PG 74, col. 736
Aέγειαὐτῷ ὁ Τησοῦς Ὁrι ἐώρακάς με, πεπ-
στευκας·μακάριοι οl μὴ ἰδόντες, καὶ πιστεύσαν-
τες.
Οἰκονομικώτατος σφόδρα τοῦ Σωτῆρος ὁ λόγος, καὶ
πλείστην ὅσην ἡμῖν τὴν ὄνησιν ἐμποιεῖν ἱκανός. Προ-
ενόησε γὰρ οὐ μετρίως κὰν τούτῳ τῶν ἡμετέρων ψυ-
χῶν, ἐπείπερ ἐστὶν ἀγαθὸς, καὶ πάντας ἀνθρώπους
θελει σωθῆναι, καὶ εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν,
κατὰ τὸ γεγραμμένον. Τὸ δέ γε τοῦ θαύματος αἴτιον
ἐκεῖνό ἐστιν. Ἐδει μὲν γὰρ ἀνεξικακῆσαι συνήθως
ἐκεῖνο λέγοντι τῷ Θωμᾷ, ἀλλὰ καὶ τοῖς ἑτέροις σὺν
αὐτῷ μαθηταῖς, οἰηθεῖσιν ὅτι πνεῦμά ἐστι καὶ φάν-
τασμα, ἐπιδεῖξαί τε καὶ μάλα προθύμως, εἰς πληρο-
φορίαν οἰκουμενικὴν, καὶ τύπους τῶν ἦλων καὶ τῆς
πλευρᾶς τὴν διάτρησιν, οὐδὲν δὲ ἦττον καὶ παρὰ τὸ
εἰωθὸς αὐτὸ, καὶ τὴν χρείαν καὶ τροφῆς μεταλαχεῖν,
ἴνα μηδεμία παντελῶς περιλείπηται πρόφασις κα-
λοῦσα πρὸς ἀπιστίαν τοὺς διὰ τῶν τοιούτων ὡφε-
λεῖσθαι ζητήσαντας. Ἀλλʼ ἦν ἀναγκαῖον οὐ μικροῦ
τινος ἀξιῶσαι λόγου καὶ τὴν εἰς ἡμᾶς ἀσφάλειαν. Εδει
πρὸς ἐκείνῳ, καὶ τὸ ἕτερον ἰδεῖν, φημὶ δὲ τὸ μηδα-
μόθεν εὐκόλως κατασύρεσθαι πρὸς ἀπιστίαν τοὺς
ἐν τοῖς ἐφεξῆς ἐσομένους καιροῖς. Ἡν γὰρ δή τινας
εἰκὸς ἔξω τῆς εὐθείαςἰόντας δδοῦ, καὶ νόθην εὐλά-
βειαν ἐξ ἀμαθίας ἐπιτηδεύοντας ἀποπέμπεσθαι τὴν
πίστιν, οὐ προσίεσθαι τῶν νεκρῶν τὴν ἀνάστασιν,
ἤκειν τε εἰς μέσον κατʼ ἐκεῖνον ἡμῖν ἐροῦντας τὸν
ἀπιστήσαντα μαθητήν· « Ἐὰνμὴἴδωἐνταῖςχερπὶναὐ-
τοῦτὸν τύπον τῶν ήλων, καὶ βάλωτὴνχεῖράμου εἰςτὴν
πλευρὰναὐτοῦ,οὐ μὴ πιστεύσω.» Εἶτα τίς ἄν αὐτοῖς
ντληροφορίας ἔτι διαρκὴς ἐγένετο τρόπος, οὐκ ὄντος
μὲν ἐπὶ γῆς σωματικῶς ἔτι Χριστοῦ, ἀναβεβηκότος δὲ
μᾶλλον εἰς οὐρανούς; Πῶς δὲ οὐκ ἂν ὑπωπτεὐθησαν
ἐeθʼ ὅτε τὰ τοιαῦτα λέγειν ὀρθῶς, ὅτε ζηλοῦντες
ἐφαίνοντο τοῦ Σωτῆρος τὸν μαθητὴν, καὶ ὡς ἄριστόν
τι χρῆμα τὸ μὴ πιστεῦσαι προχείρως ἐπιλεξάμενοι,
ἐξαιτεῖν δὲ μᾶλλον πρὸς πληροφορίαν ἀσφαλῆ διετεί-
νοντο, τὰ καὶ αὐτοῖς τοῖς ἀγίοις ἐπιδειχθέντα μαθη-
ταῖς; Ἀνασειράζει τοιγαροῦν ὁ Χριστὸς καὶ τὴν ἐν
τοῖς τοιούτοις ἐσομένην ἔσθʼ ὅτε καταδρομὴν, καὶ
περιστέλλει τὸν ὄλισθον. Ἡδει γὰρ, ῇδει, Θεὸς ὑπάρ-
χων ἀληθινὸς, τὴν τοῦ διαβόλου φιλοκακοῦργον γνώ-
μην, καὶ τὸ εἰς ἀπάτην εὐμήχανον. Διὸ μακαρίους
ἀποφαίνει τοὺς καὶ δίχα τοῦ ἰδεῖν πιστεύοντας·
θαυμάσιοι γὰρ ὄντως. Καὶ διὰ ποίαν αἰτίαν; Τοῖς
μὲν γὰρ ἐν ὄψει κειμένοις οὐδαμόθεν ἀμφίλογος
ὁφείλεται πίστις. Τὸ γὰρ ἐνδοιάζειν ὅλως ἀναπεῖθον
οὐδέν. Ὁ δὲ μὴ τεθέαταί τις εἱ παραδέξαιτο, καὶ ἀλη-
θὲς εἶναι πιστεύσειεν ὅπερ ἂν εἰς ὦτα διακομίσειαν
τοῦ μυσταγωγοῦντος οἱ λόγοι, ἀξιολογωτάτῃ τετίμηκε πίστει τὸν κηρυττόμενον. Ἐψεται τοίνυνὁ μακαρισμὰς
παντὶ τῷ πιστεύοντι διὰ τῆς τῶν ἀγίων ἀποστόλων φωνῆς, οἶ καὶ αὐτόπται καὶ θεωροὶ τῶν κατορθωμά-
των γεγόνασι, καὶ ὑπηρέται τοῦ λόγου, καθά φησιν ὁ Λουκᾶς· οἶς καὶ προσέχειν ἡμᾶς ἀναγκαῖον, εt
τῆς αἰωνίου ζωῆς καθεστήκαμεν ἐρασταὶ, καὶ τὸ ἐν ταῖς ἄνω μοναῖς αὐλίζεσθαι περὶ πολλοῦ ποιεῖσθαι
Πολλὰ μἐν οὖν καὶ ἄλλα σημεῖα ἐποίησεν d
Ἰησοῦς ἐνώπιον τῶν μαθητῶν αὐεοῦ, d οὐκ ἔστα
γεγραμμμμένα ἐν τῷ βιλθῳ τοότῳ. Ταῦτα δὲ γέ-
στευκας·μακάριοι οl μὴ ἰδόντες, καὶ πιστεύσαν-
τες.
Οἰκονομικώτατος σφόδρα τοῦ Σωτῆρος ὁ λόγος, καὶ
πλείστην ὅσην ἡμῖν τὴν ὄνησιν ἐμποιεῖν ἱκανός. Προ-
ενόησε γὰρ οὐ μετρίως κὰν τούτῳ τῶν ἡμετέρων ψυ-
χῶν, ἐπείπερ ἐστὶν ἀγαθὸς, καὶ πάντας ἀνθρώπους
θελει σωθῆναι, καὶ εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν,
κατὰ τὸ γεγραμμένον. Τὸ δέ γε τοῦ θαύματος αἴτιον
ἐκεῖνό ἐστιν. Ἐδει μὲν γὰρ ἀνεξικακῆσαι συνήθως
ἐκεῖνο λέγοντι τῷ Θωμᾷ, ἀλλὰ καὶ τοῖς ἑτέροις σὺν
αὐτῷ μαθηταῖς, οἰηθεῖσιν ὅτι πνεῦμά ἐστι καὶ φάν-
τασμα, ἐπιδεῖξαί τε καὶ μάλα προθύμως, εἰς πληρο-
φορίαν οἰκουμενικὴν, καὶ τύπους τῶν ἦλων καὶ τῆς
πλευρᾶς τὴν διάτρησιν, οὐδὲν δὲ ἦττον καὶ παρὰ τὸ
εἰωθὸς αὐτὸ, καὶ τὴν χρείαν καὶ τροφῆς μεταλαχεῖν,
ἴνα μηδεμία παντελῶς περιλείπηται πρόφασις κα-
λοῦσα πρὸς ἀπιστίαν τοὺς διὰ τῶν τοιούτων ὡφε-
λεῖσθαι ζητήσαντας. Ἀλλʼ ἦν ἀναγκαῖον οὐ μικροῦ
τινος ἀξιῶσαι λόγου καὶ τὴν εἰς ἡμᾶς ἀσφάλειαν. Εδει
πρὸς ἐκείνῳ, καὶ τὸ ἕτερον ἰδεῖν, φημὶ δὲ τὸ μηδα-
μόθεν εὐκόλως κατασύρεσθαι πρὸς ἀπιστίαν τοὺς
ἐν τοῖς ἐφεξῆς ἐσομένους καιροῖς. Ἡν γὰρ δή τινας
εἰκὸς ἔξω τῆς εὐθείαςἰόντας δδοῦ, καὶ νόθην εὐλά-
βειαν ἐξ ἀμαθίας ἐπιτηδεύοντας ἀποπέμπεσθαι τὴν
πίστιν, οὐ προσίεσθαι τῶν νεκρῶν τὴν ἀνάστασιν,
ἤκειν τε εἰς μέσον κατʼ ἐκεῖνον ἡμῖν ἐροῦντας τὸν
ἀπιστήσαντα μαθητήν· « Ἐὰνμὴἴδωἐνταῖςχερπὶναὐ-
τοῦτὸν τύπον τῶν ήλων, καὶ βάλωτὴνχεῖράμου εἰςτὴν
πλευρὰναὐτοῦ,οὐ μὴ πιστεύσω.» Εἶτα τίς ἄν αὐτοῖς
ντληροφορίας ἔτι διαρκὴς ἐγένετο τρόπος, οὐκ ὄντος
μὲν ἐπὶ γῆς σωματικῶς ἔτι Χριστοῦ, ἀναβεβηκότος δὲ
μᾶλλον εἰς οὐρανούς; Πῶς δὲ οὐκ ἂν ὑπωπτεὐθησαν
ἐeθʼ ὅτε τὰ τοιαῦτα λέγειν ὀρθῶς, ὅτε ζηλοῦντες
ἐφαίνοντο τοῦ Σωτῆρος τὸν μαθητὴν, καὶ ὡς ἄριστόν
τι χρῆμα τὸ μὴ πιστεῦσαι προχείρως ἐπιλεξάμενοι,
ἐξαιτεῖν δὲ μᾶλλον πρὸς πληροφορίαν ἀσφαλῆ διετεί-
νοντο, τὰ καὶ αὐτοῖς τοῖς ἀγίοις ἐπιδειχθέντα μαθη-
ταῖς; Ἀνασειράζει τοιγαροῦν ὁ Χριστὸς καὶ τὴν ἐν
τοῖς τοιούτοις ἐσομένην ἔσθʼ ὅτε καταδρομὴν, καὶ
περιστέλλει τὸν ὄλισθον. Ἡδει γὰρ, ῇδει, Θεὸς ὑπάρ-
χων ἀληθινὸς, τὴν τοῦ διαβόλου φιλοκακοῦργον γνώ-
μην, καὶ τὸ εἰς ἀπάτην εὐμήχανον. Διὸ μακαρίους
ἀποφαίνει τοὺς καὶ δίχα τοῦ ἰδεῖν πιστεύοντας·
θαυμάσιοι γὰρ ὄντως. Καὶ διὰ ποίαν αἰτίαν; Τοῖς
μὲν γὰρ ἐν ὄψει κειμένοις οὐδαμόθεν ἀμφίλογος
ὁφείλεται πίστις. Τὸ γὰρ ἐνδοιάζειν ὅλως ἀναπεῖθον
οὐδέν. Ὁ δὲ μὴ τεθέαταί τις εἱ παραδέξαιτο, καὶ ἀλη-
θὲς εἶναι πιστεύσειεν ὅπερ ἂν εἰς ὦτα διακομίσειαν
τοῦ μυσταγωγοῦντος οἱ λόγοι, ἀξιολογωτάτῃ τετίμηκε πίστει τὸν κηρυττόμενον. Ἐψεται τοίνυνὁ μακαρισμὰς
παντὶ τῷ πιστεύοντι διὰ τῆς τῶν ἀγίων ἀποστόλων φωνῆς, οἶ καὶ αὐτόπται καὶ θεωροὶ τῶν κατορθωμά-
των γεγόνασι, καὶ ὑπηρέται τοῦ λόγου, καθά φησιν ὁ Λουκᾶς· οἶς καὶ προσέχειν ἡμᾶς ἀναγκαῖον, εt
τῆς αἰωνίου ζωῆς καθεστήκαμεν ἐρασταὶ, καὶ τὸ ἐν ταῖς ἄνω μοναῖς αὐλίζεσθαι περὶ πολλοῦ ποιεῖσθαι
Πολλὰ μἐν οὖν καὶ ἄλλα σημεῖα ἐποίησεν d
Ἰησοῦς ἐνώπιον τῶν μαθητῶν αὐεοῦ, d οὐκ ἔστα
γεγραμμμμένα ἐν τῷ βιλθῳ τοότῳ. Ταῦτα δὲ γέ-