PG 6, col. 1047
In inglese: Theophilus to Autolycus 2.1
toris penus longo seris o Baccho repetit. Εαæ quibus concludit heophilus scriptores omses errore labs, doue
con rrmot (u. ρ ρx eorum de mundo et prootdesstia dissenstpnibuss, ac speciminis loco nonnulos refert ροeέα-
rums de providestto discrepantes inter se sententias.
Aone dtssimilis propbetarum doctrina (un. ) quos a Spέrtu sascto a E atos fuisse probot eoestus eorum φueσ
prædixrerunt. 8t summno cosssensu docues usst n,s.ssdumm a Deο per lerbuπυν ex uuέblo crrotum fuisse (. I6).
Operis sex dierum descriplio (. ἱ1) eα έὸro Crææ is lnde scriρtorcs Grα ci nonnulo Aauserunt, sed ea errore
corruperunt (ss. i). Deus initium ducit ab irso culmine (. I9) : Spiritum rebus creatis, ut animom homini,
tribuit: terram, remotis aquis, ornat sesmnsέὸus, fforibus et plontis. Jns Ais Aabermsus imaginem resurrectέoπis
(s. I), is mari iaoginem mundt. ariaææ ccnnsiderotiones de iis φuæ cuarto et ouinto, ac sexto dέe craota surst
(. 15, 16, 17). Bomisis creatto (un. 18) slnpulore qutdptam et eximium Δσbt : declaratur illtus creatio et iss
paradiso collocatur (. 19). Apponit heoρblus ( 20, 21d uæ sequuntur is libro denests de parudisο, Ετæ
rormaliosse et Aominis lapsu. Quod autem Deus ambulasse im paradiso dtcitur, id de itdæs erbo intelpessdunε
esse docet heophlus (uε. 22). IPeritas eorum cuæ norrantur is denest,, exæ multerum parturientium dοlοribus
et serpestis statu mantresta est (ss. 29).
Postquam parodisi ornalum ac pulchritudinnem constderavit ὸεοphilus (s. X), probat adversus Aæreticos
accusandum Deum non esse, quod lipno seteentiæ tdomum ρrοbibuerit, eur præævoricaέor mortem in φιαreι iέ
(s. ἄ5, 26) : sec mortatem Adamum, ncc irmnortolem creari par erot (ss, 27), sed capacem utriusoue. Ejectus
porodtso Adam cognovit uxrorem suom, quom eæ qqjus costo Deus formoverot, ut et sispuloriotis Dei orpsr-
msenέum exhiberet et conjupolem amorem arctius aslringeret . 28), LEra peperit Coin (. ὰ9) oc deinde 4ὸέ.
Catni scelus et punitio et postert recemsentur (u. B), oc artes ab ets isventæ, de quibus scripolores drrcl nέbit
isi abulosum dicere potuerust. Ejusdem Acrippturæ beneicio (, MI) ortpisaem marimarum τωυ bium, dtvoisroner
lspuarum et seriem antiouissimoorums repum cognoscimsus, et ouomodo (n. ζ7 penus Δuranum in ussipersams
terrams dtspersum fuerit. Prustra (s. 99) ejusmodi s erum copniliο ex ltbris etbnicorum pοέotur.
Prophelæ noss solum de musdt creatione nos docuerunt sed etlom de Deo colendo (s. 4) et vita rsct. issti-
tuenda præcepto tradiderunt, atoue Aarum rerum specimem exæ eorum librts apponitur (s. 35). Dis adduuutur-
Sibylæ versus (ε 35). Quineliam ipst poetæ de pcænis sceleri in ipendis ac de pluribus aliis rebus nonsulία di-
πerunt (s. 7, 98), quæ cum prophetis consentiunt.
sue IISEIR II.
1.Occasio hujuslibri scribendi. Cum ante hos
dies sermonem inter nos, optime Autlyce. habe- ἡμῖν, ῶ ἀγαθώτατε Aὐτόλυκε, πθομέ ου σου τίς
remus, quærentitibi quisnam aens esset Deus. ΔC μου ὁ Θεὸς, καὶ διʼ ὀλίγον παρασχόντος σου τὰ ῶτα
disputationi meæ, aures aliquandiu præbenti roli-
gionem meam exposui. Ita tum discessimus, u σοι ἔτι δὲ καὶ ἀποταξαμενοι ἐαυτοῖς, μετὰ πλείστης
amicissimi domum rediremus,quamvis primo du-
riuscule mecum egisses. Nosti enim t meministi ααίπερ σκληρῶς τὰ πρῶτα ἔχοντος ίβ) πρὸς ἡμᾶς.
stultitiar tibi videri nostram doctrinam. Sed cut σἴδας γὰρ καὶ μέμνησαι, ὅτι ὑπέλαβες μωρίαν εἶναι
me postes hortatus sis, quamvis imperitus sim di- τὸν λόγον ἡμῶν. Σοῦ οὖν μετὰ ταῦτα προτρεψαμνου
cendi, volo tamen nunc quoque hoc libello accu- με, κᾶν ἵδιώτης ῶ τῷ ἐὸγῳ, πλὴν βούλομαί σοι καὶ
ratius tibi demonstrare inutilem laborem ot ina- νὐν διὰ τοῦδε τοῦ συγγράμματος ἀκριβέστερον ἐπι-
nem superstitionem qus detineris, atque etiam ex δεξαι τὴν ματαιωπονίαν καὶ ματαίαν θρησκείαν ἐν
paucisad vos pertinentibus historiis,quaslepis qui- ξ κατέχῃ, ἀλλὰ καὶ διʼ δλίγων (63) τῶν κατὰ σὲ
dem, sed fortasse nondum intelligis, verum til 1 ἶστοριῶν ὡν ἀναγινώσκεις, ἵσως δὲ οὐδέπω γινώ-
ante oculos ponere.
σκεις, τὸ ἀληθὲς φανερόν σοι ποιῆσαι.
2. Dii spernuntur cum fiun: in pretio s.nt, ubi 2. Xαὶ γὰρ γελοῖον μοι δοκεῖ λιθοξόους μὲν καὶ
veniere. - Ridiculum enim mihi videtur statua- πλαστας, ἢ ζωγράφους, ἢ χωνευτὰς πλάπσειν τε καὶ
rios, figulos, pictores, fusores, fingere. pingere, γράφειν καὶ γλυφειν καὶ χωνεύειν, καὶ θεούς κατα-
sculpere, lundere, et deos parare qui cum ab opi - σκευάζειν, οὶ, ἐπὰν γένωνται ὑπὸ τῶν τεχνιτῶν, οὐ-
ficibus facti fuerint, nullo in pretio ab eis haben- δὲν αὐτοὸς ἡγοὐνται· ὅταν δὲ ἀγορασθῶσιν εἰς ναὸν
tur; postquam autem vænierintin usum templi a.t καλούμενον (βό) ξ οἶκόν τινα, τούτοις οὐ μόνον
domus alicujus, iis sacrificant non solum qu θύουσιν οἱ ὡνησάμενοι, ἀλλὰ καὶ ἱ ποιήσαντες καὶ
emere, sed etiam qui fecere et vendidere non siue πωλήσαντες ἔρχονται μετὰ σπουδῆς καὶ παρατάξεως
studio et apparatu victimarum ac libaminum atce- θυσιῶν τε καὶ σπονδῶν εἰς τὸ προσκυνεῖν αὐτοῖς, καὶ
dunt ut eos adorent,et deos existimant,nec vident ἡγοῦνται Θεοὸς αὐτοὺς, οὐκ εἰδότες, ὅτι τοιοῦτοί εἶ-
tales esse quales cum eos facerent, lapidem æs.li- σιν, ὁποῖοι καὶ ὅιε ἐγενοντο πʼ αὐτῶν, ἤτοι λθος
gnum, colorem, sut quamlibet aliam materiam. ἢ
ldem et vobis contingit qui legitis hitorias tt μe-
(6) ἐχοντος ruditus VVolfius legendum putat
ἔχοντός σου.
pretationepræiverit.
68) Ἀλλὰ καὶ διʼ ὀλγων. Legitur in codd. RodI.
ἄμα καὶ διʼ δλίγων. Sed hanc scriptuam tOXonicn
sis editor non magni fecit; at eam VVollios in cen-
textum intulit, minus belle, meo quidem judici.
Aptior enim erit Τheopbili oratio, si dicat se na-
nitatem gentilium institutorum demonslraruvclle,
οἶοῳ..
imo exipsis illorum historiis veritatemanteoculo-
ponere : aptius, inquam,et commodiusid videtur,
quam si slmul pro imoreddatur. Cæterum debito
lus et VVolfius.
testimonio non fraudandus VVolfius, quod mihiin
con rrmot (u. ρ ρx eorum de mundo et prootdesstia dissenstpnibuss, ac speciminis loco nonnulos refert ροeέα-
rums de providestto discrepantes inter se sententias.
Aone dtssimilis propbetarum doctrina (un. ) quos a Spέrtu sascto a E atos fuisse probot eoestus eorum φueσ
prædixrerunt. 8t summno cosssensu docues usst n,s.ssdumm a Deο per lerbuπυν ex uuέblo crrotum fuisse (. I6).
Operis sex dierum descriplio (. ἱ1) eα έὸro Crææ is lnde scriρtorcs Grα ci nonnulo Aauserunt, sed ea errore
corruperunt (ss. i). Deus initium ducit ab irso culmine (. I9) : Spiritum rebus creatis, ut animom homini,
tribuit: terram, remotis aquis, ornat sesmnsέὸus, fforibus et plontis. Jns Ais Aabermsus imaginem resurrectέoπis
(s. I), is mari iaoginem mundt. ariaææ ccnnsiderotiones de iis φuæ cuarto et ouinto, ac sexto dέe craota surst
(. 15, 16, 17). Bomisis creatto (un. 18) slnpulore qutdptam et eximium Δσbt : declaratur illtus creatio et iss
paradiso collocatur (. 19). Apponit heoρblus ( 20, 21d uæ sequuntur is libro denests de parudisο, Ετæ
rormaliosse et Aominis lapsu. Quod autem Deus ambulasse im paradiso dtcitur, id de itdæs erbo intelpessdunε
esse docet heophlus (uε. 22). IPeritas eorum cuæ norrantur is denest,, exæ multerum parturientium dοlοribus
et serpestis statu mantresta est (ss. 29).
Postquam parodisi ornalum ac pulchritudinnem constderavit ὸεοphilus (s. X), probat adversus Aæreticos
accusandum Deum non esse, quod lipno seteentiæ tdomum ρrοbibuerit, eur præævoricaέor mortem in φιαreι iέ
(s. ἄ5, 26) : sec mortatem Adamum, ncc irmnortolem creari par erot (ss, 27), sed capacem utriusoue. Ejectus
porodtso Adam cognovit uxrorem suom, quom eæ qqjus costo Deus formoverot, ut et sispuloriotis Dei orpsr-
msenέum exhiberet et conjupolem amorem arctius aslringeret . 28), LEra peperit Coin (. ὰ9) oc deinde 4ὸέ.
Catni scelus et punitio et postert recemsentur (u. B), oc artes ab ets isventæ, de quibus scripolores drrcl nέbit
isi abulosum dicere potuerust. Ejusdem Acrippturæ beneicio (, MI) ortpisaem marimarum τωυ bium, dtvoisroner
lspuarum et seriem antiouissimoorums repum cognoscimsus, et ouomodo (n. ζ7 penus Δuranum in ussipersams
terrams dtspersum fuerit. Prustra (s. 99) ejusmodi s erum copniliο ex ltbris etbnicorum pοέotur.
Prophelæ noss solum de musdt creatione nos docuerunt sed etlom de Deo colendo (s. 4) et vita rsct. issti-
tuenda præcepto tradiderunt, atoue Aarum rerum specimem exæ eorum librts apponitur (s. 35). Dis adduuutur-
Sibylæ versus (ε 35). Quineliam ipst poetæ de pcænis sceleri in ipendis ac de pluribus aliis rebus nonsulία di-
πerunt (s. 7, 98), quæ cum prophetis consentiunt.
sue IISEIR II.
1.Occasio hujuslibri scribendi. Cum ante hos
dies sermonem inter nos, optime Autlyce. habe- ἡμῖν, ῶ ἀγαθώτατε Aὐτόλυκε, πθομέ ου σου τίς
remus, quærentitibi quisnam aens esset Deus. ΔC μου ὁ Θεὸς, καὶ διʼ ὀλίγον παρασχόντος σου τὰ ῶτα
disputationi meæ, aures aliquandiu præbenti roli-
gionem meam exposui. Ita tum discessimus, u σοι ἔτι δὲ καὶ ἀποταξαμενοι ἐαυτοῖς, μετὰ πλείστης
amicissimi domum rediremus,quamvis primo du-
riuscule mecum egisses. Nosti enim t meministi ααίπερ σκληρῶς τὰ πρῶτα ἔχοντος ίβ) πρὸς ἡμᾶς.
stultitiar tibi videri nostram doctrinam. Sed cut σἴδας γὰρ καὶ μέμνησαι, ὅτι ὑπέλαβες μωρίαν εἶναι
me postes hortatus sis, quamvis imperitus sim di- τὸν λόγον ἡμῶν. Σοῦ οὖν μετὰ ταῦτα προτρεψαμνου
cendi, volo tamen nunc quoque hoc libello accu- με, κᾶν ἵδιώτης ῶ τῷ ἐὸγῳ, πλὴν βούλομαί σοι καὶ
ratius tibi demonstrare inutilem laborem ot ina- νὐν διὰ τοῦδε τοῦ συγγράμματος ἀκριβέστερον ἐπι-
nem superstitionem qus detineris, atque etiam ex δεξαι τὴν ματαιωπονίαν καὶ ματαίαν θρησκείαν ἐν
paucisad vos pertinentibus historiis,quaslepis qui- ξ κατέχῃ, ἀλλὰ καὶ διʼ δλίγων (63) τῶν κατὰ σὲ
dem, sed fortasse nondum intelligis, verum til 1 ἶστοριῶν ὡν ἀναγινώσκεις, ἵσως δὲ οὐδέπω γινώ-
ante oculos ponere.
σκεις, τὸ ἀληθὲς φανερόν σοι ποιῆσαι.
2. Dii spernuntur cum fiun: in pretio s.nt, ubi 2. Xαὶ γὰρ γελοῖον μοι δοκεῖ λιθοξόους μὲν καὶ
veniere. - Ridiculum enim mihi videtur statua- πλαστας, ἢ ζωγράφους, ἢ χωνευτὰς πλάπσειν τε καὶ
rios, figulos, pictores, fusores, fingere. pingere, γράφειν καὶ γλυφειν καὶ χωνεύειν, καὶ θεούς κατα-
sculpere, lundere, et deos parare qui cum ab opi - σκευάζειν, οὶ, ἐπὰν γένωνται ὑπὸ τῶν τεχνιτῶν, οὐ-
ficibus facti fuerint, nullo in pretio ab eis haben- δὲν αὐτοὸς ἡγοὐνται· ὅταν δὲ ἀγορασθῶσιν εἰς ναὸν
tur; postquam autem vænierintin usum templi a.t καλούμενον (βό) ξ οἶκόν τινα, τούτοις οὐ μόνον
domus alicujus, iis sacrificant non solum qu θύουσιν οἱ ὡνησάμενοι, ἀλλὰ καὶ ἱ ποιήσαντες καὶ
emere, sed etiam qui fecere et vendidere non siue πωλήσαντες ἔρχονται μετὰ σπουδῆς καὶ παρατάξεως
studio et apparatu victimarum ac libaminum atce- θυσιῶν τε καὶ σπονδῶν εἰς τὸ προσκυνεῖν αὐτοῖς, καὶ
dunt ut eos adorent,et deos existimant,nec vident ἡγοῦνται Θεοὸς αὐτοὺς, οὐκ εἰδότες, ὅτι τοιοῦτοί εἶ-
tales esse quales cum eos facerent, lapidem æs.li- σιν, ὁποῖοι καὶ ὅιε ἐγενοντο πʼ αὐτῶν, ἤτοι λθος
gnum, colorem, sut quamlibet aliam materiam. ἢ
ldem et vobis contingit qui legitis hitorias tt μe-
(6) ἐχοντος ruditus VVolfius legendum putat
ἔχοντός σου.
pretationepræiverit.
68) Ἀλλὰ καὶ διʼ ὀλγων. Legitur in codd. RodI.
ἄμα καὶ διʼ δλίγων. Sed hanc scriptuam tOXonicn
sis editor non magni fecit; at eam VVollios in cen-
textum intulit, minus belle, meo quidem judici.
Aptior enim erit Τheopbili oratio, si dicat se na-
nitatem gentilium institutorum demonslraruvclle,
οἶοῳ..
imo exipsis illorum historiis veritatemanteoculo-
ponere : aptius, inquam,et commodiusid videtur,
quam si slmul pro imoreddatur. Cæterum debito
lus et VVolfius.
testimonio non fraudandus VVolfius, quod mihiin