PG 47, col. 505
τὸν Θεὸν καὶτῆς περὶ τὴν αἴτησιν σπουδῆς, καὶ τῆς φιτ
λίας τῆς πρὸς ἡμᾶς · σὺ δὲ ἡμᾶς ἀντὶ τούτων ταῖς εὑ-
χαῖς ταῖς σαῖς ἀμείϐου, ὥστε ἡμῖν fl καὶ τὸν βίον όρθω-
θῆναι τοῦ λοιποῦ, καὶ ἐν τῷ παρόντι δυνηθῆναί τι
γενναῖον εἰπεῖν, καὶ ἱκανὸν τάς τε κειμένας ἀναστῆσαι
καὶ τὰς παρειμένας ὲπισφίγξαι καὶ συγκροτῆσαι ψυχάς.
Πόθεν οὖν ἡμῖν, πόθεν ἀρκτέον τούτου τοῦ λόγου ; τίνα
αὐτῴ θεμέλιον, ποίαν κρηπῖδα θήσομεν; Ἦ δῆλον ὅτι
τοῦ Χριστοῦ τὰ ῥήματα, δι’ ὧν ταλανίζει μὲν τοὺς γε-
λῶντας, ἐν δὲ τοῖς μακαριζομένοις τίθησι τοὺς πεν-
θοῦντας, οὑτωσὶ λέγων · Μακάριοι οἱ πενθοῦντες, ὅτι
αὐτοὶ παρακληθήσονται ν καὶ, Οὐαὶ οὶ γελῶντες νῦν,
ὅτι πενθήσετε καὶ κλαύσετε. βα). μάλα εἰκότως ” πέν-
θους γὰρ ἀληθῶς, πένθους καιόδυρμῶν ὁ παρὼν ἅπας
καιρός· τοιαύτη συμφορά τὴν οἰκουμένην κατείληφεν
ἃπασαν, τοιαῦτα ἅπαντας ἀνθρώπους συνέχει κακά’
ἆπερ εἴ τις μετὰ ἀκριϐείας ἐξετάζειν ἐθέλοι, εἴγε δυ-
νατὸν μετά ἀκριϐείας, οὑ παύσεται ὀδυρόμενος καὶ
πενθῶν· οὕτως ἅπαντα ἀνατέτραπται καὶ συγκέχυ-
ται, καὶ¹ ἀρετῆς ῐχνος οὐδαμοῦ. Καὶ τὸ δὴ χαλεπώτερον,
ὅτι τῶν συνεχόντων ἡμᾶς δεινῶν αἴσθησιν οὕτε αὐτοὶ
ἔχομεν, οὔτε ἄλλοις παρέχομεν, ἀλλ’ ἐοίκαμεν σώματι
ἔξωθεν μὲν ἀνθοῦντι, πολλῴ δὲ ἔνδοθεν b τηκομένῳ πυρί·
τῆς δέ ἀναλγησίας ἕνεκεν οὐδὲν τῶν παραπαιόντων δι-
ενηνόχαμεν, οἳ πολλὰ μὲν ἐπικίνδυνα καὶ αἰσχρὰ καὶ λέ-
γουσι καὶ πράττουσιν ἀδεῶς, αἰσχύνονται δὲ τούτων
οὐδέν, ἀλλὰ καὶ ὲναϐρύνονται, καὶ τῶν καθεστηκότων
μΞλλον ὑγιαίνειν νομίζουσιν. Οὕτω δὴ. καὶ ἡμεῖς, τὰ
τῶν νοσούντων ἅπαντα πράττοντες, οὐδὲ αὐτὸ τοῦτο, ὅτι
νοσοῦμεν, ἴσμεν. Ἀλλ’ ἐπὶ μὲν τοῦ σώματος, κᾶν τὸ τυ-
χὸν ἡμᾶς ἐνοχλήσῃ πάθος ο, καὶ ἰατροὺς καλοῦμεν, καὶ
χρήματα ἀναλίσκομεν, καὶ καρτερίαν ἐπιδεικνύμεθα,
καὶ οὐ πρότερον ἀφιστάμεθα, ἅπαντα πράττοντες, [Hi]
ἕως ἂν ἀποθώμεθα τὸ λυποῦν· τῆς δὲ ψυχῆς καθ’ ἐκά-
στην ἡμέραν κεντουμὲνης, σπαραττομένης τοῖς πάθεσι
τοῖς σωματικοῖς, καιομένης, κρημνιζομένης, καὶ πάντα
τρόπον ἀπολλυούσης ἑαυτὴν, οὐδὲ βραχὺν ἔχομεν λόγον.
Τὸ δὲ αἴτιον, ὅτι ἅπαντας ἡ νόσος κατείληφε σ καὶ καθά-
περ ἐπὶ τῶν καμνόντων τὰ σώματα, εί συμϐαίη μη-
δένα παρεῖναι τῶν ὑγιαινόντων αὐτοῖς, οὐδὲν τὺ κωλῦον
ἅπαντας εἰς τὴν ἐσχάτην καταπεσεῖν φθορὰν, μηδενὸς
αὐτῶν τὰς ἀλόγους ἐπιθυμίας κατέχοντος ’ οὕτω καὶ ἐφ’
ἡμῶν διὰ τὸ μηδένα εἶναι τὸν ὑγιαίνοντα καθαρῶς ἐν τῇ
πίστει, ἀλλὰ πάντας ἀρρωστεῖν, τοὺς μὲν ἐκ πλείονος,
τοὺς δὲ ἐξ ἐλάττονος μοίρας, οὐδεὶς ὁ τοῖς κειμένοις ἐξαρ-
κέσων d ἐστίν, [ξι γάρ τις ἔξωθέν ποθεν ἡμῖν ἐπιστὰς,
καὶ τοῦ Χριστοῦ τὰ προστάγματα, καὶ τῆς πολιτείας τῆς
ἡμετέρας τὴν σύγχυσιν καταμάθοι καλῶς, οὐκ οἶδα εἴ
τινας ἑτέρους μᾶλλον ε ἡμῶν ἐχθροὺς ὑπολήψεται εἶναι
τοῦ Χριστοῦ · καθάπερ γὰρ ἐσπουδακότες τὴν ἐναντίαν
αὑτοῦ ἐλθεῖν τοῖς ἐπιτάγμασιν, οὕτω ταύτην ὡδεύσαμεν
τὴν ὁδόν. ·
β’. Καὶ ἵνα μή τις ὑπερϐολῆς εἶναι νομίσῃ τὰ ῥήματα τ
τὰ παρ’ ἡμῶν, τὴν ἀπόδειξιν ἐπαγαγεῖν ἤδη πειράσομαι,
ἑτέρωθεν μὲν οὐδαμόθεν, ἀπὸ δὲ αὐτῶν τῶν ἐντολῶν
τοῦ Χριστοῦ. Τί οὖν φησιν ὁ Χριστός; Ἐρρέθη τοῖς
ἀρχαίοις· οὐ φονεύσεις. Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν, ὅτι πᾶς
ιὶ ὀργιζόμενος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ εικῆ, ἔνοχος ἔσται
τῇ κρίσει θ ὃς δ’ ἂν εἴπῃ τῷ ἀδελφῷ αὑτοῦ, Ῥακὰ,
⁸ Ἧιιῖν deest in Colb. tantum.
δ’(ᾆοὶῒ). ἔνδον.
Ἐ Τνχὸν καταλάϐῃ πάθος, sic Colb.
εξ ροιι). ἀρκέσων.
ξξξο-οωὴοε ριςεειοτ Morel. qui habet ἐτέρους ἀλλους μᾶλλον.
Ι In more]. solo τὰ ῥήματα deost.
λίας τῆς πρὸς ἡμᾶς · σὺ δὲ ἡμᾶς ἀντὶ τούτων ταῖς εὑ-
χαῖς ταῖς σαῖς ἀμείϐου, ὥστε ἡμῖν fl καὶ τὸν βίον όρθω-
θῆναι τοῦ λοιποῦ, καὶ ἐν τῷ παρόντι δυνηθῆναί τι
γενναῖον εἰπεῖν, καὶ ἱκανὸν τάς τε κειμένας ἀναστῆσαι
καὶ τὰς παρειμένας ὲπισφίγξαι καὶ συγκροτῆσαι ψυχάς.
Πόθεν οὖν ἡμῖν, πόθεν ἀρκτέον τούτου τοῦ λόγου ; τίνα
αὐτῴ θεμέλιον, ποίαν κρηπῖδα θήσομεν; Ἦ δῆλον ὅτι
τοῦ Χριστοῦ τὰ ῥήματα, δι’ ὧν ταλανίζει μὲν τοὺς γε-
λῶντας, ἐν δὲ τοῖς μακαριζομένοις τίθησι τοὺς πεν-
θοῦντας, οὑτωσὶ λέγων · Μακάριοι οἱ πενθοῦντες, ὅτι
αὐτοὶ παρακληθήσονται ν καὶ, Οὐαὶ οὶ γελῶντες νῦν,
ὅτι πενθήσετε καὶ κλαύσετε. βα). μάλα εἰκότως ” πέν-
θους γὰρ ἀληθῶς, πένθους καιόδυρμῶν ὁ παρὼν ἅπας
καιρός· τοιαύτη συμφορά τὴν οἰκουμένην κατείληφεν
ἃπασαν, τοιαῦτα ἅπαντας ἀνθρώπους συνέχει κακά’
ἆπερ εἴ τις μετὰ ἀκριϐείας ἐξετάζειν ἐθέλοι, εἴγε δυ-
νατὸν μετά ἀκριϐείας, οὑ παύσεται ὀδυρόμενος καὶ
πενθῶν· οὕτως ἅπαντα ἀνατέτραπται καὶ συγκέχυ-
ται, καὶ¹ ἀρετῆς ῐχνος οὐδαμοῦ. Καὶ τὸ δὴ χαλεπώτερον,
ὅτι τῶν συνεχόντων ἡμᾶς δεινῶν αἴσθησιν οὕτε αὐτοὶ
ἔχομεν, οὔτε ἄλλοις παρέχομεν, ἀλλ’ ἐοίκαμεν σώματι
ἔξωθεν μὲν ἀνθοῦντι, πολλῴ δὲ ἔνδοθεν b τηκομένῳ πυρί·
τῆς δέ ἀναλγησίας ἕνεκεν οὐδὲν τῶν παραπαιόντων δι-
ενηνόχαμεν, οἳ πολλὰ μὲν ἐπικίνδυνα καὶ αἰσχρὰ καὶ λέ-
γουσι καὶ πράττουσιν ἀδεῶς, αἰσχύνονται δὲ τούτων
οὐδέν, ἀλλὰ καὶ ὲναϐρύνονται, καὶ τῶν καθεστηκότων
μΞλλον ὑγιαίνειν νομίζουσιν. Οὕτω δὴ. καὶ ἡμεῖς, τὰ
τῶν νοσούντων ἅπαντα πράττοντες, οὐδὲ αὐτὸ τοῦτο, ὅτι
νοσοῦμεν, ἴσμεν. Ἀλλ’ ἐπὶ μὲν τοῦ σώματος, κᾶν τὸ τυ-
χὸν ἡμᾶς ἐνοχλήσῃ πάθος ο, καὶ ἰατροὺς καλοῦμεν, καὶ
χρήματα ἀναλίσκομεν, καὶ καρτερίαν ἐπιδεικνύμεθα,
καὶ οὐ πρότερον ἀφιστάμεθα, ἅπαντα πράττοντες, [Hi]
ἕως ἂν ἀποθώμεθα τὸ λυποῦν· τῆς δὲ ψυχῆς καθ’ ἐκά-
στην ἡμέραν κεντουμὲνης, σπαραττομένης τοῖς πάθεσι
τοῖς σωματικοῖς, καιομένης, κρημνιζομένης, καὶ πάντα
τρόπον ἀπολλυούσης ἑαυτὴν, οὐδὲ βραχὺν ἔχομεν λόγον.
Τὸ δὲ αἴτιον, ὅτι ἅπαντας ἡ νόσος κατείληφε σ καὶ καθά-
περ ἐπὶ τῶν καμνόντων τὰ σώματα, εί συμϐαίη μη-
δένα παρεῖναι τῶν ὑγιαινόντων αὐτοῖς, οὐδὲν τὺ κωλῦον
ἅπαντας εἰς τὴν ἐσχάτην καταπεσεῖν φθορὰν, μηδενὸς
αὐτῶν τὰς ἀλόγους ἐπιθυμίας κατέχοντος ’ οὕτω καὶ ἐφ’
ἡμῶν διὰ τὸ μηδένα εἶναι τὸν ὑγιαίνοντα καθαρῶς ἐν τῇ
πίστει, ἀλλὰ πάντας ἀρρωστεῖν, τοὺς μὲν ἐκ πλείονος,
τοὺς δὲ ἐξ ἐλάττονος μοίρας, οὐδεὶς ὁ τοῖς κειμένοις ἐξαρ-
κέσων d ἐστίν, [ξι γάρ τις ἔξωθέν ποθεν ἡμῖν ἐπιστὰς,
καὶ τοῦ Χριστοῦ τὰ προστάγματα, καὶ τῆς πολιτείας τῆς
ἡμετέρας τὴν σύγχυσιν καταμάθοι καλῶς, οὐκ οἶδα εἴ
τινας ἑτέρους μᾶλλον ε ἡμῶν ἐχθροὺς ὑπολήψεται εἶναι
τοῦ Χριστοῦ · καθάπερ γὰρ ἐσπουδακότες τὴν ἐναντίαν
αὑτοῦ ἐλθεῖν τοῖς ἐπιτάγμασιν, οὕτω ταύτην ὡδεύσαμεν
τὴν ὁδόν. ·
β’. Καὶ ἵνα μή τις ὑπερϐολῆς εἶναι νομίσῃ τὰ ῥήματα τ
τὰ παρ’ ἡμῶν, τὴν ἀπόδειξιν ἐπαγαγεῖν ἤδη πειράσομαι,
ἑτέρωθεν μὲν οὐδαμόθεν, ἀπὸ δὲ αὐτῶν τῶν ἐντολῶν
τοῦ Χριστοῦ. Τί οὖν φησιν ὁ Χριστός; Ἐρρέθη τοῖς
ἀρχαίοις· οὐ φονεύσεις. Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν, ὅτι πᾶς
ιὶ ὀργιζόμενος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ εικῆ, ἔνοχος ἔσται
τῇ κρίσει θ ὃς δ’ ἂν εἴπῃ τῷ ἀδελφῷ αὑτοῦ, Ῥακὰ,
⁸ Ἧιιῖν deest in Colb. tantum.
δ’(ᾆοὶῒ). ἔνδον.
Ἐ Τνχὸν καταλάϐῃ πάθος, sic Colb.
εξ ροιι). ἀρκέσων.
ξξξο-οωὴοε ριςεειοτ Morel. qui habet ἐτέρους ἀλλους μᾶλλον.
Ι In more]. solo τὰ ῥήματα deost.