PG 83, col. 357
εἰσδέξασθαι· ἔπειτα προσγενέσθαι αὐτῇ καὶ ἐπιστρο- A Creatorem, et omnium animas : ex alis autem
φῆς ἐπιθυμίαν. Ἐκ τῶνδε τῶν παθῶν τόνδε συστῆ-
ναι τὸν κόσμον φασίν· ἐκ μὲν τῆς ἐπιστροφῆς τὸν Δη-
μιουργὸν, καὶ τὰς ἀπάντων ψυχάς· ἐκ δὲ τῶν ἄλλων
παθῶν τὰ λοιπά· ἐκ μὲντῶν δακρύων αὐτῆς τὴν ὑγρὰν
οὐσίαν, ἐκ δὲ τοῦ γέλωτος τὸ φῶς, ἐκ δὲ τῶν ἄλλων τὰ
ἄλλα. Οὐκ ἄμοιρονγὰρ οἶμαιμέμψεωςτὰ πάντα λέγειν
ὅσα ἐκεῖνοι μυθολογοῦσιν. Δεηθῆναι δὲ αὐτήν φασι τοῦ
ἤδη αὐτὴν ἠλεηκότος Χριστοῦ, ὥστε αὐτῇ τοῦ φωτὸς
μεταδοῦναι· τὸν δὲ δέξασθαι μὲν τὴν ἱκετείαν, μὴ
μετελθεῖν δὲ, ἀλλὰ πέμψαι τὸν Ἰησοῦν, ῶστε ἐν αὐτῷ
κτισθῆναι καὶ τὰ ὀρατὰ καὶ τὰ ἀόρστα, καὶ θρόνους
καὶ κυριότητας, καὶ θεότητας, ὡς αὐτοὶ λέγουσιν.
Ἀφίκετο οὖν σὺν τοῖς προβληθεῖσιν ἀγγέλοις, καὶ
τῶν ἐπιγενομένων αὐτὴν ἐχώρισε παθημάτων, καὶ fetum peperit angelis consimilem, qui sursum re-
χωρίσας ταῦτα συνέπηξεν. Αὕτη δὲ χωρισθεῖσα τῶν aarrit. Εx conversione autem animalem substan-
παθημάτων, ἐπιθυμίαν τῶν ἀγγέλων ἐδέξατο, καὶ
τέτοκε πνευματικὸν κύημα τοῖς ἀγγέλοις προσόμοιον,
καὶ τοῦτο ἀνέδραμεν ἄνω. Ἐκ δὲ τῆς ἐπιστροφῆς
τὴν ψυχικὴν οὐσίαν λέγουσι γενέσθαι, καὶ ἐκ ταύτης
μορφωθῆναι τὸν Θεὸν, καὶ Πατέρα, καὶ Βασιλέα τῶν
τὴν αὐτὴν αὐτῷ φύσιν ἐχουσῶν ψυχῶν (71), ἃ δειὰ
καλοῦσι, καὶ τῶν (72) τῆς ὕλης, ἅπερ ἀριστερὰ ὀνο-
μάζουσι. Πάντα γὰρ αὐτὸν τὰ ὀρώμενα ἰδιοποιῆσαί
φασι. Καλοῦσι δὲ αὐτὸν καὶ Μητροπάτορα, καὶ
Πατέρα, καὶ Δημιουργόν. Καὶ τί δεῖ πάντα καταλέ-
γειν τῆς μυθοποιίας τὸν λῆρον; τοῖς γὰρ δὴ εἰρη-
μένοις ὅλον τὸ πλάσμα προσέοικε. Τὸν ἐπιφανέντα
Σωτῆρα λαβεῖν φησιν, ἀπὸ μὲν τῆς Ἀχαμὼθ τὸ πνευ-
ματικὸν, ἀπὸ δὲ τοῦ Δημιουργοῦ τὸν ψυχικὸν ἐνδεδύ-,ν substantiam, et ineffabili sapientia elaboratum, ut
σθαι Χριστὸν, ἀπὸ δὲ τῆς Οἰκονομίας περιθέσθαι
σῶμα ψυχικὴν ἔχον οὐσίαν, ἀῤῥήτῳ δὲ σοφίᾳ πε-
ποιημένον πρὸς τὸ ἀπτὸν καὶ ὁρατὸν γενέσθαι καὶ
παθητόν. λικὸν δὲ οὐδʼ ὁτιοῦν ἀνειληφέναι αὐτὸν
λέγουσιν· οὐδὲν γὰρ τῶν ἐκ τῆς ὕλης ἐπιδέχεται
σωτηρίαν. Φασὶ δὲ αὐτοὺς μὲν ἀπὸ μόνης τῆς
γνώσεως σώζεσθαι· ἡμᾶς δὲ ἀπὸ πίστεω, καὶ
πράξεως ἀγαθῆς· αὐτοὺς δὲ μὴ χρήλειν ἔργων,
ἀρκούσης εἰς σωτηρίαν τῆς γνώσεως. Οὗ δὴ χάριν,
οἱ τελειότατοι παρʼ αὐτοῖς πᾶν ὁτιοῦν τοῖς θείοις νό-
μοις ἀπηγορευμένον πράττουσιν ἀδεῶς. Καὶ γὰρ
Ἐλληνικὰς ἑορτὰς ἐπετέλουν, καὶ εἰδωλοθύτων μετελάμβανον , καὶ ταῖς φιληδονίαις δουλεύουσι, καὶ
πᾶν ὁτιοῦν πονηρὸν ἀδιακρίτως τολμῶσιν.
I. - Περὶ Σεκοόνδου καὶ ἄλλων (73).
Ὁ δὲ Σεκοῦνδος, τὸν Παλεντῖνον διαδεξάμενος, διχῆ
τὴν Ὁγδοάδα διεῖλε, καὶ τὸ μὲν αὐτῆς ἐκάλεσε Δεξιὸν,
; τὸ δὲ Εὐώνυμον· καὶ (74) προστέθεικε Φῶς καὶ Σκό-
τος. Καὶ ἄλλοι δὲ μυρίοι ἐντεῦθεν ἀνεφύησαν αἰρέσεως
ἀρχηγοὶ, Κοσσιανὸς, Θεόδοτος, Ἡρακλέων, Πτολε-
μαῖος, Μάρκος, διάφορα προσεπινοήσαντες δόγματα.
(71) φύσ. ἐχ. ψυχ. Edit. Rom. φησὶν, ἐχουσῶν
φυχήν. Obscure hoc loco Noster loquitur, nisi er-
ror lateat in verbis. Apertior est sensus in his
Irenæi verbis l. , c. 5 : βασιλέα πάντων τῶν τε
ὀμοουσίων αὐτῷ, τουτέστι τῶν ψυχικῶν, ἃ δὴ δεξιὰ
καλοῦσι.
(72) τῶν. Non dubitavimus hanc voculam inso-
niebant.
rere, ut sensus esset planior. Irenæus: καὶ των ἐκ
φῆς ἐπιθυμίαν. Ἐκ τῶνδε τῶν παθῶν τόνδε συστῆ-
ναι τὸν κόσμον φασίν· ἐκ μὲν τῆς ἐπιστροφῆς τὸν Δη-
μιουργὸν, καὶ τὰς ἀπάντων ψυχάς· ἐκ δὲ τῶν ἄλλων
παθῶν τὰ λοιπά· ἐκ μὲντῶν δακρύων αὐτῆς τὴν ὑγρὰν
οὐσίαν, ἐκ δὲ τοῦ γέλωτος τὸ φῶς, ἐκ δὲ τῶν ἄλλων τὰ
ἄλλα. Οὐκ ἄμοιρονγὰρ οἶμαιμέμψεωςτὰ πάντα λέγειν
ὅσα ἐκεῖνοι μυθολογοῦσιν. Δεηθῆναι δὲ αὐτήν φασι τοῦ
ἤδη αὐτὴν ἠλεηκότος Χριστοῦ, ὥστε αὐτῇ τοῦ φωτὸς
μεταδοῦναι· τὸν δὲ δέξασθαι μὲν τὴν ἱκετείαν, μὴ
μετελθεῖν δὲ, ἀλλὰ πέμψαι τὸν Ἰησοῦν, ῶστε ἐν αὐτῷ
κτισθῆναι καὶ τὰ ὀρατὰ καὶ τὰ ἀόρστα, καὶ θρόνους
καὶ κυριότητας, καὶ θεότητας, ὡς αὐτοὶ λέγουσιν.
Ἀφίκετο οὖν σὺν τοῖς προβληθεῖσιν ἀγγέλοις, καὶ
τῶν ἐπιγενομένων αὐτὴν ἐχώρισε παθημάτων, καὶ fetum peperit angelis consimilem, qui sursum re-
χωρίσας ταῦτα συνέπηξεν. Αὕτη δὲ χωρισθεῖσα τῶν aarrit. Εx conversione autem animalem substan-
παθημάτων, ἐπιθυμίαν τῶν ἀγγέλων ἐδέξατο, καὶ
τέτοκε πνευματικὸν κύημα τοῖς ἀγγέλοις προσόμοιον,
καὶ τοῦτο ἀνέδραμεν ἄνω. Ἐκ δὲ τῆς ἐπιστροφῆς
τὴν ψυχικὴν οὐσίαν λέγουσι γενέσθαι, καὶ ἐκ ταύτης
μορφωθῆναι τὸν Θεὸν, καὶ Πατέρα, καὶ Βασιλέα τῶν
τὴν αὐτὴν αὐτῷ φύσιν ἐχουσῶν ψυχῶν (71), ἃ δειὰ
καλοῦσι, καὶ τῶν (72) τῆς ὕλης, ἅπερ ἀριστερὰ ὀνο-
μάζουσι. Πάντα γὰρ αὐτὸν τὰ ὀρώμενα ἰδιοποιῆσαί
φασι. Καλοῦσι δὲ αὐτὸν καὶ Μητροπάτορα, καὶ
Πατέρα, καὶ Δημιουργόν. Καὶ τί δεῖ πάντα καταλέ-
γειν τῆς μυθοποιίας τὸν λῆρον; τοῖς γὰρ δὴ εἰρη-
μένοις ὅλον τὸ πλάσμα προσέοικε. Τὸν ἐπιφανέντα
Σωτῆρα λαβεῖν φησιν, ἀπὸ μὲν τῆς Ἀχαμὼθ τὸ πνευ-
ματικὸν, ἀπὸ δὲ τοῦ Δημιουργοῦ τὸν ψυχικὸν ἐνδεδύ-,ν substantiam, et ineffabili sapientia elaboratum, ut
σθαι Χριστὸν, ἀπὸ δὲ τῆς Οἰκονομίας περιθέσθαι
σῶμα ψυχικὴν ἔχον οὐσίαν, ἀῤῥήτῳ δὲ σοφίᾳ πε-
ποιημένον πρὸς τὸ ἀπτὸν καὶ ὁρατὸν γενέσθαι καὶ
παθητόν. λικὸν δὲ οὐδʼ ὁτιοῦν ἀνειληφέναι αὐτὸν
λέγουσιν· οὐδὲν γὰρ τῶν ἐκ τῆς ὕλης ἐπιδέχεται
σωτηρίαν. Φασὶ δὲ αὐτοὺς μὲν ἀπὸ μόνης τῆς
γνώσεως σώζεσθαι· ἡμᾶς δὲ ἀπὸ πίστεω, καὶ
πράξεως ἀγαθῆς· αὐτοὺς δὲ μὴ χρήλειν ἔργων,
ἀρκούσης εἰς σωτηρίαν τῆς γνώσεως. Οὗ δὴ χάριν,
οἱ τελειότατοι παρʼ αὐτοῖς πᾶν ὁτιοῦν τοῖς θείοις νό-
μοις ἀπηγορευμένον πράττουσιν ἀδεῶς. Καὶ γὰρ
Ἐλληνικὰς ἑορτὰς ἐπετέλουν, καὶ εἰδωλοθύτων μετελάμβανον , καὶ ταῖς φιληδονίαις δουλεύουσι, καὶ
πᾶν ὁτιοῦν πονηρὸν ἀδιακρίτως τολμῶσιν.
I. - Περὶ Σεκοόνδου καὶ ἄλλων (73).
Ὁ δὲ Σεκοῦνδος, τὸν Παλεντῖνον διαδεξάμενος, διχῆ
τὴν Ὁγδοάδα διεῖλε, καὶ τὸ μὲν αὐτῆς ἐκάλεσε Δεξιὸν,
; τὸ δὲ Εὐώνυμον· καὶ (74) προστέθεικε Φῶς καὶ Σκό-
τος. Καὶ ἄλλοι δὲ μυρίοι ἐντεῦθεν ἀνεφύησαν αἰρέσεως
ἀρχηγοὶ, Κοσσιανὸς, Θεόδοτος, Ἡρακλέων, Πτολε-
μαῖος, Μάρκος, διάφορα προσεπινοήσαντες δόγματα.
(71) φύσ. ἐχ. ψυχ. Edit. Rom. φησὶν, ἐχουσῶν
φυχήν. Obscure hoc loco Noster loquitur, nisi er-
ror lateat in verbis. Apertior est sensus in his
Irenæi verbis l. , c. 5 : βασιλέα πάντων τῶν τε
ὀμοουσίων αὐτῷ, τουτέστι τῶν ψυχικῶν, ἃ δὴ δεξιὰ
καλοῦσι.
(72) τῶν. Non dubitavimus hanc voculam inso-
niebant.
rere, ut sensus esset planior. Irenæus: καὶ των ἐκ