PG 46, col. 321
sSI
Ὁεοι δὲ μακροὺς ἐπαίνους ἐν διεξοδικοῖς κατατεί-
νουσι λόγοις, ὡς διὰ τούτων προσθήσοντές τι τῷ θαύ-
ματι τῖς παρθενίας, λελήθασιν ἑαυτοὺς, κατά γε τὴν
ἐμὴν κρίσιν, ἐναντιούμενοι τῷ ἰδίῳ σκοπῷ· διʼ ὧν
ἐξαίρουσιν εἰς μέγεθος, ὕποπτον ποιοῦντες διὰ τῶν
ἐγκωμίων τὸν ἔπαινον. Ὁσα γὰρ ἐν τῇ φύσει τὸ με-
γαλεῖον ἔχει, οἴκοθεν τὸ θαῦμα ἐπάγεται, οὐδὲν τῆς
ἐκ τῶν λόγων συνηγορίας δεόμενα· καθάπερ ὁ οὐρα-
νὸς, ἢ ὁ ἤλιος, ἢ ἄλλο τι τῶν τοῦ κόσμου θαυμάτων·
τοῖς δὲ ταπεινοτέροις τῶν ἐπιτηδευμάτων ἀντὶ ὑπο-
βάθρας ὁ λόγος γινόμενος, μεγέθους τινὰ φαντασίαν
διὰ τῆς τῶν ἐπαίνων περινοίας προστθησιν. Ὁθεν
πολλάκις τὸ ἐκ τῶν ἐγκωμίων κατασκευαζόμενον
θαῦμα, ὡς σεσοφισμένον καθυποπτεύεται ὑπὸ τῶν
ἀνθρώπων. Ἐπαινος δὲ μόνος ἱκανὸς τῆς παρθενίας
ἐστὶ τὸ κρείττονα τῶν ἐπαίνων εἶναι τὴν ἀρετὴν
ἀποφήνασθαι καὶ τῷ βίῳ θαυμάσαι μᾶλλον ἢ τῷ
λόγῳ τὴν καθαρότητα· ὁ δὲ ὑπόθεσιν ἐγκωμίων ταύ-
την ὑπὸ φιλοτιμίας ποιούμενος, ἔοικε τὴν σταγόνα
τῶν οἱκείων Iδρώτων ἀξιόλογον εἰς προσθήκην νομί-
ζειν τῷ ἀπείρῳ πελάγει γενήσεσθαι, εἴγε ἀνθρωπίνῳ
λόγῳ δυνατὸν εἶναι τὴν τοσαύτην χάριν ἀποσεμνύναι
πεπίστευκεν. 8 γὰρ τὴν ἑαυτοῦ δύναμιν ἀγνοεῖ, ἢ
ὁ ἐπαινεῖ οὐκ ἐπίσταται.
ligit.
EοΑ. I.
κατόρθωμά ἐστιν ἢ παρθενία.
Συνέσεως γὰρ ἡμῖν χρεία πολλῆς, διʼ ἦς ἔστι γνῶ-
ναι τὴν ὑπερβολὴν τῆς χάριτος ταύτης, ἤτις συνεπι-
νοεῖται μὲν τῷ ἀφθάρτῳ Πατρί· δὴ καὶ παράδοξον,
ἐν Πατρὶ παρθενίαν εὐρίσκεσθαι, τῷ τε Υἱὸν ἔχοντι
καὶ δίχα πάθους γεννήσαντι· τῷ δὲ Μονογενεῖ Θεῷ τῷ
τῆς ἀφθαρσίας χορηγῷ συγκίαταλαμβάνεται, ὀμοῦ τῷ
καθαρῷ καὶ ἀπαθεῖ τῆς γεννήσεως αὐτοῦ συνεκλάμ-
ψασα. Πάλιν τὸ ἶσον παράδοξον, ἱὸς διὰ παρθενίας
νοούμενος. Ἐνθεωρεῖται δὲ ὡσαύτως καὶ τῇ τοῦ ἀγίου
Πνεύματος φυσικῇ καὶ ἀφθάρτῳ καθαρότητι. Τὸ γὰρ
καθαρὸν καὶ ἄφθαρτον ὀνομάσας, ἄλλῳ ὀνόματι τὴν
παρθενίαν ἐσήμανας. Πάσῃ δὲ τῇ ὑπερκοσμίῳ φύσει
συμπολιτεύεται, διὰ τῆς ἀπαθείας συμπαροῦσα ταῖς
ὑπερεχούσαις δυνάμεσιν, οὕτε τινὸς πῶν θείων χωρο
ζομένη, καὶ οὐδενὸς τῶν ἐναντίων προσαπτομένη.
Πάντα γὰρ ὅσα καὶ φύσει[καὶ]προαιρέσει πρὸς ἀρετὴν
νένευκεν,τῷ καθαρῷ πάντως ἐνωρα ζεται τῆς ἀφθαρ-
σίας· καὶ ὅσα πάντα εἰς τὴν ἐναντίαν ἀποκέκριται
τάξιν, τῇ ἀποπτώσει τῆς καθαρότητος τοιαῦτά ἐστι
καὶ ἐνομάζεται. Τίς οὖν ἐξαρκέσει δύναμις λόγων τῇ
τοσαύτῃ χάριτι παρισωθῆναι; Ἡ πῶς οὐ φοβεῖσθαι
χρὴ, μὴ διὰ τῆς τῶν ἐπαίνων σπουδῆς λυμήνηταί τις
τὸ μεγαλεῖον τοῦ ἀξιώματος, ἐλάττω τὴν περὶ αὐτοῦ
δόξαν τῆς προειλημμένης τοῖς ἀκροαταῖς ἐμποιήσας;
Οὐκοῦν καλῶς ἔχει, τοὺς μὲν ἐγκωμιαστικοὺς λόγους
ἐπὶ ταύτης ἐᾷν, ὡς ἀμήχανον ταῖς ὑπερβολαῖς τῆς
ὐποθέσεως συνεπᾶραι τὸν λόγον· ὡς καὶ ἔστι δυνα-
τὸν ἀεὶ μεμνῆσθαι τοῦ θείου χαρίσματος, καὶ ἐπὶ
Ὁεοι δὲ μακροὺς ἐπαίνους ἐν διεξοδικοῖς κατατεί-
νουσι λόγοις, ὡς διὰ τούτων προσθήσοντές τι τῷ θαύ-
ματι τῖς παρθενίας, λελήθασιν ἑαυτοὺς, κατά γε τὴν
ἐμὴν κρίσιν, ἐναντιούμενοι τῷ ἰδίῳ σκοπῷ· διʼ ὧν
ἐξαίρουσιν εἰς μέγεθος, ὕποπτον ποιοῦντες διὰ τῶν
ἐγκωμίων τὸν ἔπαινον. Ὁσα γὰρ ἐν τῇ φύσει τὸ με-
γαλεῖον ἔχει, οἴκοθεν τὸ θαῦμα ἐπάγεται, οὐδὲν τῆς
ἐκ τῶν λόγων συνηγορίας δεόμενα· καθάπερ ὁ οὐρα-
νὸς, ἢ ὁ ἤλιος, ἢ ἄλλο τι τῶν τοῦ κόσμου θαυμάτων·
τοῖς δὲ ταπεινοτέροις τῶν ἐπιτηδευμάτων ἀντὶ ὑπο-
βάθρας ὁ λόγος γινόμενος, μεγέθους τινὰ φαντασίαν
διὰ τῆς τῶν ἐπαίνων περινοίας προστθησιν. Ὁθεν
πολλάκις τὸ ἐκ τῶν ἐγκωμίων κατασκευαζόμενον
θαῦμα, ὡς σεσοφισμένον καθυποπτεύεται ὑπὸ τῶν
ἀνθρώπων. Ἐπαινος δὲ μόνος ἱκανὸς τῆς παρθενίας
ἐστὶ τὸ κρείττονα τῶν ἐπαίνων εἶναι τὴν ἀρετὴν
ἀποφήνασθαι καὶ τῷ βίῳ θαυμάσαι μᾶλλον ἢ τῷ
λόγῳ τὴν καθαρότητα· ὁ δὲ ὑπόθεσιν ἐγκωμίων ταύ-
την ὑπὸ φιλοτιμίας ποιούμενος, ἔοικε τὴν σταγόνα
τῶν οἱκείων Iδρώτων ἀξιόλογον εἰς προσθήκην νομί-
ζειν τῷ ἀπείρῳ πελάγει γενήσεσθαι, εἴγε ἀνθρωπίνῳ
λόγῳ δυνατὸν εἶναι τὴν τοσαύτην χάριν ἀποσεμνύναι
πεπίστευκεν. 8 γὰρ τὴν ἑαυτοῦ δύναμιν ἀγνοεῖ, ἢ
ὁ ἐπαινεῖ οὐκ ἐπίσταται.
ligit.
EοΑ. I.
κατόρθωμά ἐστιν ἢ παρθενία.
Συνέσεως γὰρ ἡμῖν χρεία πολλῆς, διʼ ἦς ἔστι γνῶ-
ναι τὴν ὑπερβολὴν τῆς χάριτος ταύτης, ἤτις συνεπι-
νοεῖται μὲν τῷ ἀφθάρτῳ Πατρί· δὴ καὶ παράδοξον,
ἐν Πατρὶ παρθενίαν εὐρίσκεσθαι, τῷ τε Υἱὸν ἔχοντι
καὶ δίχα πάθους γεννήσαντι· τῷ δὲ Μονογενεῖ Θεῷ τῷ
τῆς ἀφθαρσίας χορηγῷ συγκίαταλαμβάνεται, ὀμοῦ τῷ
καθαρῷ καὶ ἀπαθεῖ τῆς γεννήσεως αὐτοῦ συνεκλάμ-
ψασα. Πάλιν τὸ ἶσον παράδοξον, ἱὸς διὰ παρθενίας
νοούμενος. Ἐνθεωρεῖται δὲ ὡσαύτως καὶ τῇ τοῦ ἀγίου
Πνεύματος φυσικῇ καὶ ἀφθάρτῳ καθαρότητι. Τὸ γὰρ
καθαρὸν καὶ ἄφθαρτον ὀνομάσας, ἄλλῳ ὀνόματι τὴν
παρθενίαν ἐσήμανας. Πάσῃ δὲ τῇ ὑπερκοσμίῳ φύσει
συμπολιτεύεται, διὰ τῆς ἀπαθείας συμπαροῦσα ταῖς
ὑπερεχούσαις δυνάμεσιν, οὕτε τινὸς πῶν θείων χωρο
ζομένη, καὶ οὐδενὸς τῶν ἐναντίων προσαπτομένη.
Πάντα γὰρ ὅσα καὶ φύσει[καὶ]προαιρέσει πρὸς ἀρετὴν
νένευκεν,τῷ καθαρῷ πάντως ἐνωρα ζεται τῆς ἀφθαρ-
σίας· καὶ ὅσα πάντα εἰς τὴν ἐναντίαν ἀποκέκριται
τάξιν, τῇ ἀποπτώσει τῆς καθαρότητος τοιαῦτά ἐστι
καὶ ἐνομάζεται. Τίς οὖν ἐξαρκέσει δύναμις λόγων τῇ
τοσαύτῃ χάριτι παρισωθῆναι; Ἡ πῶς οὐ φοβεῖσθαι
χρὴ, μὴ διὰ τῆς τῶν ἐπαίνων σπουδῆς λυμήνηταί τις
τὸ μεγαλεῖον τοῦ ἀξιώματος, ἐλάττω τὴν περὶ αὐτοῦ
δόξαν τῆς προειλημμένης τοῖς ἀκροαταῖς ἐμποιήσας;
Οὐκοῦν καλῶς ἔχει, τοὺς μὲν ἐγκωμιαστικοὺς λόγους
ἐπὶ ταύτης ἐᾷν, ὡς ἀμήχανον ταῖς ὑπερβολαῖς τῆς
ὐποθέσεως συνεπᾶραι τὸν λόγον· ὡς καὶ ἔστι δυνα-
τὸν ἀεὶ μεμνῆσθαι τοῦ θείου χαρίσματος, καὶ ἐπὶ