇ θείᾳ φύσει τιμὴ, ἀλλὰ προσ-
φυῶς συνυπάρχουσα. Ἦ μὲν γὰρ ἀγνωμοσύνη τῶν
ἀχαρίστων διὰ τῆς τοιαύτης αὐτῶν γνώμης ὲὰέγχε-
ται ο τὸ δὲ Πνεῦμα τῇ ἑαυτοῦ φύσει τίμιον, ἔνδοξον,
δυνατὸν, πάντα τὰ ὑψηλὰ τῶν νοημάτων ’ἐστὶ , κᾶν
οὗτοι μὴ βούλωνται. Ναί φησιν· ἀλλὰ τὸν Πατέρα
ο μὲν δημιουργὸν εἶναι παρὰ τῆς Γραφῆς ἐδιδάχθημενο
ὡσαύτως καὶ διὰ τοῦ Υἱοῦ τὰ πάντα γεγενῆσθαι
ἐμάθομεν , οὐδὲν δὲ τοιοῦτο περὶ τοῦ Πνεύματος ἡμᾶς
ὁλόγος ἐδίδαξεν. Καὶ πῶς ἐστιν εἰκὸς είς ἰσοτιμίαν
ἄγειν τδνΠνεῦμα τὸ ἅγιον τῷ διὰ τῆς δημιουργίας
τοσοῦτο μέγεθος δυνάμεως ὲπιδειξαμένῳ ;Τί οὖν
ἡμεῖς πρὸς τοῦτο ἀποκρινούμεθα ςὌτι μάταια ὲλά-
λησαν ὲν ταῖς καρδίαις αὐτῶν oi νομίζοντες μὴ ἀεὶ
μετὰ τοῦ Πατρδς καὶ τοῦ Υίοῦ τὸ Πνεῦμα εἶναι ,
ἀλλὰ κατὰ καιρούς τινας ποτὲ μὲν ἐφ’ ἑαυτοῦ θεω-
ρεῖσθαι , ποτὲ δὲ συνημμένως καταλαμϐάνεσθαι. El.
γὰρ χωρῖς τοῦ Πνεύμαᾙξ γέγονεν ὁ οὐρανὸς καὶ ή
¹ lsa. XL, 15. ³ Psal. xvm, l. ⁵ Psal. vm , ‘
κατὰ τὴν φύσιν ἐνδόξῳ τῆς σταγόνος ἡ χάρις; ι Οί
οὐρανοὶ διηγοῦνται τὴν δόξαν τοῦ Θεοῦ, ι καὶ μικροὶ
κήρυκες τῆς ἀξίας νομίζονται) ιὸτιὲπῄρθη ή μεγα-
λοπρέπεια αὐτοῦ,›οὐ μέχρι τῶν ούρανῶν, ἀλλ’ ὑπερ-
άνω τῶν οὐρανῶν, τῶν μικρῷ μέρει τῆς θεότητος τῇ
σπιθαμῇ τροπικῶς ὀνομαζομένῃ περιειλημμένων.
Καὶ ἄνθρωπος, τὸ ἐπίκηρον τοῦτο καὶ ὠκύμορον ζῶον.
καλῶς τῷ χόρτῳ προσεικασμένος, σήμερον ῶν καὶ
αὕριον οὐκ ἐσόμενος, ἀξίως τιμῆσαι τὴν θείαν φύσιν
πεπίστευκεν;”ομοιον ὥσπερ ἂν εί τις ἐξάψας λεπτὴν
ἶνα ἀπὸ στυππείου, προσθήκην τινὰ ταῖς τοῦ ἡλίου
μαρμαρυγαῖς διὰ τοῦ σπινθῆρος ὑπολαμϐάνοι χαρί-
ζεσθαι. Τί λέγων είπέ μοι τιμήσεις, ἐάν περ ὅλως τι·
μῆσαι θελήσεις τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιονς Ὅτι ἀθάνατόν
ἐστι πάντως , ὅτι ἄτρεπτόν τε καὶ ἀναλλοίωτον , καὶ
ἀεὶ καλὸν, καὶ ἀπροσδεὲς τῆς ἑτέρων χάριτος, ὅτι·
πάντα ὲν πᾶσιν ἐνεργεῖ καθὼς βούλεται, ἅγιον, ἡγε-
μονικὸν, εὐθὲς , δίκαιον, ἀληθινὸν, τὰ βάθη ἐρευνοῦν
τῶν Θεοῦ , ἐκ Πατρὸς ἐκπορευόμενον, ἐκ τοῦ Υίοῦ
λαμὸανόμενον , καὶ εί τι τοιοῦτο. Τί οῦν διὰ τούτων
καὶτῶν τοιούτων χαρίζῃ; Τὰ προσόντα λέγεις, ἢ διὰ
τῶν μὴ προσόντων τιμᾷς ; El μὲν γὰρ τὰ μὴ προσ-
όντα προσμαρτυρεῖς, ματαία ή χάρις, καὶ είς οὐδὲν
φέρουσα πλέον ⁸ ὁ γὰρ τὸ πικρὸν γλυκὺ λέγων, αὒ-
τδς μὲν ἐψεύσατο, τὸ δὲ ψεκτὸν οὐκ ἐπῄνεσε. El δὲ
τὰ ὄντα λέγεις, τῇ φύσει τοιοῦτόν ἐστι πάντως καὶ
ὁμολογοῦντος ’καὶ ν Φησὶ γὰρ ὁ Ἀπόστολοςὸτιιεί c
ἀπιστοῦμεν, ἐκεῖνος πιστὸς μένει. ι
ια’. Τί οῦν βούλεται ὴ ὑποστολὴ τῆς ψυχῆς καὶ ἠ
μεγαλοψυχία, ἐπὶ μὲν τοῦ Πατρδς φιλοτιμουμένων,
καὶ τῷ Υίῷ τυχεῖν τὰ ἴσα χαριζομένων , ἐπὶ δὲ τοῦ
Πνεύματος σμικρολογούντων τὴν χάριν ; Εἴπερ δέ-
δεικται οὐκ ὲκ τῆς προαιρέσεως ἡμῶν πληρουμένη
ἡ ἰδίως προσοῦσα τῇ θείᾳ φύσει τιμὴ, ἀλλὰ προσ-
φυῶς συνυπάρχουσα. Ἦ μὲν γὰρ ἀγνωμοσύνη τῶν
ἀχαρίστων διὰ τῆς τοιαύτης αὐτῶν γνώμης ὲὰέγχε-
ται ο τὸ δὲ Πνεῦμα τῇ ἑαυτοῦ φύσει τίμιον, ἔνδοξον,
δυνατὸν, πάντα τὰ ὑψηλὰ τῶν νοημάτων ’ἐστὶ , κᾶν
οὗτοι μὴ βούλωνται. Ναί φησιν· ἀλλὰ τὸν Πατέρα
ο μὲν δημιουργὸν εἶναι παρὰ τῆς Γραφῆς ἐδιδάχθημενο
ὡσαύτως καὶ διὰ τοῦ Υἱοῦ τὰ πάντα γεγενῆσθαι
ἐμάθομεν , οὐδὲν δὲ τοιοῦτο περὶ τοῦ Πνεύματος ἡμᾶς
ὁλόγος ἐδίδαξεν. Καὶ πῶς ἐστιν εἰκὸς είς ἰσοτιμίαν
ἄγειν τδνΠνεῦμα τὸ ἅγιον τῷ διὰ τῆς δημιουργίας
τοσοῦτο μέγεθος δυνάμεως ὲπιδειξαμένῳ ;Τί οὖν
ἡμεῖς πρὸς τοῦτο ἀποκρινούμεθα ςὌτι μάταια ὲλά-
λησαν ὲν ταῖς καρδίαις αὐτῶν oi νομίζοντες μὴ ἀεὶ
μετὰ τοῦ Πατρδς καὶ τοῦ Υίοῦ τὸ Πνεῦμα εἶναι ,
ἀλλὰ κατὰ καιρούς τινας ποτὲ μὲν ἐφ’ ἑαυτοῦ θεω-
ρεῖσθαι , ποτὲ δὲ συνημμένως καταλαμϐάνεσθαι. El.
γὰρ χωρῖς τοῦ Πνεύμαᾙξ γέγονεν ὁ οὐρανὸς καὶ ή
¹ lsa. XL, 15. ³ Psal. xvm, l. ⁵ Psal. vm , ‘