PG 45, col. 192
ὁποῖον γάρ τούτων ἂν λείπῃ, τέλος ὲπάγει τῷ ζώῳ ’
ἔτι 66 καὶ τὸ ἧπαρ καὶ 6 ἱγκέφαλος,καὶ ἠ καρδία. καὶ
6 στόμαχος, καὶ οἱ νεφροὶ, καὶ τὰ ἔντερα, καὶ ἀλλα
πολλά. Τίνος γὰρ τούτων ἐξαιρεθέντος, ού τεθνήξεται
τὸ ζῶον ; ’Ἄλλως τε πολλά ἐστιν, ἄναιμα ⁹ μὲν, ἔμψυχα
66, ὡς τά σμύραινα καὶ μαλάκια, οἷον σηπίας καὶ
τευθίδες,.καὶ σμύλοι, καὶ πάντα τὰ ὀστρακόδερμα,
καὶ ἀπαλόστραγα, ὡς οἱ κάραϐοι, καὶ οἱ καρκῖνοι καλ⁸
ἀστακοί. Εἰ τοίνυν ἐστὶν ἔμψυχα μὲν, ἄναιμα δὲ, δῆ-
λον ὡς ούκ ἐστιν αἷμα ἡ ψυχή. Πρὸς δὲ τοὺς λέγοντας
ὓδωρ εἶναι τὴν ψυχὴν, ὅτι τὸ ὕδωρ φαίνεται ζωο-
γονοῦν πάντα, καὶ χωρὶς ὓδατος βιοτεύειν ἀδύνατον,
ποτὲ πολλά τά ἀντιπίπτοντα. Οὐδὲ γὰρ τροφῆς
χωρὶς οἷόν τε ζῇνο ψυχὴν ἀρα, καὶ τὰς τρο-
φὰς πάσας καθ’ ἑκάστην ῥητέον κατ’ αὐτάς ·
ἔπειτα πολλὰ τῶν ζώων ἐστί⁸ μὴ πίνοντα, ὡς ὲπί
τινων ἀετῶν ἱστόρηται· καὶ πέρδιξ δὲ δύναται ζῇν
χωρὶς τοῦ πίνειν. Διὰ τί δὲ μᾶλλον τὸ ὕδωρ καὶ οὺχ
ὁ ἀήρ; ’Ύδατος μὲν γὰρ καὶ ἐπὶ πολὺ δυνατὸν ἀπ-
έχεσθαι· τοῦ 66 ἀναπνεῖν τὸν ἀέρα, οὐδὲ τὸ βραχύτα-
τον· ἁλλ’ οὐδὲ 6 ἀὴρ ψυχή. Πολλά γάρ ἐστι ζῶντα
μὲν, μὴ ἀναπνέοντα δὲ τὸν ἀέρα, ὡς τὰ ἔντομα
πάντα, οἷον μέλιτται, καὶ σφῆκες, καὶ μύρμηκες,
καὶ τὰ ἄναιμα, καὶ⁹ τῶν θαλαττίων τά πολλὰ, καὶ
πάντα ὅσα οὐκ ἔχει πνεύμονα. υύδὲν γὰρ μὴ ἕχον
c πνεύμονα ἀναπνεῖ τὸν ἀέρα ⁸ καὶ ἀντιστρέφει, οὐδὲν
μὴ ἀναπνέον τὸν ἀέρα,πνεύμονα ἔχει. Ἐπειδὴ καὶ
Κλεάνθους τοῦ Στωϊκοῦ, καὶ Χρυσίππου φέρονται
λόγοι τινὲς οὐκ εὐκαταφρόνητοι, ὲκρητέον καὶ τού-
των τὰς λύσεις, ὡς ἀπέλυσαν οί ἀπὸ Πλάτωνος. '0
Κλεάνθης τοιόνδε πλέκει συλλογισμόν· Οὐ μόνον,
φησὶν, ὅμοιοι τοῖς γονεῦσι γινόμεθα κατά τὸ σῶμα,
ἀλλά καὶ κατὰ τὴν ψυχὴν, τοῖς πάθεσι, τοῖς ἡθεσι,
ταῖς διαθέσεσι, Σώματος δὲ τὸ ὅμοιον καὶ τὸ ἀνα
όμοιον, οὐχὶ 66 ἀσωμάτου’ σῶμα ἄρα ἡ ψυχή. Ἀλλὰ
πρῶτον μὲν ἐκ τῶν ἐπὶ μέρους τὰ καθόλου συγκαται-
σκευάςεται ο πρὸς τούτῳ 66, καὶ τὸ οὐχὶ δι’ ἀσωμά-
του, ψεῦδός ἐστι. Λέγομεν γὰρ ἀριθμοὺς ὁμοίους
εἶναι, ὧν αἱ πλευραὶ ἀνάλογοί εἰσιν· ὡς τὸν ἒξ καὶ⁸
τὸν εἰκοσιτέσσαρα. Πλευραὶ γὰρ τοῦ ἓξ καὶ 6 δύο
καὶ 6 τρεῖς· τοῦ 66 εἰκοσιτέσσαρα, 6 τέσσαρα, καὶ
6 ἓξ ⁶ ἀναλογίαν δὲ ἔχει 6 δύο πρὸς τὰ τέσσαρα, καὶ
6 τρία πρὸς τὸν ἓξ. Ἐν διπλασίονι γὰρ λόγῳ θεωρεῖ-
ται. Τά γὰρ τέσσαρα τῶν δύο διπλασίονα, καὶ τὰ ἒξ
τῶν τριῶν · ἀσώματον 66 οἱ ἀριθμοί ’ τὰ σχήματα 66
σχήμασιν ὃμοιὰ ἐστιν, ὅσα τάς τε γωνίας ἴσας ἔχει,
καὶ τάς περὶ τὰς ἴσας γωνίας πλευράς ἀνάλογονο τὸ
δὲ σχῆμα καὶ αὐτὸ ἀσώματον καὶ αὐτοὶ ὁμολογοῦσιν
εἶναι. Ἔτι ὡς τοῦ ποσοῦ ἴδιόν ἐστι τὸ ἴσον καὶ ἄνι-
σον , οὕτω καὶ τοῦ ποιοῦ τὸ ὅμοιον καὶ τὸ ἀνόμοιον ο
ἀσώματον 66 ἡ ποιότης ἐστίν’ ἄρα, καὶ ἀσώματον
ἀσωμάτῳ ὅμοιον. Ἐτιδὲ, φησὶν ό Κλεάνθης, οὐδὲν
ἀσώματον συμπάσχει σώματι, οὐδὲ ἀσωμάτῳ συμ-
πάσχει σῶμα, ἀλλά σῶμα σώματιο συμπάσχει 66
ἡ ψυχὴ τῷ σώματι νοσοῦντι, καὶ τεμνομένῳ, καὶ τὸ
ἔτι 66 καὶ τὸ ἧπαρ καὶ 6 ἱγκέφαλος,καὶ ἠ καρδία. καὶ
6 στόμαχος, καὶ οἱ νεφροὶ, καὶ τὰ ἔντερα, καὶ ἀλλα
πολλά. Τίνος γὰρ τούτων ἐξαιρεθέντος, ού τεθνήξεται
τὸ ζῶον ; ’Ἄλλως τε πολλά ἐστιν, ἄναιμα ⁹ μὲν, ἔμψυχα
66, ὡς τά σμύραινα καὶ μαλάκια, οἷον σηπίας καὶ
τευθίδες,.καὶ σμύλοι, καὶ πάντα τὰ ὀστρακόδερμα,
καὶ ἀπαλόστραγα, ὡς οἱ κάραϐοι, καὶ οἱ καρκῖνοι καλ⁸
ἀστακοί. Εἰ τοίνυν ἐστὶν ἔμψυχα μὲν, ἄναιμα δὲ, δῆ-
λον ὡς ούκ ἐστιν αἷμα ἡ ψυχή. Πρὸς δὲ τοὺς λέγοντας
ὓδωρ εἶναι τὴν ψυχὴν, ὅτι τὸ ὕδωρ φαίνεται ζωο-
γονοῦν πάντα, καὶ χωρὶς ὓδατος βιοτεύειν ἀδύνατον,
ποτὲ πολλά τά ἀντιπίπτοντα. Οὐδὲ γὰρ τροφῆς
χωρὶς οἷόν τε ζῇνο ψυχὴν ἀρα, καὶ τὰς τρο-
φὰς πάσας καθ’ ἑκάστην ῥητέον κατ’ αὐτάς ·
ἔπειτα πολλὰ τῶν ζώων ἐστί⁸ μὴ πίνοντα, ὡς ὲπί
τινων ἀετῶν ἱστόρηται· καὶ πέρδιξ δὲ δύναται ζῇν
χωρὶς τοῦ πίνειν. Διὰ τί δὲ μᾶλλον τὸ ὕδωρ καὶ οὺχ
ὁ ἀήρ; ’Ύδατος μὲν γὰρ καὶ ἐπὶ πολὺ δυνατὸν ἀπ-
έχεσθαι· τοῦ 66 ἀναπνεῖν τὸν ἀέρα, οὐδὲ τὸ βραχύτα-
τον· ἁλλ’ οὐδὲ 6 ἀὴρ ψυχή. Πολλά γάρ ἐστι ζῶντα
μὲν, μὴ ἀναπνέοντα δὲ τὸν ἀέρα, ὡς τὰ ἔντομα
πάντα, οἷον μέλιτται, καὶ σφῆκες, καὶ μύρμηκες,
καὶ τὰ ἄναιμα, καὶ⁹ τῶν θαλαττίων τά πολλὰ, καὶ
πάντα ὅσα οὐκ ἔχει πνεύμονα. υύδὲν γὰρ μὴ ἕχον
c πνεύμονα ἀναπνεῖ τὸν ἀέρα ⁸ καὶ ἀντιστρέφει, οὐδὲν
μὴ ἀναπνέον τὸν ἀέρα,πνεύμονα ἔχει. Ἐπειδὴ καὶ
Κλεάνθους τοῦ Στωϊκοῦ, καὶ Χρυσίππου φέρονται
λόγοι τινὲς οὐκ εὐκαταφρόνητοι, ὲκρητέον καὶ τού-
των τὰς λύσεις, ὡς ἀπέλυσαν οί ἀπὸ Πλάτωνος. '0
Κλεάνθης τοιόνδε πλέκει συλλογισμόν· Οὐ μόνον,
φησὶν, ὅμοιοι τοῖς γονεῦσι γινόμεθα κατά τὸ σῶμα,
ἀλλά καὶ κατὰ τὴν ψυχὴν, τοῖς πάθεσι, τοῖς ἡθεσι,
ταῖς διαθέσεσι, Σώματος δὲ τὸ ὅμοιον καὶ τὸ ἀνα
όμοιον, οὐχὶ 66 ἀσωμάτου’ σῶμα ἄρα ἡ ψυχή. Ἀλλὰ
πρῶτον μὲν ἐκ τῶν ἐπὶ μέρους τὰ καθόλου συγκαται-
σκευάςεται ο πρὸς τούτῳ 66, καὶ τὸ οὐχὶ δι’ ἀσωμά-
του, ψεῦδός ἐστι. Λέγομεν γὰρ ἀριθμοὺς ὁμοίους
εἶναι, ὧν αἱ πλευραὶ ἀνάλογοί εἰσιν· ὡς τὸν ἒξ καὶ⁸
τὸν εἰκοσιτέσσαρα. Πλευραὶ γὰρ τοῦ ἓξ καὶ 6 δύο
καὶ 6 τρεῖς· τοῦ 66 εἰκοσιτέσσαρα, 6 τέσσαρα, καὶ
6 ἓξ ⁶ ἀναλογίαν δὲ ἔχει 6 δύο πρὸς τὰ τέσσαρα, καὶ
6 τρία πρὸς τὸν ἓξ. Ἐν διπλασίονι γὰρ λόγῳ θεωρεῖ-
ται. Τά γὰρ τέσσαρα τῶν δύο διπλασίονα, καὶ τὰ ἒξ
τῶν τριῶν · ἀσώματον 66 οἱ ἀριθμοί ’ τὰ σχήματα 66
σχήμασιν ὃμοιὰ ἐστιν, ὅσα τάς τε γωνίας ἴσας ἔχει,
καὶ τάς περὶ τὰς ἴσας γωνίας πλευράς ἀνάλογονο τὸ
δὲ σχῆμα καὶ αὐτὸ ἀσώματον καὶ αὐτοὶ ὁμολογοῦσιν
εἶναι. Ἔτι ὡς τοῦ ποσοῦ ἴδιόν ἐστι τὸ ἴσον καὶ ἄνι-
σον , οὕτω καὶ τοῦ ποιοῦ τὸ ὅμοιον καὶ τὸ ἀνόμοιον ο
ἀσώματον 66 ἡ ποιότης ἐστίν’ ἄρα, καὶ ἀσώματον
ἀσωμάτῳ ὅμοιον. Ἐτιδὲ, φησὶν ό Κλεάνθης, οὐδὲν
ἀσώματον συμπάσχει σώματι, οὐδὲ ἀσωμάτῳ συμ-
πάσχει σῶμα, ἀλλά σῶμα σώματιο συμπάσχει 66
ἡ ψυχὴ τῷ σώματι νοσοῦντι, καὶ τεμνομένῳ, καὶ τὸ