PG 46, col. 41
In inglese: On the Soul and the Resurrection 1
petuum permanere cum iis quibus commista est, neque ullo modo ab ea coalitione atque concretione, quae
semel ei contigerit, avelli putare, nullo modo est a verisimilitudine atque probabilitate alienum. Non enim
quia solvitur compositum, inde etiam necessario consequitur una cum composito dissolvi id quod compo'
situm non est.
Γ. Κάγὼ εἷπον, Ἀλλὰ τὰ μὲν στοιχεῖα συμπίπτειν τε
πρὸς ἄλληλα (7), και πρὸς ἀλλήλων διακρίνεσθαι,
καὶ τοῦτο εἶναι τὴν τοῦ σώματος σύστασίν τε καὶ
διάλυσιν, οὐδεὶς ἂν ἀντείποι. Ἐπειδὴ δὲ πολὺ τὸ
μέσον ἑκάστῳ (8) νοεῖται τοῦτο τῶν (9) έτερογενῶς
ἐχόντων πρὸς ἄλληλα, κατά τε τὴν τοπικὴν θέσιν,
καὶ τὴν τῶν ποιημάτων (10) διαφοράν τε καὶ ἰδιότητα,
συνδεδραμηκότων μὲν (11) ἀλλήλοις περὶ τὸ ὑποκεί-
μενον τῶν στοιχείων, τὴν νοερὰν ταύτην καὶ ἀδιάστα-
τον φύσιν ἣν καλοῦμεν (12) ψυχὴν, ἀκόλουθον συμς-
φυῶς πρὸς τὸ ἡνωμένον ἐχειν ’ εί δὲ ἀπ’ ἀλλήλων
διακριθείη“ταῦτα, κάκεῖσε (15) γένοιτο, ὄπηπερ ἂν
ἔκαστον ἡ φύσις ἄγοι (14). τι πείσεται (15) ἡ ψυχὴ
πολλαχῆ τοῦ ὀχήματος αὐτῇ διασπαρέντος· ὥσπερ τις
ναύτης τῆς ὁλκάδος ἐν ναυαγίῳ διαλυθείσης ἀδυνα-
τῶν πᾶσι τοῖς τοῦ πλοίου μορίοις ἄλλοις ἀλλαχῆ τοῦ
πελάγους ἐσκεδασμένοις κατ’ αὐτὸν (16) ἐπινήξασθαι
(παντὸς (l7) γὰρ τοῦ ἐπιτυχοῦντος (18) λαὸόμενος
τὰ λοιπὰ φέρειν (19) καταλείψει τοῖς κύμασι), τὸν
αὐτὸν τρόπον ἡ ψυχὴ (20) τῇ διακρίσει τῶν στοιχείων
συνδιασχισθῆναι τὴν φύσιν οὐκ ἔχουσα, εἴπερ δυσ-
απαλλάκτως ἔχει τοῦ σώματος, ἐνί τινι πάντως προσυ
φυεῖσα στοιχείων (21), τῶν ἄλλων άποσχισθήσεται,
καὶ οὐδὲν μᾶλλον ἀθάνατον αὐτὴν διὰ τὸ ἐν ἐνὶ ζῇν,
ἦ θνητὴν, διά τὸ ἐν τοῖς πλείοσι μὴ εἶναι, ἡ ἀκολου-
Θία τοῦ λόγου δίδωσιν οἴεσθαι.
mento, ab aliis avelletur et intercludetur, et ut nihilo magis immortalis qua: in uno vivat, quam mortalis
putetur quae in pluribus non sit, consequentia sermonis dat.
Μ . Ἀλλ’ οὔτε συστέλλεται, φησὶν, οὔτε διαχίται τὸ
νοητόν τε καὶ ἀδιάστατον (σωμάτων γὰρ ἴδιον συστολὴ
καί διάχυσις), ἐπίσης δὲ κατὰ τὴν ἰδίαν φύσιν τὴν
ἀειδῆ καὶ ἀσώματον τῇ τε συγκρίσει τῶν στοιχείων
περὶ τὸ σῶμα καὶ τῇ διακρίσει πάρεστιν, συνεσφι-
γμένων (22) ἐν τῷ συγκρίματι τῶν στοιχείων στενο-
χωρουμένη, οὔτε ἀποφοιτησάντων ἐπὶ τὰ συγγενῆ (25),
καὶ κατὰ φύσιν αὐτοῖς ἀπολιμπανομένη, κᾶν πολὺ τὸ
μέσον εἶναι δοκεῖ τὸ τῆς ἑτερότητος (24) τῶν στοι-
χείων ἐνθεωρούμενον. Πολλὴ γὰρ ή διαφορά (25) τοῦ
ἁνωφεροῦς τε καὶ κούφου πρὸς τὸ βαρὺ κα). γεῶδες,
τοῦ θερμοῦ (26) πρὸς τὸ ψυχρὸν, κα). τοῦ ὑγροῦ πρὸς
τὸ ἐναντίον · ἀλλ’ ὅμως οὐδεὶς πόνος τῇ νοερᾷ φύσει
(6) Κινδυνεύει. Καὶ κινδ.
(7) Πρὸς ἀλλήλᾏιλ ἀπ’ ἁλλήλ.
(8) Ἑκάστῳ. Α Β ἑκάστου.
(9) Τοῦτο τῶν. Λ Β τούτων.
(Ποιημάτων. Λ Β ποιοτήτων.
(11)Μέν deest A.
(12) Ἦν κοιλ. τὴν καλ.
15) Κάκεῑσε. Β καὶ ἐκεῖσε.
15) Κᾱκεῐσε. Β καὶ ἐκεῖσε
(14) Ἀγοι. Α ἄγει, Βᾶγῃ.
(Ιὲηηεὲσεται. Α in margine . Ἂγεται, πείσεται
,ι γυχ ,γ
και η ψυχη.
(16) Κατ’ αὐτό. Α κατά ταύτόν.
(17) Παντός. Α πάντως.
semel ei contigerit, avelli putare, nullo modo est a verisimilitudine atque probabilitate alienum. Non enim
quia solvitur compositum, inde etiam necessario consequitur una cum composito dissolvi id quod compo'
situm non est.
Γ. Κάγὼ εἷπον, Ἀλλὰ τὰ μὲν στοιχεῖα συμπίπτειν τε
πρὸς ἄλληλα (7), και πρὸς ἀλλήλων διακρίνεσθαι,
καὶ τοῦτο εἶναι τὴν τοῦ σώματος σύστασίν τε καὶ
διάλυσιν, οὐδεὶς ἂν ἀντείποι. Ἐπειδὴ δὲ πολὺ τὸ
μέσον ἑκάστῳ (8) νοεῖται τοῦτο τῶν (9) έτερογενῶς
ἐχόντων πρὸς ἄλληλα, κατά τε τὴν τοπικὴν θέσιν,
καὶ τὴν τῶν ποιημάτων (10) διαφοράν τε καὶ ἰδιότητα,
συνδεδραμηκότων μὲν (11) ἀλλήλοις περὶ τὸ ὑποκεί-
μενον τῶν στοιχείων, τὴν νοερὰν ταύτην καὶ ἀδιάστα-
τον φύσιν ἣν καλοῦμεν (12) ψυχὴν, ἀκόλουθον συμς-
φυῶς πρὸς τὸ ἡνωμένον ἐχειν ’ εί δὲ ἀπ’ ἀλλήλων
διακριθείη“ταῦτα, κάκεῖσε (15) γένοιτο, ὄπηπερ ἂν
ἔκαστον ἡ φύσις ἄγοι (14). τι πείσεται (15) ἡ ψυχὴ
πολλαχῆ τοῦ ὀχήματος αὐτῇ διασπαρέντος· ὥσπερ τις
ναύτης τῆς ὁλκάδος ἐν ναυαγίῳ διαλυθείσης ἀδυνα-
τῶν πᾶσι τοῖς τοῦ πλοίου μορίοις ἄλλοις ἀλλαχῆ τοῦ
πελάγους ἐσκεδασμένοις κατ’ αὐτὸν (16) ἐπινήξασθαι
(παντὸς (l7) γὰρ τοῦ ἐπιτυχοῦντος (18) λαὸόμενος
τὰ λοιπὰ φέρειν (19) καταλείψει τοῖς κύμασι), τὸν
αὐτὸν τρόπον ἡ ψυχὴ (20) τῇ διακρίσει τῶν στοιχείων
συνδιασχισθῆναι τὴν φύσιν οὐκ ἔχουσα, εἴπερ δυσ-
απαλλάκτως ἔχει τοῦ σώματος, ἐνί τινι πάντως προσυ
φυεῖσα στοιχείων (21), τῶν ἄλλων άποσχισθήσεται,
καὶ οὐδὲν μᾶλλον ἀθάνατον αὐτὴν διὰ τὸ ἐν ἐνὶ ζῇν,
ἦ θνητὴν, διά τὸ ἐν τοῖς πλείοσι μὴ εἶναι, ἡ ἀκολου-
Θία τοῦ λόγου δίδωσιν οἴεσθαι.
mento, ab aliis avelletur et intercludetur, et ut nihilo magis immortalis qua: in uno vivat, quam mortalis
putetur quae in pluribus non sit, consequentia sermonis dat.
Μ . Ἀλλ’ οὔτε συστέλλεται, φησὶν, οὔτε διαχίται τὸ
νοητόν τε καὶ ἀδιάστατον (σωμάτων γὰρ ἴδιον συστολὴ
καί διάχυσις), ἐπίσης δὲ κατὰ τὴν ἰδίαν φύσιν τὴν
ἀειδῆ καὶ ἀσώματον τῇ τε συγκρίσει τῶν στοιχείων
περὶ τὸ σῶμα καὶ τῇ διακρίσει πάρεστιν, συνεσφι-
γμένων (22) ἐν τῷ συγκρίματι τῶν στοιχείων στενο-
χωρουμένη, οὔτε ἀποφοιτησάντων ἐπὶ τὰ συγγενῆ (25),
καὶ κατὰ φύσιν αὐτοῖς ἀπολιμπανομένη, κᾶν πολὺ τὸ
μέσον εἶναι δοκεῖ τὸ τῆς ἑτερότητος (24) τῶν στοι-
χείων ἐνθεωρούμενον. Πολλὴ γὰρ ή διαφορά (25) τοῦ
ἁνωφεροῦς τε καὶ κούφου πρὸς τὸ βαρὺ κα). γεῶδες,
τοῦ θερμοῦ (26) πρὸς τὸ ψυχρὸν, κα). τοῦ ὑγροῦ πρὸς
τὸ ἐναντίον · ἀλλ’ ὅμως οὐδεὶς πόνος τῇ νοερᾷ φύσει
(6) Κινδυνεύει. Καὶ κινδ.
(7) Πρὸς ἀλλήλᾏιλ ἀπ’ ἁλλήλ.
(8) Ἑκάστῳ. Α Β ἑκάστου.
(9) Τοῦτο τῶν. Λ Β τούτων.
(Ποιημάτων. Λ Β ποιοτήτων.
(11)Μέν deest A.
(12) Ἦν κοιλ. τὴν καλ.
15) Κάκεῑσε. Β καὶ ἐκεῖσε.
15) Κᾱκεῐσε. Β καὶ ἐκεῖσε
(14) Ἀγοι. Α ἄγει, Βᾶγῃ.
(Ιὲηηεὲσεται. Α in margine . Ἂγεται, πείσεται
,ι γυχ ,γ
και η ψυχη.
(16) Κατ’ αὐτό. Α κατά ταύτόν.
(17) Παντός. Α πάντως.