PG 83, col. 348
Lulss confinxcre. Ambo autem Adriani Cæsaris ὁ δὲ Βασιλίδης τὴν Ἀλεξάνδρειαν, ἐναντίους καὶ τῷ
διδασκάλῳ καὶ ἀλλήλοις ἀνέπλασανμύθους· ἄμφω(53)
δὲ ἐπὶ Ἀδριανοῦ τοῦ Καίσαρος ἐγένοντο.
I. - Περὶ Σατορνίλου (34).
Ἐγὼ δὲ τὴν Σατορνίλου πρῶτον ἐπιδείξω μυθο-
λογίαν. Οὗτος, τῷ Μενάνδρῳ παραπλησίως, ἕνα
ἔφησεν εἶναι Πατέρα παντάπασιν ἄγνωστον· τοῦτον
δὲ ἀγγέλους (35) δημιουργῆσαι, καὶ τὰς ἄλλας δυνά-
μεις· ἐπτὰ δέ τινας ἐκ τούτων τὸν κόσμον ποιῆσαι,
καὶ τὸν ἄνθρωπον διαπλάσαι, καὶ αὐτούς φησιν εἰ-
ρηκέναι τὸ, « Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατʼ εἰκόνα (36)
καὶ καθʼ ὁμοίωσιν. » Τοῦ δὲ πλάσματος ἀνορθοῦσθαι
μὴ δυναμένου, ἀλλὰ σκώληκος δίκην ἐρπύζοντος,
οἰκτείρασα, φησὶν, ἡ θεία δύναμις, ζωῆς σπινθῆρα
κατέπεμψε, καὶ τὸν ἀτελῆ ἄνθρωπον ἐτελεσιούργησε·
τοῦτον δὲ τὸν σππινθῆρα τῆς ζωῆς (37) μετὰ τὴν
τοῦ ζώου διάλυσιν, ἀνατρέχειν πρὸς τὴν ἀποστείλα-
σαν δύναμιν. Τὸν δὲ Σωτῆρα καὶ Κύριον οὐκ ἀγένη-
τον μόνον, ἀλλὰ καὶ ἀγέννητον ἔφησε, καὶ ἀσώμα-
τον, καὶ ἀνείδεον· φαντασίᾳ δὲ μᾶλλον, οὐκ ἀληθεία
τοῖς ἀνθρώποις ἐπιφανῆναι. Τὸν δὲ τῶν Ἰουδαίων
Οεὸν ἕνα τῶν ἀγγέλων εἴρηκεν εἶναι. Εἶττα τοῦ
πλάσματος ἐπιλησθεὶς (ἀγέννητον γὰρ προσηγόρευσε
τὸν Σωτῆρα), τὸν πατέρα φησὶ τοῦ Χριστοῦ, κατα-
λῦσαι βουλόμενον μετὰ τῶν ἄλλων ἀγγέλων καὶ τὸν
τῶν Ἰουδαίων Θεὸν, ἀποστεῖλαι τὸν Χριστὸν εἰς τὸν
κόσμον ἐπὶ σωτηρίᾳ τῶν εἰς αὐτὸν πιστευόντων
ἀνθρώπων. Δύο τῶν ἀνθρώπων εἶναι λέγει διαφορὰς.
καὶ τοὺς μὲν εἶναι ἀγαθοὺς, τοὺς δὲ πονηροὺς, καὶ.
ταύτην ἐν φύσει τὴν διαφορὰν εἰληφέναι. Τῶν δὲ
πονηρῶν δαιμόνων τοῖς πονηροῖς συμπραττόντων,
ἦλθε, φησὶν, ὁ Σωτὴρ ἐπαμῦναι τοῖς ἀγαθοῖς (38).
Τὸν δὲ γάμον οὗτος πρῶτος τοῦ διαβόλου διδασκαλίαν
ὡνόμασε. Nομοθετεῖ δὲ καὶ ἐμψύχων ἀπέχεσθαι. Τῶν
δὲ προφητειῶν τὰς μὲν ὑπὸ τῶν κοσμοποιῶν ἀγ-
γέλων ἔφησεν εἰρῆσθαι, τὰς δὲ ὑπὸ τοῦ Σατανᾶ· καὶ τοῦτον δὲ ἄγγελον εἶναι, διαφερόντως ἀντιπράτ-
Δ. - Περὶ Κασιλίδου καὶ τοῦ Ἰοαδώρου (39).
Ὁ δὲ Βασιλίδης, τούτων ὡς εὐτελῶν καταφρονή-
alias magis impias confixit. Dixit enim lngenitum σας τῶν μύθων, ἐτέρους δυσσεβεστέρους ἀνέπλασεν.
primum omanium Mentem genuisse, ex Mente au- Ἐφησε γὰρ τὸν Ἀγέννητον Nοῦν πρῶτον γεννῆσαι,
tem processisse Verbum, ex Verbo Prudentiam, ex ἐκ δὲ τοῦ Nοὸς προβληθῆναι τὸν Λόγον (40), hρόνησιν
Prudentia ʼSapientiam et Potentiam, ex his ange- δὲ ἀπὸ τοῦ Λόγου, ἀπὸ δὲ τῆς Φρονήσεως Σοφίαν καὶ
Ios et archangelos, hos vero cœlum condidisse. Εx Δύναμιν, ἐκ δὲ τούτων ἀγγέλους καὶ ἀρχαγγέλους·
horum porro deluxu productos alios angelos aliud τούτους δὲ δημιουργῆσαι τὸν οὐρανόν· ἐκ δὲ τῆς
colum fecisse primo consimlle, rursumque ex ho- τούτων ἀποῤῥοίας ἄλλους γενομένους ἀγγέλους, ἄλ-
rum deluxu alios enatos, fabricasse hos etiam aliud λον οὐρανὸν ποιῆσαι τῷ πρώτῳ προσόμοιον· εἶτα
(35) ἄμφω, κ. τ. λ. Saturnilum Basilide antiquio- verba luminis cælestis. Ita enim fert fabula, quama
narrat Epiph. hær. 25.
(37) σπ. τ. ζωῆς. Ita quoque lrenæus, I. , c. 22,
scintillam vitæ. Epiphanius, σπινθῆρα τῆς αὐτῆς δυ-
νάμεως.
(38) ἐπαμ. τ. ἀγ. Epiph. ἐπὶ βοηθείᾳ τῶν ἀγαθῶν
etiam Romana habet. Sed expungendum esse hoc ἀνθρώπων. His addit, Καὶ ἐπὶ καταλύσει τῶν πονη-
(39) Καὶ τ. Ἰσιδ. Des. in edit. Rom.
(10) τὸν λόγον. Ibid. φρόνησιν.
διδασκάλῳ καὶ ἀλλήλοις ἀνέπλασανμύθους· ἄμφω(53)
δὲ ἐπὶ Ἀδριανοῦ τοῦ Καίσαρος ἐγένοντο.
I. - Περὶ Σατορνίλου (34).
Ἐγὼ δὲ τὴν Σατορνίλου πρῶτον ἐπιδείξω μυθο-
λογίαν. Οὗτος, τῷ Μενάνδρῳ παραπλησίως, ἕνα
ἔφησεν εἶναι Πατέρα παντάπασιν ἄγνωστον· τοῦτον
δὲ ἀγγέλους (35) δημιουργῆσαι, καὶ τὰς ἄλλας δυνά-
μεις· ἐπτὰ δέ τινας ἐκ τούτων τὸν κόσμον ποιῆσαι,
καὶ τὸν ἄνθρωπον διαπλάσαι, καὶ αὐτούς φησιν εἰ-
ρηκέναι τὸ, « Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατʼ εἰκόνα (36)
καὶ καθʼ ὁμοίωσιν. » Τοῦ δὲ πλάσματος ἀνορθοῦσθαι
μὴ δυναμένου, ἀλλὰ σκώληκος δίκην ἐρπύζοντος,
οἰκτείρασα, φησὶν, ἡ θεία δύναμις, ζωῆς σπινθῆρα
κατέπεμψε, καὶ τὸν ἀτελῆ ἄνθρωπον ἐτελεσιούργησε·
τοῦτον δὲ τὸν σππινθῆρα τῆς ζωῆς (37) μετὰ τὴν
τοῦ ζώου διάλυσιν, ἀνατρέχειν πρὸς τὴν ἀποστείλα-
σαν δύναμιν. Τὸν δὲ Σωτῆρα καὶ Κύριον οὐκ ἀγένη-
τον μόνον, ἀλλὰ καὶ ἀγέννητον ἔφησε, καὶ ἀσώμα-
τον, καὶ ἀνείδεον· φαντασίᾳ δὲ μᾶλλον, οὐκ ἀληθεία
τοῖς ἀνθρώποις ἐπιφανῆναι. Τὸν δὲ τῶν Ἰουδαίων
Οεὸν ἕνα τῶν ἀγγέλων εἴρηκεν εἶναι. Εἶττα τοῦ
πλάσματος ἐπιλησθεὶς (ἀγέννητον γὰρ προσηγόρευσε
τὸν Σωτῆρα), τὸν πατέρα φησὶ τοῦ Χριστοῦ, κατα-
λῦσαι βουλόμενον μετὰ τῶν ἄλλων ἀγγέλων καὶ τὸν
τῶν Ἰουδαίων Θεὸν, ἀποστεῖλαι τὸν Χριστὸν εἰς τὸν
κόσμον ἐπὶ σωτηρίᾳ τῶν εἰς αὐτὸν πιστευόντων
ἀνθρώπων. Δύο τῶν ἀνθρώπων εἶναι λέγει διαφορὰς.
καὶ τοὺς μὲν εἶναι ἀγαθοὺς, τοὺς δὲ πονηροὺς, καὶ.
ταύτην ἐν φύσει τὴν διαφορὰν εἰληφέναι. Τῶν δὲ
πονηρῶν δαιμόνων τοῖς πονηροῖς συμπραττόντων,
ἦλθε, φησὶν, ὁ Σωτὴρ ἐπαμῦναι τοῖς ἀγαθοῖς (38).
Τὸν δὲ γάμον οὗτος πρῶτος τοῦ διαβόλου διδασκαλίαν
ὡνόμασε. Nομοθετεῖ δὲ καὶ ἐμψύχων ἀπέχεσθαι. Τῶν
δὲ προφητειῶν τὰς μὲν ὑπὸ τῶν κοσμοποιῶν ἀγ-
γέλων ἔφησεν εἰρῆσθαι, τὰς δὲ ὑπὸ τοῦ Σατανᾶ· καὶ τοῦτον δὲ ἄγγελον εἶναι, διαφερόντως ἀντιπράτ-
Δ. - Περὶ Κασιλίδου καὶ τοῦ Ἰοαδώρου (39).
Ὁ δὲ Βασιλίδης, τούτων ὡς εὐτελῶν καταφρονή-
alias magis impias confixit. Dixit enim lngenitum σας τῶν μύθων, ἐτέρους δυσσεβεστέρους ἀνέπλασεν.
primum omanium Mentem genuisse, ex Mente au- Ἐφησε γὰρ τὸν Ἀγέννητον Nοῦν πρῶτον γεννῆσαι,
tem processisse Verbum, ex Verbo Prudentiam, ex ἐκ δὲ τοῦ Nοὸς προβληθῆναι τὸν Λόγον (40), hρόνησιν
Prudentia ʼSapientiam et Potentiam, ex his ange- δὲ ἀπὸ τοῦ Λόγου, ἀπὸ δὲ τῆς Φρονήσεως Σοφίαν καὶ
Ios et archangelos, hos vero cœlum condidisse. Εx Δύναμιν, ἐκ δὲ τούτων ἀγγέλους καὶ ἀρχαγγέλους·
horum porro deluxu productos alios angelos aliud τούτους δὲ δημιουργῆσαι τὸν οὐρανόν· ἐκ δὲ τῆς
colum fecisse primo consimlle, rursumque ex ho- τούτων ἀποῤῥοίας ἄλλους γενομένους ἀγγέλους, ἄλ-
rum deluxu alios enatos, fabricasse hos etiam aliud λον οὐρανὸν ποιῆσαι τῷ πρώτῳ προσόμοιον· εἶτα
(35) ἄμφω, κ. τ. λ. Saturnilum Basilide antiquio- verba luminis cælestis. Ita enim fert fabula, quama
narrat Epiph. hær. 25.
(37) σπ. τ. ζωῆς. Ita quoque lrenæus, I. , c. 22,
scintillam vitæ. Epiphanius, σπινθῆρα τῆς αὐτῆς δυ-
νάμεως.
(38) ἐπαμ. τ. ἀγ. Epiph. ἐπὶ βοηθείᾳ τῶν ἀγαθῶν
etiam Romana habet. Sed expungendum esse hoc ἀνθρώπων. His addit, Καὶ ἐπὶ καταλύσει τῶν πονη-
(39) Καὶ τ. Ἰσιδ. Des. in edit. Rom.
(10) τὸν λόγον. Ibid. φρόνησιν.